Rijk van Nijmegen

Elisabeth, de naamloze dode van Verdun, leefde in een sekte en werd verstoten

De Franse politie vond Elisabeth Wessels langs de Meuse in Verdun.
De Franse politie vond Elisabeth Wessels langs de Meuse in Verdun. © Google Streetview / politie.nl (bewerking Omroep Gelderland)
VERDUN - Mede dankzij een Franse YouTuber wist het coldcaseteam van de politie Oost-Nederland recent een 35 jaar oude vermissingszaak af te sluiten. In 1989 verdween Elisabeth Wessels, theologie-studente aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, spoorloos. Datzelfde jaar kwam ze al in een naamloos graf in Frankrijk te liggen.
Eerst terug naar 1984. Elisabeth heeft dan in haar thuisland Duitsland een studie achter de rug in Münster en trekt naar Nederland voor een vervolgopleiding Feministische Theologie aan de Radboud Universiteit. Ze is dan 26 of 27 jaar. Tijdens yogalessen in de Waalstad leert ze een zekere Rob kennen, schrijft De Gelderlander. De twee raken verliefd en worden een stel.

Sekte van Baruch

Gaandeweg haar tijd in Nijmegen sluit Elisabeth zich, samen met Rob, aan bij de religieuze sekte van Baruch. Over die sekte schrijft NRC al in 1987 dat er bij de politie klachten zijn binnengekomen over geestelijke mishandeling door het echtpaar dat de groep leidt. Zowel volwassenen als minderjarigen worden er het slachtoffer van.
De kritiek op de sekte van Baruch zwelt aan. Als het de leiders in Nederland te heet onder de voeten wordt, vertrekt de groep via het Limburgse Simpelveld naar Frankrijk. Elisabeth en Rob reizen mee. De Gelderlander weet dat Elisabeth niet lang daarna - het is dan februari 1989 - wordt verstoten uit de sekte, nadat de leiders via de profeet Baruch concluderen dat de duivel bezit van haar heeft genomen.
Haar man Rob brengt zijn 32-jarige echtgenote naar het treinstation in Verdun. Daar stopt Elisabeth een witte tas in een kluisje op het station en neemt Rob afscheid van haar. Het is de bedoeling dat Elisabeth naar familie in het Duitse Kleve gaat, laat de politie weten in het officiële vermissingsbericht, maar daar komt ze nooit aan.
Het vermissingsbericht van Elisabeth Wessels, dat de Nederlandse politie jarenlang op de website had staan.
Het vermissingsbericht van Elisabeth Wessels, dat de Nederlandse politie jarenlang op de website had staan. © Politie.nl

Dood langs de Maas

Wat daarna gebeurt, is ongewis. De Franse politie vindt het zielloze lichaam van Elisabeth langs de Meuse (Maas), maar weet op dat moment niet wie ze is. De patholoog schat dat de dode vrouw tussen de 25 en 40 jaar is en noteert enkele uiterlijke kenmerken. De overlijdensakte wordt opgemaakt op 31 maart 1989. Of ze door een misdrijf, ongeluk of suïcide aan haar einde is gekomen, is niet openbaar gemaakt. Mogelijk heeft het lichaam wekenlang in het water gelegen, wat het onderzoek bemoeilijkt. De vrouw wordt in een naamloos graf gelegd.
Haar nabestaanden hebben jarenlang geen weet van de vondst van Elisabeth in Frankrijk. Tot het 2022 wordt en de politiekorpsen van Nederland en Frankrijk de zaak oplossen en afronden. Het balletje is aan het rollen gekomen nadat de Franse YouTuber Bruno de puzzelstukjes op zijn plek heeft gelegd.

Wie is Bruno?

Bruno heet eigenlijk geen Bruno. Hij opereert onder die naam, omdat hij zo anoniem mogelijk wil blijven. Hij is geen beroepsdetective, maar steekt sinds 2017 praktisch al zijn vrije tijd in het doorspitten van nationale en internationale cold cases. Een uit de hand gelopen hobby? Nee, Bruno wil vooral dat er voor nabestaanden een einde komt aan de knagende onzekerheid waarmee zij leven. "Als ik niet aan het werk ben, ben ik aan het graven", vertelt Bruno twee jaar geleden in een interview met de regionale nieuwssite Actu Marseille.
Als Bruno zijn interview geeft, is de zaak net opgelost. In Frankrijk en België is er aandacht voor, maar in Nederland wordt het niet opgepikt. Uiteraard heeft de Nederlandse politie er al weet van, maar het coldcaseteam wil nog de nodige vragen beantwoord zien voordat ze met de zaak naar buiten treedt.
Het treinstation in Verdun in 2023. Dit is de plek waar Elisabeth in 1989 naartoe werd gebracht door haar man Rob.
Het treinstation in Verdun in 2023. Dit is de plek waar Elisabeth in 1989 naartoe werd gebracht door haar man Rob. © Google Streetview
Bruno gaat vaak op dezelfde manier te werk: hij zoekt berichten over vermiste personen en probeert die vervolgens te koppelen aan berichten van naamloze doden. Ook kijkt hij welke route moordenaars aflegden wanneer zij ergens een slachtoffer maakten. Zit er weinig afstand tussen de plek waar een onbekende dode is aangetroffen en de plek waar een moordenaar is geweest, dan graaft hij meteen verder, in de hoop dat hij een zaak kan oplossen.

Link met Fourniret

Zo gaat het ook in de zaak van Elisabeth Wessels. Bruno vermoedt dat de beruchte Franse seriemoordenaar Michel Fourniret linksom of rechtsom te maken kan hebben met de naamloze dode in Verdun. Heel gek is dat niet: Fourniret vermoordde in de jaren tachtig, negentig en nul elf meisjes en vrouwen en werd verdacht van nog eens drie moorden. Enkele van Fournirets slachtoffers verdwenen in plaatsen als Guermantes, Charleville-Mézières en Châlons-sur-Marne, die niet zo gek ver afliggen van Verdun.
De beruchte Franse seriemoordenaar Michel Fourniret.
De beruchte Franse seriemoordenaar Michel Fourniret. © ANP
Bruno speurt verder en ontdekt het vermissingsbericht van Elisabeth Wessels. Hij koppelt die aan elkaar en vindt interessante aanknopingspunten: het zou in zijn ogen heel goed kunnen dat de naamloze dode de vermiste theologiestudente uit Nijmegen is.

Contact tussen coldcaseteams

De YouTuber deelt zijn bevindingen met de Franse politie. Die is verrast door de nauwkeurigheid waarmee Bruno tot zijn oplossing is gekomen, vindt de potentiële match aannemelijk en legt contact met de collega's in Nederland. Er wordt dna-materiaal naar Nederland gestuurd, dat hier wordt vergeleken met dna van familieleden van Elisabeth. Er blijkt een match te zijn, waarna komt vast te staan dat Elisabeth de naamloze dode is die in 1989 bij Verdun werd gevonden.
Het is op dat moment het najaar van 2022. Voor de politie Oost-Nederland is de zaak zo goed als klaar. Pas anderhalf jaar later treedt de politie met het verhaal naar buiten, als duidelijk is dat er vanuit hier niets meer kan worden gedaan. "We hebben wel aangestuurd op verder onderzoek, naar bijvoorbeeld de doodsoorzaak. Maar wij kunnen slechts vragen, aangezien het niet ons onderzoek is", zegt een politiewoordvoerder nu. "Wel hebben wij, samen met de YouTuber, gezorgd voor de match en dus de doorbraak."
En Bruno? Die rust niet op zijn lauweren en doet zijn best nieuwe zaken op te lossen. "Ik ben alweer bezig met een andere zaak. Maar ik ben blij voor de familie", laat hij kort na de oplossing al weten in de Franse pers. "Ze stuurden me een bedankbrief en een pakketje met cadeautjes erin."
Anderhalf jaar later reist hij naar Nederland. Daar, op het politiebureau in Ede, is een ontmoeting geregeld tussen het coldcase-team van de politie Oost-Nederland en de YouTuber. De Gelderlander is erbij en ziet dat de Fransman bescheiden blijft onder de complimenten die hij ontvangt. "Ik doe dit niet voor een beloning, maar puur voor de achtergebleven familie. Zij hebben nu rust, nu ze terecht is", zegt hij.

Documentaire in de maak

Het bijzondere verhaal van de vermissing van Elisabeth Wessels, de manier waarop ze afscheid nam van de sekte en de ontdekkingstocht van een amateurspeurder uit Marseille komen aan bod in een documentaire van de Franse televisiezender M6. Een afvaardiging van de zender was dinsdag ook present op het politiebureau in Ede, zegt De Gelderlander.