Gelderse Vallei

Steeds minder vlinders: 'Leefgebied raakt versnipperd

De kleine heivlinder is erg kwetsbaar.
De kleine heivlinder is erg kwetsbaar. © ANP
WAGENINGEN - Sommige vlinders hebben het maar moeilijk in ons land. De Nederlandse vlinderpopulatie is gehalveerd in dertig jaar tijd, meldt het CBS. Deze vlinder heeft het in Gelderland maar lastig.
Het leefgebied van de vlinders is de afgelopen dertig jaar drastisch veranderd. "Vroeger waren er graslanden met meer kruiden en bloemen. Tegenwoordig is dat veel minder", vertelt ecoloog Kars Veling. Hij is al meerdere jaren betrokken bij de Vlinderstichting.
Daarnaast heeft de bemesting van het land en de bouw van industrie en gebouwen invloed gehad op het leefgebied. "We zijn steeds meer gaan bouwen waardoor het leefgebied versnipperd raakt."
De extremen van het weer hebben ook invloed op de vlinders. Hele droge en natte periodes maar ook grote temperatuurverschillen. Nu heeft de vlinder het extra moeilijk, ook omdat de populaties zo klein zijn. "De populaties waren vroeger groter en konden na een bepaalde weersomstandigheid beter herstellen. Met grote getalen gaat dat herstel makkelijker."

Kleine heivlinder

Een vlinder die het in Gelderland met name moeilijk heeft is de kleine heivlinder. "Deze is misschien al wel verdwenen uit Gelderland. We hopen dat hij er nog is." Deze vlinder komt hoofdzakelijk voor in het Kootwijkerzand. Deze plek met stuifzand is een voedselarme grond. "Er groeien daar van nature weinig grassen en het is er karig. Door de grote aanwezigheid van stikstof groeien de van origine karige grassen nu heel hard. Dat zorgt ervoor dat er veel grassen zijn."
De kleine heivlinder komt in de problemen door de grassen want de heivlinderrups eet deze grassen. Meer voedsel is goed voor de rups, zou je denken. Maar dat is niet zo, aldus Veling. Het lichaam van een heivlinderrups is aangepast op leven in een voedselarm gebied na vele jaren evolutie. "Nu die grassen zoveel aanwezig zijn, komt de rups in moeilijkheden. Die overleeft het niet. Zo komt de gehele populatie in de problemen."

Tellen

Vlinders fladderen vaak alle kanten op, het kan dan ingewikkeld zijn om ze accuraat te kunnen tellen. Toch heeft de Vlinderstichting een manier ontwikkeld hoe we ze kunnen tellen. "Er zijn op meer dan duizend plekken in Nederland 'routes' te vinden. Zo heten de vaste telplekken van de vlindertellers. In de periode van april tot september worden hier de vlinders geteld.