Arnhem en omstreken

Gelderland is koploper energie bewaren, maar hoe doe je dat het beste?

Foto ter illustratie.
Foto ter illustratie. © Pexels
ARNHEM - Als het om technologie voor het oplossen van energieproblemen gaat, is Gelderland een behoorlijke koploper in Nederland. Die oplossingen zijn keihard nodig, want het is een kwestie van tijd voordat we ook in Nederland regelmatiger te maken gaan krijgen met stroomstoringen. Wat moeten we doen? Wat doet Gelderland?
Zo veel consumenten zijn inmiddels aan de zonnepanelen, dat het stroomnet het er moeilijk mee heeft. "Er zit een grens op hoeveel stroomverkeer ons stroomnet tegelijkertijd aankan", legt onderzoeker Jan Geurts van Kessel van de HAN uit.
Zonnepanelen alleen zijn dus niet voldoende. "Want ze wekken allemaal tegelijk stroom op als de zon schijnt. Tegen de tijd dat de zon ondergaat, gaan we juist stroom gebruiken, dan koken we elektrisch en laden we onze auto's op."

Thuisbatterij?

Het zou dus mooi zijn als we een thuisbatterij konden opladen met de zonnestroom die we overdag niet gebruiken. Het Gelderse bedrijf Charged heeft dat ontwikkeld. De startup die begon in een schuurtje, is een heuse fabrikant van thuisbatterijen in Andelst geworden. Die begint de markt van zonnepanelenbezitters te veroveren nu stroom opwekken soms geld kost in plaats van oplevert. Je kunt er als particulier voor 3500 euro eentje kopen.

Geen oplossing voor iedereen

Maar is dat nu de oplossing voor ons allemaal? "Niet voor ons allemaal, en ook niet voor het hele balansprobleem op het stroomnet", legt Jan Geurts van Kessel uit.
"De capaciteit is niet groot, soms zijn meerdere batterijen nodig. En lang niet elk huis heeft ruimte, en lang niet elk huishouden heeft geld voor zonnepanelen, meerdere batterijen, en als we all-electric gaan, voor een warmtepomp, die helemaal veel ruimte inneemt." Geurts van Kessel heeft een warmtepomp en batterij thuis. "Maar als je in een flat woont heb je geen ruimte en ook geen zonnedak. Is dat wel eerlijk?"

Langer opslaan buiten het stroomnet

Om de dreigende overbelasting van het stroomnet het hoofd te bieden, zijn 'decentrale oplossingen' nodig. Liefst met meer capaciteit, dus opslag die het landelijke net echt een tijdje ontlast.
"Maar dan wel voor iedereen bereikbaar en betaalbaar. En ook zijn er oplossingen nodig die niet alleen binnen een dag de onbalans oplossen. Ook bijvoorbeeld van het ene naar het andere seizoen." Van het overschot in de zomer naar het tekort in de winter, wanneer de vraag groter is, legt Geurts van Kessel uit.

Veel Gelderse bedrijven

Gelderland, en vooral de regio Arnhem-Nijmegen, heeft vele start-ups en bedrijven die vooruitstrevend bezig zijn met die 'decentrale' opslag, zegt de HAN-onderzoeker. Een belangrijke technologie is waterstof, wat mogelijkheden biedt om energie langere tijd op te slaan voor later. Als enkele voorbeelden noemt hij de Arnhemse bedrijven HYGear, Nedstack, Elestor en HYmatters die daarin ook voorlopers zijn.
Neem het nieuwbouwproject Open Hofkerk. Daar wordt zonne-energie omgezet in waterstof, waardoor de energie voor de huizen kan worden opgeslagen om ze het hele jaar te kunnen verwarmen.

Slim vragen en aanbieden met automatisering

Iets wat we daarom ook moeten zien te bereiken is volgens Geurts van Kessel een slimme afstemming van vraag, opslag en aanbod, die zorgt voor relatief eerlijk verdeelde kosten. Daarbij is behalve de technologie waar Gelderland behoorlijk voor in is, ook automatisering nodig. Om steeds op het juiste moment stroom te gebruiken of aan te bieden, uit en naar de voorraad of uit en naar de markt. Dat kunnen we niet zo makkelijk komen filmen, maar juist ook daarin loopt Gelderland behoorlijk voorop met het Sustainable Electrical Energy Centre of Expertise (SEECE), de publiek-private samenwerking rondom de energietransitie van de HAN en het energie-gerelateerde bedrijfsleven.