Omroep Gelderland

Tonnen aan subsidies voor woonwagenplekken, maar bijna niets gerealiseerd

In de wijk Schuytgraaf in Arnhem worden nieuwe woonwagenstandplaatsen gebouwd.
© Omroep Gelderland
HARDERWIJK - Zes ton subsidie, maar nauwelijks nieuwe woonwagenstandplaatsen. Vier Gelderse gemeenten ontvingen jaren geleden geld van het Rijk om extra plekken te realiseren, maar de meeste standplaatsen zijn nog steeds niet gebouwd. Omdat de afgesproken termijn ruimschoots is verstreken, moeten de gemeenten het subsidiegeld waarschijnlijk terugstorten.
Dat blijkt uit onderzoek van het Omroep Gelderland-programma In het Vizier van de Jager. Harderwijk spant de kroon. Die gemeente vroeg 425.000 euro subsidie aan voor de realisatie van 85 woonwagenstandplaatsen. Maar Harderwijk kwam naar eigen zeggen grote hobbels tegen en legde het onderzoek naar kavels zelfs stil.
Een woordvoerder verwijst in een reactie naar een langdurig onderzoek naar geschikte locaties, grote financiële tegenvallers in de begroting en verplichte onderzoeken die lopen om de nodige vergunningen te kunnen verstrekken.

Jaren vertraging

Voor 36 woonwagenkavels ligt er inmiddels een plan. Maar volgens de voorwaarden van de subsidies had in 2023 al gestart moeten worden met de bouw en hadden de plekken uiterlijk dit jaar bewoond moeten zijn. De gemeente denkt nu dat het nog zeker 3,5 jaar duurt voordat de eerste plekken klaar zijn.
Dat moet de gemeente dan wel volledig uit eigen zak gaan betalen, want het geld van het Rijk moet terug omdat niet aan de voorwaarden is voldaan. Harderwijk wil daarom in gesprek met het ministerie om uitstel van de deadlines te krijgen. Volgens het ministerie is dat alleen mogelijk als de gemeente kan aantonen dat de vertraging buiten haar schuld is ontstaan.

De portemonnee trekken

Ook in Arnhem werden de deadlines niet gehaald. Daar ging het om 115.000 euro aan subsidiegeld. Dat geld is wel uitgegeven; de gemeente besteedde het aan financiering van onderzoeken en plannen. Ook dat geld moet terug, want voor Arnhem gelden dezelfde regels. In plaats van 2023, wordt daar volgend jaar pas op de eerste locaties begonnen met de bouw. Het geld is uitgegeven aan het onderzoeken van mogelijke locaties.
"We verwachten in 2027 te kunnen beginnen met de aanleg van deze standplaatsen", reageert wethouder Maarten van den Bos. "En ik wil daar wel iets bij zeggen. Natuurlijk moeten we zorgvuldig omgaan met overheidsgeld. De andere kant is dat we een significant hoger bedrag als stad per standplaats moeten neerleggen dan wat we krijgen aan subsidie. Als wij met elkaar in Nederland vinden dat dit probleem moet worden opgelost. Dan roep ik het Rijk ook op om daar veel ruimhartiger de portemonnee te trekken."

Het Rijk biedt sinds 2021 jaarlijkse subsidies aan vanuit de Regeling Huisvesting Aandachtsgroepen. Woonwagenbewoners vallen hieronder, net als bijvoorbeeld studenten en starters.

Op de website van de Rijksoverheid staan voorwaarden waaraan gemeenten moeten voldoen. Een daarvan is dat de standplaatsen binnen vijf jaar gebouwd moeten zijn.

Voor dit onderzoek keek Omroep Gelderland alleen naar de aangevraagde subsidies uit 2021 omdat die termijn verstreken is. Met die subsidies uit dat jaar hadden meer dan honderd woonwagenplekken gerealiseerd moeten worden in Gelderland.

'Zeer teleurstellend'

Nog twee gemeenten die subsidie hebben aangevraagd zijn West Betuwe en Neder-Betuwe. Daar gaat het om kleinere aantallen. West Betuwe realiseerde drie van de twaalf woonwagenstandplaatsen en zegt op vragen van Omroep Gelderland uitstel van het ministerie te hebben gekregen voor de andere negen plaatsen, omdat de uitbreiding op woonwagenlocatie De Griend 'meer tijd vraagt dan destijds voorzien'. Van de gemeente Neder-Betuwe is niet duidelijk of de zeven standplaatsen waarvoor geld is aangevraagd er daadwerkelijk bij zijn gekomen.
Met de subsidies hoopte het ministerie te zorgen voor meer woonwagenplekken. Dat blijft al jaren achter, ondanks meerdere oproepen en rapporten om daar verandering in aan te brengen. Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Boekholt-O’Sullivan noemt dat ‘zeer teleurstellend’.
In antwoorden zegt het ministerie met de subsidie gemeenten juist te stimuleren om voor nieuwe standplaatsen te zorgen. "Het uitgangspunt blijft dat de gemaakte prestatieafspraken worden nagekomen", aldus de minister.

In het tv-programma In het Vizier van De Jager gaat Inge de Jager op zoek naar mensen die in de knel zitten en zich niet gehoord voelen. De uitzending van dinsdag 22 september gaat over de discriminatie van Roma, Sinti en woonwagenbewoners. Wil jij een tip of een verhaal met ons delen? De redactie van In het Vizier van De Jager komt graag met je in contact via inhetvizier@gld.nl