Gelderland

'Mensen hebben een korter lontje', psycholoog duidt hoog aantal verkeersdoden

Er vielen dit jaar relatief gezien veel verkeersdoden in onze provincie.
Er vielen dit jaar relatief gezien veel verkeersdoden in onze provincie. © 112Achterhoek-nieuws
BRUCHEM - In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen in Gelderland twintig mensen om het leven. Alleen al vorig weekend waren er zes slachtoffers bij vijf ongevallen. Volgens verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen zijn de vele fatale ongevallen goed te verklaren.
"Het is niet alleen drukker op de wegen, mensen hebben ook een korter lontje", benadrukt Tertoolen. "Alles moet snel, snel, snel. De mensen hebben geen geduld meer. En dat zie je terug in het weggebruik, met alle bijbehorende agressie. Het is voor een belangrijk deel een mentaliteitskwestie. Wat er in de maatschappij gebeurt, zie je terug op de weg."
"Het gaat niet goed met de verkeersveiligheid", beaamt een woordvoerder van het SWOV, het wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek. Na een geleidelijke daling sinds de jaren 70 stijgt het aantal slachtoffers weer. In 2022 vielen er landelijk 737 doden in het verkeer, 163 meer dan in 2021 en het hoogste aantal sinds 2008.
En dat terwijl Den Haag het aantal verkeersslachtoffers in 2030 gehalveerd wil hebben. Dat zal nog lastig worden, denkt het SWOV. "Wij zijn bang dat bij ongewijzigd beleid de cijfers de komende jaren zullen blijven stijgen."

In een weekend zes doden

Ook in Gelderland sterven er meer mensen bij ongelukken. Tertoolen heeft gekeken naar de vijf ongelukken van vorig weekend. "Daar kun je volgens mij verder geen conclusies aan verbinden; er zat geen rode draad achter die vijf ongelukken. Ze waren heel verschillend."
De Gelderse verkeerspsycholoog denkt dat de stijging van het aantal verkeersslachtoffers niet alleen komt door de toegenomen drukte op de weg, al zal dat zeker ook een rol spelen. "Wat je ook ziet: de auto's worden groter en zwaarder, fietsen worden sneller. Die auto's geven de rijder een idee van meer veiligheid, terwijl blijkt dat het voor andere weggebruikers gevaarlijker is. Datzelfde geldt voor die snelle fietsen: die zijn er vaak eerder dan de tegenligger denkt - met alle gevolgen van dien."

Minder maatregelen

De SWOV vindt het moeilijk om exact te kunnen duiden waarom het aantal verkeerslachtoffers toeneemt. Maar, zo zegt de woordvoerder, als je er van een afstandje naar kijkt, kun je wel patronen zien. "De daling kwam tot stand in de jaren dat er veel maatregelen werden genomen, zoals rotondes in plaats van kruispunten, meer 30-kilometerzones en betere wegen voor fietsers. Nu die maatregelen tot stilstand zijn gekomen, is het niet vreemd dat het aantal ongelukken weer toeneemt."
En er is nóg een reden, denkt zowel Tertoolen als het SWOV: de handhaving. "Er wordt nauwelijks meer gecontroleerd op te hard rijden, door rood rijden, al bellend fietsen. En als daar geen boetes voor komen denken mensen al snel weer: ik doe wat ik wil, want wie maakt mij wat?" En dat geldt ook voor zaken als met drank op achter het stuur, zegt het SWOV. "Het aantal controles is sterk teruggelopen, en dus ook de kans gepakt te worden. Dat lijkt me bepaald niet goed voor de verkeersveiligheid."