Sport

IJskoorts stijgt: gaat Winterswijk de eerste marathon houden?

Marathonschaatser Bart Vreugdenhil deed vorig jaar een wereldrecordpoging.
Marathonschaatser Bart Vreugdenhil deed vorig jaar een wereldrecordpoging. © ANP
WINTERSWIJK - Winterswijk is in de ban van de eerste marathon op natuurijs. Met man en macht wordt gewerkt aan een vloer van 30 millimeter. "Als het vannacht vriest, sproeien we constant door. En dan kan het heel snel", zegt de voorzitter van de vereniging.
De landelijk natuurijscoördinator die mede beslist gaat voor zaterdag. "Winterswijk is voor ons de favoriet." Maar de weersverwachtingen zijn uitermate grillig en de ijsmeester tempert de verwachtingen.

Specialisten in de starthouding

De spanning vooraf is dus enorm. Dinsdagavond verzamelden de Achterhoekse leden zich al en kwam ook meteen het draaiboek op tafel. Zes specialisten die alles weten over snel en goed ijs staan in de starthouding. Bij de Winterswijkse ijsvereniging aan de Bataafseweg is de voorbereiding in volle gang. Nooit eerder immers hadden zij de primeur van de eerste marathon op natuurijs.
Ik moet ook zeggen, de weersberichten zijn nogal tegenstrijdig
"We maken een aardige kans", meldt voorzitter Auke Spijkstra voorzichtig. "Als we de komende nachten twee keer 15 millimeter kunnen bouwen, kan het ons lukken. Maar ik moet ook zeggen, de weersberichten zijn nogal tegenstrijdig."
Woensdag bliezen tientallen vrijwilligers de vele bladeren op de baan al weg. Blad zorgt voor smeltgevaar en de ondergrond moet spiegelglad zijn. Daarna wordt de vloer op een speciale manier gekrijt. En ook de beveiliging met kussens is alvast opgebouwd. Rond de baan werden eerder al 20.000 klinkers gelegd.

'Dit heb ik nog nooit meegemaakt'

Monsterklussen die geklaard worden door duizenden inwoners in de regio. Iedereen staat klaar. Sinds de ijs- en skeelerbaan eind 2020 de deuren opende, steeg het aantal leden van de vereniging explosief. Inmiddels zijn het er al meer dan duizend. IJsmeester Hendrik van Prooije weet momenteel niet wat hij ziet. "Dit heb ik nog niet eerder meegemaakt. Het gemeenschapsgevoel hier overtreft al mijn verwachtingen."
Winterswijk heeft al jaren succes. Vorig jaar werd het werelduurrecord verpulverd op de supersonische ijsbaan die er toen perfect bij lag. Nu heeft de vereniging zijn zinnen gezet op de eerste marathon. Tenminste, als Winterswijk de primeur toegewezen krijgt. Er liggen immers meer kapers op de kust met het Twentse Haaksbergen en het Drentse Veenoord en Noordlaren.
Het is altijd weer leuk hoe het sfeertje vooraf een beetje wordt opgeklopt
De vraag is ook of er een aantrekkelijk deelnemersveld aan de start verschijnt. Een aantal marathonteams is momenteel op de Canarische eilanden voor een trainingsstage, maar de verwachting is dat zij op tijd terug zijn. Grote namen als Irene Schouten en Jorrit Bergsma zullen zeker niet in Winterswijk rijden. Zij hebben komend weekend verplichtingen in het Noorse Stavanger.
"Die komen zeker niet. Maar er zal heus een vol peloton staan hoor", zegt NOS journalist Herbert Dijkstra die het marathonschaatsen al jaren op de voet volgt. "Winterswijk maakt zeker kans. Ook omdat het de eerste keer zou zijn. Het is altijd weer leuk hoe het sfeertje vooraf een beetje wordt opgeklopt."

'Als er drie centimeter ligt, komen we meten'

De KNSB beslist uiteindelijk wie het wordt. Geert-Jan Muskens uit Zevenaar is landelijk natuurijscoördinator en heeft een belangrijke stem. Hij heeft contact met Winterswijk en de regionale coördinatoren. "Ze beschikken daar over een uniek systeem met isolatie onder de baan, zonder de ouderwetse giertank dus. Krijgen we bericht dat er 3 centimeter ligt, komen we meten. 12 uur later kan er dan al gereden worden."
Maar wat is nu echt het geheim van deze vloer? Van Prooije is er vanaf het eerste uur bij betrokken. "Wij zijn heel open hoor. Wij werken volgens vier elementen die niemand anders samen heeft. "Ten eerste isoleert schuimbeton de vloer van de grond zodat de warmte niet uit de bodem kan en het ijs kan worden aangetast. Verder hebben we een sproeisysteem dat heel nauwkeurig controleert hoeveel water wij op de baan kunnen brengen."
De helderheid van de hemel is essentieel
"Ten derde zijn wij in staat de baan wit te maken. Dat houdt de kou ook beter vast", weet de ijsmeester. "En tot slot beschikken we over een sensorsysteem waarbij we online kunnen aflezen wat de temperaturen zijn net onder het ijs, aan de onderkant van het asfalt en 30 centimeter boven de grond."
Maar hoe mooi de technieken van Winterswijk ook zijn ontwikkeld, het allerbelangrijkste is en blijft toch het weer. "De helderheid van de hemel is essentieel", vervolgt Van Prooije. "Het is nu woensdagmiddag en het sneeuwt hier. Het is dus bewolkt en dan groeit ijs niet aan", geeft hij al een eerste somber signaal.

Voorspellingen slechter

"We hebben echt geluk nodig. En de voorspellingen worden steeds slechter. Ik wil hierbij de verwachtingen dan ook een beetje temperen. Gisteravond zagen we bij het KNMI een pluim van meerdere nachten rond de 5 graden vorst. Nu is dat 4 graden. Dat is toch een verschil van 20 procent. Vrijdag kun je sowieso doorstrepen. Zaterdag hebben we meer kans."
Metingen, met de bekende boor in het ijs, zijn voorlopig dus nog niet aan de orde. Maar Muskens is in elk geval enthousiast. "Ook andere zaken zoals stroomvoorziening, randvoorwaarden en natuurlijk de kwaliteit van het ijs worden bekeken als we kunnen meten. Dat zal op zijn vroegst vrijdagochtend zijn. Voorlopig focussen we ons op Winterswijk. Of zij favoriet zijn? Ja, daar lijkt het wel op."