Sport

Betaald voetbal in Gelderland onmogelijk zonder suikeroom

Marcel Boekhoorn houdt NEC al jaren overeind
Marcel Boekhoorn houdt NEC al jaren overeind © Broer van den Boom
ARNHEM - De drie betaaldvoetbalclubs in Gelderland kunnen niet overleven zonder externe financiële steun. Bij Vitesse is dat al 23 jaar het geval, maar ook NEC en De Graafschap hebben externe geldschieters nodig om overeind te blijven. En in het verleden gingen al drie Gelderse profclubs failliet.
Vitesse is natuurlijk het meest schrijnende voorbeeld. Na het vertrek van voorzitter Karel Aalbers in 2000 stond hoofdsponsor Nuon enkele jaren garant met miljoenen. Daarna overleefde Vitesse dankzij een ingewikkelde constructie met de provincie Gelderland, waardoor de Vrienden van Vitesse 20 miljoen gulden investeerden in de club. Dat geld kregen ze na meerdere rechtszaken uiteindelijk nooit terug.
In 2007 waren de schulden van de Arnhemse club opgelopen tot 27 miljoen euro. Dat bedrag werd grotendeels afgekocht met een vrijwillig crediteurenakkoord. Ondertussen redde de gemeente de club met miljoenenleningen in 2003 en 2008. Daarna kwam de club al snel weer in de problemen. De salarissen konden in 2009 niet meer worden betaald en daarvoor sprongen enkele geldschieters in, onder wie hoofdsponsor Maasbert Schouten. Die kreeg in ruil daarvoor aandelen, die hij in 2010 verkocht aan Merab Jordania.
Maasbert Schouten (links) en Merab Jordania (rechts).
Maasbert Schouten (links) en Merab Jordania (rechts). © ANP
Daarna werd Vitesse vanuit Londen aangestuurd. Het geld voor dat project kwam via Cyprus en de Maagdeneilanden. Het bedrag liep op tot 155 miljoen euro, maar dat bedrag schold de Russische eigenaar Valeri Oyf kwijt. Vorig jaar september werd de Amerikaan Coley Parry gepresenteerd als de nieuwe eigenaar, maar die overname is nog altijd niet goedgekeurd door de KNVB. Inmiddels heeft Parry al zo'n 15 miljoen euro geïnvesteerd in Vitesse.
Miljardair en NEC-fan Marcel Boekhoorn
Miljardair en NEC-fan Marcel Boekhoorn © Broer van den Boom
NEC is jarenlang op cruciale momenten overeind gehouden door de vier B's: de broers Harold en Jos Bons, Jack Bongers en Marcel Boekhoorn. Die laatste is sinds 2021 de enige investeerder die is overgebleven. Hij heeft in de loop der jaren naar schatting 25 tot 30 miljoen euro in de club geïnvesteerd. Hij is financieel medeverantwoordelijk geweest voor het aantrekken van grote namen als Jasper Cillessen, Oussama Tannane en Bas Dost.

Geen overname door Boekhoorn

Boekhoorn heeft de club nooit echt overgenomen. In 2020 leek dat even het geval, toen hij samen met het voetbalbureau Futuralis de aandelen in handen leek te krijgen. De miljardair uit Bennekom trok zich op het laatste moment echter terug. In 2021 kreeg hij wel een veel nadrukkelijkere rol binnen de club, zonder dat hij een officiële functie ging bekleden. Vanaf dat moment trokken de andere drie B's zich terug.

Herenboeren

De Graafschap komt ook regelmatig in de financiële problemen. De Doetinchemse club leek in 2005 om te vallen, maar via investeringen van de herenboeren, een groep sponsoren met een blauw-wit hart, bleef de club overeind. De herenboeren hebben daarna nog meermaals geld beschikbaar gesteld om tekorten aan te vullen en de selectie te versterken.
De Graafschap-supporters
De Graafschap-supporters © Omroep Gelderland
Afgelopen jaar was het opnieuw mis bij De Graafschap. Omroep Gelderland haalde boven dat de tekorten waren opgelopen tot 1,1 miljoen euro, terwijl gerekend werd op een bescheiden winst. Het bedrag bleek later dit jaar zelfs 1,7 miljoen euro. De club werd acuut bedreigd in het voortbestaan, maar werd wederom gered door een groep aandeelhouders met Guus Hiddink als aanjager.
Vitesse, NEC en De Graafschap kunnen dus al jarenlang niet overleven zonder externe geldschieters, maar er zijn in het verleden ook clubs in deze provincie failliet gegaan. Het meest recente voorbeeld is Achilles'29. De club uit Groesbeek begon in 2013 aan een betaald voetbalavontuur.

Geen proflicentie

Dat was financieel al riskant, maar de club probeerde op diverse manieren het hoofd boven water te houden. Een plan om vijf miljoen te investeren ketste af, omdat de gemeente niet garant wilde staan. En in 2016 trok een hoofdsponsor zich terug na publicaties dat de club technisch failliet zou zijn. Op grond daarvan werd de proflicentie aan Achilles niet verstrekt en kon de club niet investeren in de selectie. Gevolg: degradatie naar de tweede divisie en begin 2018 werd de betaald voetbaltak van de club failliet verklaard.

Apeldoornse notabelen

In 2013 ging het ook al mis bij AGOVV. De Apeldoornse club was tien jaar eerder toegetreden tot het betaald voetbal. Er werden grote namen naar Berg en Bos gehaald, mede gefinancierd door enkele plaatstelijke notabelen, die ook in het bestuur van de club zaten. Na wanbeleid door een algemeen directeur kwam de club in 2006 al zes ton tekort. Dat werd gecompenseerd door de verkoop van spelers.
Het symbolische einde van AGOVV
Het symbolische einde van AGOVV © Omroep Gelderland
Daarna was het jarenlang balanceren op een dun koord, maar eind 2011 was het opnieuw mis en werd de club overeind gehouden door voorzitter Ad van der Molen. Die investeerde meer dan een miljoen euro eigen geld in AGOVV, maar de financiële problemen namen alleen maar toe. Begin 2013 eindigde het profavontuur in Apeldoorn met een faillissement.

Belastingdienst

Veel eerder verdween er ook al een Gelderse club uit het betaald voetbal, namelijk FC Wageningen in 1992. De roemruchte club, die ooit furore maakte in de eredivisie, kwam in 1990 in financiële problemen. Voor het seizoen 1992/93 zouden sponsoren garant staan voor tekorten. Maar toen de Belastingdienst het faillissement aanvroeg, bleek het toch einde verhaal.