Stedendriehoek / Gelderse Vallei

Het belangrijkste feest van het jaar komt eraan voor christenen

Christenen staan deze dagen stil bij het lijden en sterven van Jezus Christus.
Christenen staan deze dagen stil bij het lijden en sterven van Jezus Christus. © Michael Morse via Pexels
KLARENBEEK - Pasen is voor veel Nederlanders een feest van lekker eten, gezelligheid en een paar vrije dagen. Christenen daarentegen maken zich op voor de belangrijkste dagen in het jaar. Vier dagen lang staan ze stil bij het lijden en sterven van Jezus, de absolute kern van het geloof. En iedere dag kent zijn specifieke invulling.
Veel meer nog dan Kerst, wanneer wordt stilgestaan bij Jezus’ komst naar de wereld, is Pasen de essentie van het christelijk geloof. Het lijden en sterven van Jezus en Zijn opstanding uit de dood zijn in feite de basis waarop het geloof is gebouwd.
“Pasen is het belangrijkste feest, absoluut”, beaamt dominee Henriëtte de Graaf, die verbonden is aan de Protestantse Gemeente in Klarenbeek, Voorst en Wilp. “Als het bij Kerst alleen blijft, is dat te schraal. Het gaat juist om de dienende leider en het besef dat je boven alles oog voor God hebt”, legt ze uit.
Pasen begint al op donderdag. Dan staat de kerk in Klarenbeek, zoals vrijwel alle kerken in Nederland, stil bij het Laatste Avondmaal dat Jezus vierde met Zijn leerlingen. De dag erna wordt herdacht hoe Jezus verraden werd door Judas. Daarna werd Hij gevangengenomen, mishandeld en gekruisigd.

Waar komen de speciale namen vandaan?

De dagen in aanloop naar Pasen hebben allemaal een speciale naam. Witte Donderdag verwijst naar de kleur wit die op deze dag centraal staat in de kerk en een symbool is voor ‘goed’ of ‘hoop’.

Goede Vrijdag verwijst naar het goede dat Jezus deed door te sterven, en in dat proces zelfs de mensen die Hem martelden en bespotten, te vergeven.

De dag erna wordt doorgaans in stilte herdacht dat Jezus in het graf lag, zodoende Stille Zaterdag.

In de avonddienst op Goede Vrijdag passen veel kerken een speciaal, symbolisch moment in. In die dienst wordt de grote kaars, die iedere zondagochtend brandend te zien is, gedoofd. “Best een beladen moment, want daardoor wordt het donker in de kerk”, zegt dominee De Graaf. De aanwezige kerkleden bidden vervolgens het avondgebed en verlaten de kerk in stilte. Meer kerken gaan zo te werk, om nadrukkelijk stil te staan bij Jezus’ dood.

Speciale liederen

Op Stille Zaterdag geven kerken een eigen invulling aan de dienst. In Klarenbeek zijn mensen uit omliggende dorpen welkom voor een moment van verstilling. Er zijn Bijbellezingen en er worden speciale liederen gezongen. Daarna verlaten de aanwezigen, net als op Goede Vrijdag, de kerk in stilte. Andere kerken kiezen er voor een wake te houden, kaarsjes te ontsteken of ingetogen liederen te zingen.
De invulling van de zondag ziet er heel anders uit, bijna in feeststemming. Dan staan christenen stil bij Jezus’ opstanding uit het graf en dat wordt gevierd. Voor een predikant is het bij uitstek het moment om de kern van het geloof te benoemen. “Ik vind het een voorrecht om dan te mogen preken. Tegelijkertijd raakt het me altijd heel erg. Het is best zwaar, mede doordat het contrast tussen Goede Vrijdag en Pasen zo groot is”, zei dominee Almatine Leene, predikant van de Open Poort in Hattem, daar in het verleden al eens over.

Waar in de Bijbel gaat het over Pasen?

De Bijbel bestaat uit twee delen: het Oude en het Nieuwe Testament. In de eerste vier boeken van het Nieuwe Testament worden de geboorte, het leven en het lijden en sterven van Jezus verteld. Dat begint bij de laatste maaltijd die Jezus at met Zijn leerlingen. Daarna werd Hij gevangengenomen, mishandeld en uiteindelijk gekruisigd.

De speciale dagen in het christelijk geloof zorgen in de regel ook voor meer toeloop naar de kerk. “Met Kerst zijn er meer mensen in de kerk dan met Pasen, maar met Pasen zijn er in mijn beleving wel weer meer dan op andere zondagen”, heeft dominee De Graaf ervaren. Ze denkt dat de aanwezigheid van een koor daar ook in meespeelt. “Dat trekt toch extra bezoekers aan.”
Anno 2024 geeft iedereen zijn eigen invulling aan Pasen. Via Facebook vroegen we ons publiek hoe zij Pasen vieren. “Voor mij is het een vrije dag”, zegt Esmeralda. Ook Truus denkt daar zo over. “Voor mij betekent het eigenlijk niks, een beetje saaie dagen. Maar gelukkig wordt het mooi weer”, zegt ze.
Brenda heeft geen associaties met het geloof tijdens Pasen. “Lente! Een nieuwe cyclus en dankbaarheid naar Gaia, Moeder Aarde”, legt ze uit. Egbert staat er juist heel anders in. “Het herdenken van de kruising van Jezus Christus”, geeft hij aan. Harald ziet vooral de praktische nadelen van de feestdag. “Ik denk vooral aan de Duitsers op de A12”, zegt hij met een knipoog. Zoals ieder jaar wordt er ook nu weer een flinke toestroom van Duitse toeristen verwacht.
Eerder legden we uit wat Biddag voor gewas en arbeid precies betekent.