Dakloze Fred levert alles in na jaren vol drank, wiet, coke en sigaretten

Op de lijst met nieuwe aanwinsten van het Openluchtmuseum staan onder meer drie broeken, twee onderbroeken, een muts en een big shopper vol statiegeldblikjes. Het museum wilde de spullen van Fred graag toevoegen aan de collectie.

"Het Openluchtmuseum is het museum van het dagelijks leven. Wat daarin ontbrak, was iets van een dakloze. We willen een representatief beeld van de Nederlandse samenleving schetsen en daarom zijn we op zoek gegaan naar een dakloze", zegt conservator Hans Piena.

Via het Nijmeegse Straatpastoraat kwam Fred in contact met het museum. "Hij was goed aanspreekbaar, goed vindbaar en hij kwam zijn afspraken na", zegt Renée Evers, die samen met Fred op pad ging.

"We spraken af in Nijmegen, zodat Fred zijn verhaal kon vertellen. Daarnaast zijn we samen naar de winkel gegaan om de spullen die hij aan ons gaf, te vervangen", legt Evers uit. In anderhalf jaar tijd ruilde het museum zo stap voor stap Freds bezittingen voor nieuwe exemplaren, waaronder een fiets, shirts en een leesbril.

Alleen zijn tondeuse hield Fred zelf. "Die heeft hij van een vriend gekregen, waardoor hij er een persoonlijke band mee had", vertelt Evers. Bovendien helpt het apparaat hem om er verzorgd uit te zien.

Fred leeft sinds 2021 op straat. Hij had jarenlang een baan, maar raakte verslaafd aan alcohol en belandde met een uitkering thuis. Een conflict met zijn woningbouwvereniging kostte hem ook zijn huis. Zijn eerste winter herinnert hij zich als 'zwaar', maar later begon hij het zwervende bestaan als 'een soort avontuur' te zien.

Door zijn viervoudige verslaving aan drank, sigaretten, wiet en cocaïne kampt Fred inmiddels met gezondheidsproblemen: pijnlijke voeten van het zwerven en longklachten door roken en slechte hygiëne. Hij ontvangt AOW, maar loopt telkens één uitkering achter. Dat bedrag gaat maandelijks naar afbetalingen aan cocaïnedealers.

Tussen zijn spullen zit ook een grote tas met statiegeldblikjes. Voor Fred staat die symbool voor een keerpunt: door het statiegeld is er volgens hem eindelijk een legale manier om als dakloze wat geld te verdienen.

"In de toekomst zal men willen weten hoe de Nederlandse samenleving er in 2025 uit zag. Als we niets hadden gedaan, dan waren er in dat beeld helemaal geen daklozen geweest. Nu vinden ze ook daklozen terug en dat is een belangrijke stap naar representativiteit", aldus conservator Piena.

Eerder voegde het Openluchtmuseum al de klusbus van Bram toe aan de collectie en binnenkort volgt het ensemble van een sekswerker.