Sport

Het handje ophouden van Vitesse gaat ditmaal mis, een overzicht

Vitesse heeft al ruim twintig jaar geen sluitende begroting.
Vitesse heeft al ruim twintig jaar geen sluitende begroting. © Omroep Gelderland
ARNHEM - De beslissing van de KNVB om de overname door Coley Parry af te wijzen is een forse streep door de rekening van Vitesse. De Arnhemse club krijgt al ruim twintig jaar de begroting niet sluitend en daarvoor was de Amerikaan met zijn Common Group nu nodig. Maar ditmaal lukt het Vitesse dus niet om met extern geld te overleven.
De club moet op zoek naar alternatieven, want de inkomsten van dit seizoen zijn onvoldoende om de kosten te dekken. Plan Arnhem zou Vitesse nu overeind moeten houden: voornamelijk Arnhemse investeerders moeten de club een kapitaalinjectie geven. Al hangt ook veel af van Coley Parry. Die heeft tussen de twaalf en vijftien miljoen geïnvesteerd en de vraag is hoe snel hij dit bedrag, met rente, terug wil hebben. Dat hangt zeker ook af van zijn investeerders.

Parry als gedeeltelijk aandeelhouder

Daarnaast is er nog de optie dat Parry voor minder dan 25 procent aandeelhouder blijft. Mogelijk hoeft het geïnvesteerde bedrag dan niet of slechts gedeeltelijk worden terugbetaald. Maar dan nog geldt dat de 75 procent van de aandelen door anderen moeten worden aangekocht. Ook daarin zou Plan Arnhem moeten voorzien.
Vitesse heeft dit soort problemen al eerder gehad. In 2001, 2003 en 2008 ging de club al langs de financiële afgrond. En altijd werd Vitesse dan gered door het geld van anderen. Maar tot 2009 was de club wel baas in eigen huis, daarna was er volledige afhankelijkheid van extern geld.

Tekort in de begroting

Nadat voorzitter Karel Aalbers in 2000 aan de kant werd gezet, bleef hoofdsponsor Nuon wel aan Vitesse verbonden. Het energiebedrijf investeerde jaarlijks zo'n acht miljoen gulden in Vitesse. In 2001 trok de sponsor zich terug, maar voldeed nog wel aan de financiële verplichtingen. Vitesse had dat seizoen een tekort van 24 miljoen gulden en werd direct bedreigd in het voortbestaan.

Afspraak met de provincie

De Vrienden van Vitesse, zestien investeerders met als belangrijkste geldschieters Jan Snellenburg, Herman Veenendaal en Cor Guijt, wisten de club in de zomer van 2001 voor een faillissement te behoeden. Dat deden ze op voorwaarde dat de huur van GelreDome zou worden verlaagd. Die afspraak werd gemaakt met de provincie, maar later bleek dat niet bindend en uiteindelijk kregen de investeerders hun geld nooit terug.

Redding door de gemeente

Ondertussen trok Nuon zich helemaal terug en had Vitesse enorme tekorten. De begroting was niet sluitend en de KNVB dreigde de licentie in te trekken. Met eigen geld stond Snellenburg garant dat dit niet gebeurde. Maar in 2003 werd de situatie onhoudbaar. De spelersgroep werd al gevraagd om salaris in te leveren en uiteindelijk moest een reddingsplan van de gemeente de club overeind houden. Daarmee was bijna 30 miljoen euro gemoeid. Voorwaarde was ook dat de Vrienden van Vitesse geen functie meer mochten vervullen bij de club.
Jan Snellenburg investeerde miljoenen in Vitesse.
Jan Snellenburg investeerde miljoenen in Vitesse. © Omroep Gelderland
De jaren daarna bleef het financieel moeizaam. De inkomsten kwamen nooit in de buurt van de uitgaven. Het tekort liep op tot 27 miljoen euro en schuldeisers meldden zich steeds vaker in Arnhem.
Algemeen directeur Paul van der Kraan bedacht als oplossing een vrijwillig crediteurenakkoord, waarbij de schulden zouden worden afgekocht. De grootste schuldeiser was de gemeente Arnhem en die ging uiteindelijk schoorvoetend akkoord en Vitesse was van de enorme schuldenlast af. De gemeente verklaarde wel dat dit echt de laatste keer was dat ze Vitesse uit de brand zouden helpen.

Alle aandelen naar Schouten

In 2008 werd er flink geïnvesteerd in nieuwe, dure spelers en de tekorten liepen alweer snel op. Een jaar later kreeg de club steeds meer problemen om de salarissen tijdig te betalen en daarvoor werd geld geleend van gefortuneerde supporters en van hoofdsponsor Maasbert Schouten. Die kreeg in ruil daarvoor aandelen en uiteindelijk kreeg hij alle aandelen in handen.
Dat is het moment dat Vitesse de controle verloor. Eerdere beslissingen waren altijd zelf genomen en vervolgens werd de hulp van anderen ingezet om te overleven. Schouten verkocht zijn aandelen aan de Georgiër Merab Jordania, die een zetbaas bleek van een imperium uit Londen. Van daaruit kreeg Vitesse enorme kapitaalinjecties.

Wisselen van eigenaar

Alle gaten in de begroting, gemiddeld zo'n tien miljoen euro per jaar, werden gedicht en de club kon zich ook zodanig versterken dat het sportief veel beter ging. Eind 2013 was Vitesse zelfs twee maanden lang koploper in de eredivisie. Vervolgens werd Jordania afgezet en de Rus Alexandr Chigirinkiy werd de nieuwe eigenaar. De investeringen werden iets teruggedraaid, maar de tekorten werden jaarlijks aangezuiverd. En dit veranderde niet toen de Rus Valeri Oyf in 2018 de club overnam.
Valeri Oyf.
Valeri Oyf. © ANP
Toen Oyf zich twee jaar geleden noodgedwongen moest terugtrekken vanwege de oorlog in Oekraïne, werd een bedrag van 155 miljoen kwijtgescholden. Vitesse kon dus schuldenvrij op zoek naar een nieuwe eigenaar en dat moest Coley Parry worden. Hij werd in september gepresenteerd, maar kreeg de club dus nooit officieel in handen. Ondertussen overleefde Vitesse wel dankzij het geld van Parry.
Nu de overname van de baan is, zullen er anderen op moeten staan om de Arnhemse club overeind te houden. Want in al die jaren is gebleken dat Vitesse dat niet zelfstandig kan. Bij de gemeente en de provincie hoeft Vitesse niet meer aan te kloppen. De tijd van het handje ophouden lijkt voorbij, tenzij de club toch weer een nieuwe eigenaar vindt die de schulden wil aflossen en de gaten in de begroting kan dichten.