Omroep Gelderland

245 miljoen jaar geschiedenis wacht op één besluit in Arnhem

Dirk Willink hoopt dat de provincie Gelderland deze week geld beschikbaar stelt voor de ontwikkeling van het Steengroeve Museum in Winterswijk.
© Omroep Gelderland
WINTERSWIJK - Het blijft iedere keer bijzonder: een bezoek aan de Steengroeve in Winterswijk. Terwijl de medewerkers van kalksteenverwerkingsbedrijf Sibelco de groeve iedere keer een beetje dieper uitgraven, kijkt Dirk Willink gefascineerd toe. "Elke keer zijn ze een stukje verder", zegt hij. We lopen een stukje rondom de groeve tot we uiteindelijk op een uitkijkpunt staan. "Kijk daar aan de overkant, aan de linkerkant van het witte paaltje, daar moet het komen."
Willink werkt al ruim dertien jaar aan de mogelijke komst van een museum bij de Steengroeve in Winterswijk en het uur U is daar. "We staan nu op het punt waarop duidelijk moet worden of het museum er wel of niet komt." Hij hoopt dat de provincie Gelderland in haar begroting geld vrij maakt voor het museum. Komende woensdag wordt de begroting in de Statenzaal behandeld.

Museum in twee stappen

Dirk vertelt voluit over de plannen die er zijn. In een speciaal promotiefilmpje kunnen we zien welke dieren hier miljoenen jaren geleefd hebben. Grote zeereptielen kijken ons aan. Winterswijk lag 245 miljoen jaar geleden in een heel ander klimaat en was toen zee. Inmiddels staat het er droog en zie je heel veel verschillende soorten grond aan de rand van de groeve. Met enige regelmaat worden er bijzondere fossielen gevonden en die belanden in andere musea. Dat is volgens de initiatiefnemers zonde. "De vondsten komen hier vandaan, dus het verhaal hoor je ook hier te vertellen."
In deze video zie je hoe de Gelderse zeereptielen er mogelijk uit hebben gezien:
Deze zeedieren leefden ooit in Gelderland
Omdat het ontwikkelen van een museum niet zo makkelijk is, is de afgelopen jaren gesleuteld aan het plan. Het is in twee fases opgeknipt. In fase 1 komen er een parkeerplaats, een klein bezoekerscentrum en een pyrietpaviljoen. Daar kunnen bezoekers zelf in kalksteen zoeken naar fossielen, mineralen en afdrukken. Ook komen er werkplekken waar geologen vondsten prepareren.
Pas in de tweede fase wordt het eigenlijke museum gebouwd, pal aan de rand van de groeve. "Daar gaat het natuurlijk om", zegt Willink. "Daar zitten de werkelijke kansen op een serieuze expositie met een verhaal dat heel veel mensen niet kennen." De stichting mikt op 20.000 tot 40.000 bezoekers per jaar.

Tijdens een informatiebijeenkomst van Provinciale Staten bleek eind september dat er nog flink wat vragen leven over het plan. Statenleden wilden onder meer weten wat er gebeurt als de provincie niet meebetaalt, of de verwachte 30.000 bezoekers voor extra verkeers- en stikstofproblemen zorgen en welke gevolgen het museum heeft voor het naastgelegen Natura 2000-gebied Willinks Weust. Ook waren er vragen over de bezwaren van omwonenden, de haalbaarheid van de exploitatie en de kansen om de bijzondere geologie van Winterswijk uiteindelijk onderdeel te maken van een UNESCO Geopark.

Stikstof

Een mogelijke hindernis is de ligging vlakbij Willinks Weust. De provincie heeft eerder dit jaar het Natura 2000-gebied aangewezen als stikstofreductiegebied. Rond kwetsbare natuur gelden strengere regels voor activiteiten die stikstof uitstoten. Komende dinsdag praat het college van Gedeputeerde Staten over de nieuwe stikstofplannen van het kabinet.
Dirk-Jan Simons, stikstofdeskundige van adviesbureau LBP|SIGHT, deed eerder onderzoek naar de gevolgen van de bouw en het gebruik van het museum. Daarbij keek hij ook naar het verkeer van bezoekers. Volgens hem is de berekende extra stikstofdepositie zeer klein. Ook de veranderingen in het stikstofbeleid sindsdien maken volgens hem geen verschil voor het museum: "Ik concludeer eigenlijk dat het museum straks er gewoon kan komen met de kleine depositie die het veroorzaakt", zegt hij. "Er staat niks meer in de weg voor wat betreft wet- en regelgeving."
Ook de meest recente landelijke stikstofplannen veranderen volgens Simons niets aan die conclusie. Het kabinet wil vanaf 1 juli 2027 een rekenkundige ondergrens invoeren. Volgens Simons zou de uitstoot van het museum daaronder vallen.
De vondsten komen hier vandaan, dus hier hoor je dat verhaal te vertellen
Dirk Willink, Stichting Terra Temporalis

Omwonenden tegen

Een ander obstakel is de buurt. Niet iedereen is blij met de plannen. Als je naar de groeve rijdt, zie je een spandoek staan met de tekst: 'Hier geen Steengroevemuseum'. Ze hebben zich verenigd in de Stichting Omgevings Belangen Winterswijk. Ze zijn niet tegen de komst van het museum, maar wel tegen de locatie. Ze zien het museum liever in het centrum van Winterswijk.
Afgelopen september hebben ze de provincie in een ingezonden brief laten weten dat er snel een besluit genomen moet worden en dat zij vinden dat er een streep door dit plan gezet moet worden. Daarnaast hebben de plannen ook bij de gemeente Winterswijk ter inzage gelegen. Die moet nog met een reactie komen op die zienswijzen en uiteindelijk moet ook het bestemmingsplan nog worden gewijzigd.

'Ik ga ervan uit dat het komt'

Alle mitsen en maaren worden gewogen door de leden van Provinciale Staten. Voor Willink is het een spannende week. Het totale plan kost ruim vijf miljoen euro. Winterswijk en de Stichting Terra Temporalis dragen allebei ruim een miljoen bij.
Een afwijzing van de provincie zou volgens Willink grote gevolgen hebben. Andere financiers zoals fondsen wachten af wat de overheden doen. "Als de provincie nee zegt, worden allerlei andere partijen ook weer twijfelachtiger. De overheden moeten aan boord zijn", besluit Willink.
Dossier Stikstof

Hier vind je al onze artikelen over stikstof.