Rijk van Nijmegen

Commerciële verpleeghuizen schieten als paddenstoelen uit de grond

Afbeelding ter illustratie.
Afbeelding ter illustratie. © ANP
Er komen steeds meer commerciële verpleeghuizen bij. Die zijn niet alleen flink duurder dan 'gewone' verpleeghuizen, huisartsen waarschuwen ook dat de medische zorg er niet altijd even goed is geregeld.
Ouderen die in commerciële verpleeghuizen wonen, komen vaker in het ziekenhuis terecht. Dat komt doordat ze zorg nodig hebben, maar er niet altijd een specialist ouderengeneeskunde of ouderenpsychiater aanwezig is.
Dat is zorgelijk, vindt de Landelijke Huisartsenvereniging (LHV). Zeker nu blijkt dat de commerciële verpleeghuizen als paddenstoelen uit de grond schieten. In Gelderland zijn vier keer zo veel commerciële verpleeghuizen als tien jaar geleden. Dat blijkt uit cijfers van de Kamer van Koophandel (KVK).

1300 euro per maand duurder

Inmiddels zijn er 67 commerciële verpleeghuizen in de provincie. Een kamer in zo'n verpleeghuis is flink duurder dan een kamer in een 'gewoon' verpleeghuis. Vorig jaar betaalde je maximaal 2.653 euro voor een normaal verpleeghuis, tegenover zo'n 3.000 tot 5.000 euro bij de commerciële tegenhanger, volgens berekeningen van ABN-AMRO.
Hoewel je gemiddeld 1.300 euro per maand meer dokt, hoeven die extra kosten geen probleem te zijn. Althans, voor mensen die het kunnen betalen, zegt Patrick Jeurissen. Hij is hoogleraar Betaalbaarheid van Zorg aan de Radboud Universiteit in Nijmegen.
Maar hij is ook kritisch. Zo betwijfelt hij of commerciële verpleeghuizen de ouderen daadwerkelijk kunnen voorzien van goede zorg tegen 'acceptabele kosten', met andere woorden: net zo kosteneffectief zijn als de reguliere verpleeghuizen.

Ouderenzorg als winstmodel

“Er ontstaat een business waarbij commerciële zorginstellingen winst maken op ouderen”, stelt de hoogleraar. De overheid heeft de afgelopen vijftien jaar steeds meer reguliere ouderenzorg afgebouwd, waar ouderen veelal op specialistische zorg konden rekenen. Nu zijn steeds meer ouderen die verzorging nodig hebben afhankelijk van commerciële zorg.
En een deel van de commerciële verpleeghuizen wil winst maken op kosten van de ouderen. “Dat zie je ook in Frankrijk. Daar bekorten ze op personeel. De kwaliteit van de zorg blijft achter”, weet de hoogleraar. En door sluiting van de reguliere verpleeghuizen en het stimuleren van ouderen om langer thuis te blijven wonen, jaagt de overheid deze trend verder aan, vindt Jeurissen.
Ook ouderenbond ANBO-PCOB noemt het verdienmodel van commerciële huizen een risico. "Men gaat ervan uit dat mensen in zo'n woonvorm zich bij een huisarts kunnen inschrijven, maar die zit er niet op te wachten. Het verdienmodel houdt niet altijd rekening met de specialistische zorg die soms nodig is."

Extra druk op huisarts

Ouderen kunnen niet meer rekenen op specialistische ouderenzorg, zoals die wordt gegeven in een regulier verpleeghuis. Als ouderen nu ziek worden en zorg nodig hebben, belandt dit veelal op het bordje van de huisarts, weet de hoogleraar. Dat geldt zowel voor ouderen in een commerciële instelling als thuiswonende ouderen. “Commerciële verpleeghuizen zijn vaak kleinschalig. Daarom hebben ze geen zorgspecialisten.”
En dus bezoeken deze inwoners de huisarts voor kwaaltjes óf ernstige ziekten. Dat merken ze ook in Brummen, bij huisartsenpraktijk de Meidoorn. Daar lopen, sinds de komst van verschillende commerciële verpleeghuizen, een vijftal cliënten.

Kleine beurs

Maar ook iemand van 85 jaar, met een kwetsbare gezondheid maar een kleine beurs, kan niet naar een commerciële instelling en blijft thuis wonen. Bij ouderdomskwalen kan diegene niet naar een specialist, zoals in een regulier verpleeghuis, maar meldt hij of zij zich bij de huisarts.
Bekijk hier de toename van het aantal commerciële verpleeghuizen per jaar sinds 2014:

Als zorg in orde is, is het goed

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) maakt zich geen zorgen over de opkomst van commerciële verpleeghuizen in Nederland.

"Het maakt ons niet uit wat de bedrijfsvorm of de organisatievorm van een verpleeghuis is. Zolang geld dat voor zorg bedoeld is naar de zorg gaat en de kwaliteit van de zorg puik in orde is, maakt het ons niet uit dat er aandeelhouders zijn", zegt een woordvoerder van de toezichthouder.