Achterhoek / Rijk van Nijmegen

Nederlanders in Duitsland plots zonder huisarts

Grensganger Remon Boegman las dat hij geen huisarts in Nederland meer heeft.
Grensganger Remon Boegman las dat hij geen huisarts in Nederland meer heeft. © Omroep Gelderland
ULFT - Meerdere Nederlanders die net over de grens in Duitsland wonen, zitten sinds dit jaar zonder huisarts. Jarenlang stonden ze ingeschreven bij een Nederlandse huisarts in Gendringen, maar die ging met pensioen. De opvolgers nemen deze 'Duitse' patiënten niet over, omdat de praktijk anders te vol wordt. "Wij betalen ook zorgpremie in Nederland, maar krijgen geen zorg."
Midden november viel er een brief op de mat bij Remon Boegman. Die mat ligt in Anholt, net over de grens bij Ulft. In 2014 ging Remon daar wonen, na jarenlang tevergeefs in Nederland een huis te hebben gezocht. Zijn sociale leven, zijn baan, zijn verplichte zorgverzekering en zijn huisarts hield hij stuk voor stuk in Nederland.
De brief die op de mat in Anholt viel, kwam van de huisarts. Remon moest op zoek naar een nieuwe dokter, want per 1 januari zou hij worden uitgeschreven. Hij stond jarenlang ingeschreven bij huisarts Van Rijssel in Gendringen, op zes minuten rijden van zijn huis - maar aan de andere kant van de landsgrens. Van Rijssel ging echter met pensioen en zijn collega's in Ulft konden geen opvolger vinden. Daarom besloten ze Van Rijssels patiënten, in totaal zo'n tweeduizend mensen, onder zich te verdelen.

'Ergens een grens trekken'

Behalve de Nederlanders die in Duitsland wonen: zo'n zestig patiënten in totaal. "We zijn in een gat gesprongen, omdat we voorzagen dat tweeduizend mensen letterlijk op straat zouden staan en nergens een plek zouden vinden. Dat is bijzonder onwenselijk", vertelt huisarts Guus Metzemaekers, één van de praktijkhouders onder wie de patiënten zijn verdeeld. "Maar ergens moet je een grens trekken en dat hebben we gedaan bij mensen die buiten ons postcodegebied en over de landsgrens wonen."
Ook Carolina Bosma-Morret uit Anholt zat daardoor opeens zonder huisarts. "Je zit met de handen in het haar. Ik heb nu een ontsteken pees. Wat moet ik nu doen? 112 bellen? Naar het ziekenhuis? Ik werk in Nederland in de zorg. Dus ik verleen mensen zorg, maar krijg het zelf niet."

Geen alternatief

Net als Carolina heeft ook Remon nog geen alternatief gevonden. "Ik heb verschillende artsen gebeld, in Nederland en Duitsland. Maar ook in mijn omgeving in Duitsland zitten ze allemaal vol. En in Nederland houdt het meteen op als ze horen dat je grensganger bent."
Er zijn inderdaad niet of nauwelijks Nederlandse huisartsen aan de grens die 'Duitse' patiënten aannemen. Dat heeft er mede mee te maken dat ze geen zorg mogen verlenen in een ander land. "Zoals wij hier bijvoorbeeld palliatieve zorg leveren, met morfinepompen of slaapmiddelen toedienen, dat zijn allemaal handelingen die in Duitsland niet door een huisarts gedaan mogen worden", verklaart Metzemaekers.

'Wij betalen ook'

Tot frustratie van Remon, die van zijn huisarts niet verwacht dat die bij hem op huisbezoek komt. Maar de huisarts is wel de poortwachter tot de rest van de Nederlandse gezondheidszorg, waar hij met zijn zorgverzekering mede voor betaalt. "Mijn - Nederlandse - fysiotherapeut heeft pas geconstateerd dat ik een frozen shoulder heb, maar ze wil nog een second opinion van een huisarts. En ik heb een nieuwe verwijsbrief nodig, vanwege de vergoedingen. Volgens de zorgverzekeraar kan ik in Nederland ook terecht als passant, maar ik werd geweigerd. Want dat is alleen bij spoed."
Carolina: "Ja, het is onze keuze om net over de grens te wonen. Maar wij betalen ook zorgpremie in Nederland, maar krijgen geen zorg."

Grote groep

De huisartsen in Ulft hebben bewust niet gewacht tot deze mensen een alternatief hadden. "Nee, het ging om een hele grote groep. Als je die overneemt, kom je er niet meer vanaf. Daarom hebben we duidelijk een lijn getrokken", stelt Metzemaekers, die betwijfelt of er in Duitsland geen huisartsen te vinden zijn. "In Emmerich is net een nieuw centrum geopend. Als je zoekt, zijn er echt wel huisartsen te vinden."
Remon bevestigt dat, maar Emmerich ligt voor hem op een half uur rijden, terwijl Ulft om de hoek ligt. Daarnaast speelt er nog de taalbarrière. Niet bij hem, maar wel bij zijn vriendin. "Zij kan zich bij een Duitse huisarts slecht uiten. Voor haar is het beter dat ze een Nederlandse huisarts heeft."

Geweigerd

De Euregio Rijn-Waal, een grensoverschrijdende samenwerking van gemeenten in Duitsland en Nederland, herkent de problemen van grensgangers bij het zoeken naar een huisarts. "Wij horen vaker dat mensen geweigerd worden als er een Duits adres aanwezig is", reageert Carola Scheur, die grensgangers adviseert. En aan de Duitse zijde is het huisartsentekort al net zo groot. "Vooral hier in het grensgebied hebben we te weinig huisartsen. Daar komt nog bij dat de meeste Nederlanders de Duitse taal niet machtig zijn. Het is een probleem."

Krankenkasse

Menzis, de grootste zorgverzekeraar in het Nederlandse grensgebied en daarmee verantwoordelijk voor de wachtlijsten voor een huisarts, zegt over dit onderwerp slechts een 'gering' aantal vragen te krijgen, maar 'we zien een kleine toename'.
Overigens corrigeert Menzis de opvatting dat deze mensen 'recht' hebben op Nederlandse zorg. "Verzekerden moeten zich inschrijven bij een Duitse huisarts van keuze in de Duitse woonplaats, en zichzelf inschrijven bij een Duitse Krankenkasse. Na het invullen van een formulier heeft men te allen tijde recht op medische zorg in Duitsland. De kosten voor de Duitse medische hulp worden dan betaald door de Nederlandse zorgverzekeraar."
Omroep Gelderland heeft een onderzoeksredactie die misstanden aan het licht brengt. Kent u zo'n verhaal en wilt u dat dat wordt aangekaart? Lees dan hier hoe u contact met ons kan opnemen.