Rivierengebied / Gelderse Vallei

Deze ‘goudmijn’ ligt onaangeroerd in jouw kast

Door kapotte onderdelen te vervangen gaan elektrische apparaten langer mee
Door kapotte onderdelen te vervangen gaan elektrische apparaten langer mee © Omroep Gelderland
WAMEL - Zeeppompjes, pepermolens en zelfs luiers. Ze zitten tegenwoordig steeds vaker vol met elektronica en sensoren. Een gemiddeld huishouden in Nederland bezit tegenwoordig – schrik niet – 131 elektrische apparaten. Maar gebruiken we alles wat we hebben? Zeker niet. Uit onderzoek blijkt dat zo’n 20 procent van onze apparaten onaangeroerd stof ligt te verzamelen. Zonde!
“We hebben in ons land een bovengrondse goudmijn aan grondstoffen die we niet of nauwelijks gebruiken. Lever die apparaten in zodat we die opnieuw kunnen gebruiken. Zo hoeven we de aarde niet verder uit te putten door nieuwe grondstoffen te delven”, aldus Steven van Eijck, voorzitter van stichting OPEN (Organisatie Producentenverantwoordelijkheid E-Waste Nederland).

De race tegen E-waste

Tientallen basisscholen in Gelderland doen mee met de E-waste race. “Scholen kunnen punten verzamelen door kapotte of verouderde elektrische apparaten in te zamelen”, vertelt organisator Nick Caliari. “Maar we belonen leerlingen extra door apparaten te laten repareren, door te geven aan een ander of door expres dingen niet te kopen. Het zogenoemde consuminderen.”
De winnaars van de E-waste race verdienen een schoolreisje naar Nemo in Amsterdam. “Maar eigenlijk is dat bijzaak”, vertelt Caliari. “Het echte doel is om de kinderen bewustwording bij te brengen dat hopelijk leidt tot gedragsverandering.”
Bekijk onderstaande reportage over de E-waste race.
20 procent van onze apparaten ligt stof te verzamelen.

In onze provincie en de rest van Nederland werkt de overheid samen met het bedrijfsleven, kennisinstituten en maatschappelijke organisaties om zuiniger en slimmer met producten en grondstoffen om te gaan.

Ten opzichte van 2016 zouden we over zes jaar 50 procent minder nieuw gedolven grondstoffen moeten gebruiken zoals mineralen, metalen en fossiele brandstoffen.

Nederland heeft als doel om in 2050 volledig circulair te zijn.

Laaghangend fruit

“Er is ontzettend veel laaghangend fruit te plukken voor het nieuwe kabinet”, stelt Van Eijck terwijl we hem spreken voor het gebouw van de Tweede Kamer. “Het nieuwe kabinet zou direct een verbod moeten instellen op het vernietigen van onverkochte elektronica. Het is voor webwinkels soms duurder om geretourneerde producten te herstellen, opnieuw te verpakken, te testen én van garantie te voorzien dan het product te vernietigen. Dat is zo fout!”
Vooral het repareren van elektronica moet volgens Van Eijck een stuk aantrekkelijker worden. “Gooi de btw op reparatie omlaag. Of geef net als in Oostenrijk en Zweden vouchers uit, waarmee je een deel van het geld kan terugkrijgen dat je kwijt bent voor de reparatie.”

'Aftrekken van inkomstenbelasting'

Maar Van Eijck gaat verder: “Net als in Oostenrijk zou je reparatiekosten moeten kunnen aftrekken van de inkomstenbelasting. Het is iets duurder voor de schatkist, maar het levert een veel betere samenleving op. Dus laten we ermee beginnen.”
De initiatieven voor repareren zijn leuk, maar volgens Erik Schalk uit Ede is dat niet altijd mogelijk. Met zijn bedrijf Road2Work demonteert en recyclet hij elektrische apparaten van de milieustraat en bedrijven. “Neem bijvoorbeeld een laptop. Vijf jaar geleden kon je met gemak een kapot onderdeel vervangen, maar tegenwoordig is dat minder makkelijk omdat alles is verlijmd.”
Van Eijck ziet dan ook graag dat Europa het Franse voorbeeld volgt van een reparatielabel op elektronische producten. “Daarmee zie je als consument direct hoe goed je een product uit elkaar kunt halen. Dat beïnvloedt de keuze om een product wel of niet aan te schaffen. Producenten zullen dan bedenken dat ze meer kunnen verkopen wanneer ze voldoen aan die reparatieplicht.”