Sport

Gaat Vitesse degraderen? Dit voorspellen de cijfers

Edward Sturing is teleurgesteld na de wedstrijd tegen Ajax.
Edward Sturing is teleurgesteld na de wedstrijd tegen Ajax. © Orange Pictures
Met 11 punten uit 16 wedstrijden gaat Vitesse als hekkensluiter de winterstop van de Eredivisie in. In de afgelopen veertig jaar stond de Arnhemse club nooit op die plek na de eerste seizoenshelft. Voor de andere clubs die daar wel stonden, liep het seizoen vaak in mineur af. Wat zijn - als de historie een graadmeter is - de kansen voor Vitesse dit seizoen? Een tipje van de sluier: het ziet er niet rooskleurig uit.
We duiken in de eredivisiehistorie van de afgelopen veertig jaar. In die periode zijn er 39 volledige seizoenen gevoetbald, de huidige is immers pas op de helft. Zoals gezegd stond Vitesse in die vier decennia nooit eerder op de laatste positie in de winterstop. De andere Gelderse clubs - NEC en De Graafschap - kennen die plek daarentegen maar al te goed.

84 procent degradeert

Van de afgelopen 39 seizoenen was er één keer geen sprake van een degradant: dat was het seizoen 2019/2020. De competitie werd toen voortijdig gestaakt en de KNVB besloot geen enkele club te laten degraderen of promoveren.
In de 38 overige seizoenen was het zo dat de hekkensluiter van de winter in 25 gevallen alsnog rechtstreeks degradeerde naar de eerste divisie. Zeven keer degradeerde de club uiteindelijk via de nacompetitie. Het komt erop neer dat in ruim 84 procent van de gevallen de laatste van de winterstop niet in de Eredivisie blijft. In slechts zes van de 38 seizoenen kon de nummer laatst van de winterstop zich handhaven in de Eredivisie: twee keer via de ranglijst en vier keer via nacompetitie.

'Het heeft niks met cijfers te maken'

Leuk, die cijfers, maar volgens sporthistoricus Jurryt van de Vooren zeggen die eigenlijk helemaal niks. Dat begint bij hem al bij de regels die iedere keer aangepast zijn in die afgelopen jaren. "Het concept van de nacompetitie bestaat vijftig jaar", vertelt hij. "Maar de regels zijn in de loop van de tijd veranderd. Daarnaast heeft handhaving niet met cijfers te maken, maar met hoe je je als speler voelt."
En dat gevoel is in GelreDome volgens hem op een dieptepunt. "De spelers komen in een dynamiek van langdurige onrust terecht. Het cliché 'elke wedstrijd is een finale' en de afgrond doemen dan op. Het ene negatieve nieuwsbericht na het andere komt voorbij. De wedstrijden zijn slecht, er is ruzie in het bestuur. Dat is zo veel druk voor de spelers."
"En dan worden ze ook nog eens bestookt door supporters via sociale media, wat eerder nooit zo was. Daar moet je met het nodige geluk aan ontsnappen en dan maakt het niet zo veel uit wat er de veertig jaar daarvoor is gebeurd met de ploeg die laatste stond tijdens de winterstop."

'Veel grotere problemen in Arnhem'

Maar volgens sporthistoricus Van de Vooren 'zijn er veel fundamentelere problemen dan hoe het op het veld gaat'. "Illegale financiële constructies met Russische achtergrond via Chelsea, dat is echt vreselijk. De club heeft steeds minder binding met de mensen die er altijd naartoe gingen. Het ziet er echt slecht uit voor Vitesse en dat is gewoon heel jammer. Als de club niet uitkijkt, degraderen ze niet alleen, maar volgen ze in het ergste geval de route van Wageningen en Veendam en verdwijnen ze."

NEC en De Graafschap als hekkensluiter van de winter

Toch even terug naar de cijfers van de winterstophekkensluiters. De rivalen uit Doetinchem en Nijmegen stonden halverwege al wel eens op de laatste plek in de Eredivisie. De Graafschap stond daar in het seizoen 2002/2003 nog en degradeerde later rechtstreeks naar de eerste divisie, omdat het op de laatste plek eindigde.

In 2015/2016 stonden de Superboeren in de winterbreak laatste, maar mochten ze nog nacompetitie spelen als de nummer 17. Ze werden alsnog uitgeschakeld. En ook in 2018/2019 wisten de Doetinchemmers nog één plekje te klimmen in de tweede seizoenshelft. Ook toen was dat weer niet genoeg en kwam het degradatiespook langs op De Vijverberg. De Graafschap degradeerde sinds 1977 negen keer van de Ere- naar de eerste divisie.

NEC stond in de afgelopen 39 seizoenen één keer op de laatste plek in de winterstop. In seizoen 2013/2014 degradeerden de Nijmegenaren toen ook via de nacompetitie. NEC degradeerde sinds 1974 in totaal zes keer van de Ere- naar de eerste divisie.