Rivierengebied

Verdachte Syriër zelf gemarteld, zeggen zijn advocaten

Justitie beschuldigt een man uit Druten onder meer van seksueel geweld als misdrijf tegen de menselijkheid in Syrië.
Justitie beschuldigt een man uit Druten onder meer van seksueel geweld als misdrijf tegen de menselijkheid in Syrië. © Pxhere
DRUTEN - De 55-jarige Syriër Rafik A. uit Druten, verdacht van het plegen van internationale misdrijven in zijn vaderland, is volgens zijn advocaten zelf gemarteld door de militie waarvan hij in 2013 en 2014 deel zou hebben uitgemaakt. A. zou daardoor een posttraumatisch stresssyndroom (PTSS) hebben opgelopen.
A. werd in december in zijn woonplaats opgepakt. Het Openbaar Ministerie (OM) beschuldigt de man onder meer van seksueel geweld als misdrijf tegen de menselijkheid. Het is voor het eerst dat iemand in Nederland hiervan wordt beschuldigd.

Verdachte niet in rechtszaal

Dinsdag vond bij de rechtbank in Den Haag een eerste inleidende, openbare zitting in de strafzaak tegen A. plaats. De verdachte verscheen niet in de rechtszaal. Volgens zijn raadslieden kon hij dat niet aan. Zij vroegen de rechtbank de Drutenaar onder voorwaarden vrij te laten, omdat hij door zijn PTSS een verblijf in de cel niet verdraagt.
De rechtbank wees dat verzoek af, onder meer omdat er sprake is van 'stevige verdenkingen van zeer ernstige strafbare feiten'.
In 2013 en 2014 was Rafik A. volgens het OM hoofd van de verhoorafdeling van de National Defence Force (NDF) in Salamiyah, een stad in het westen van Syrië. De NDF is een paramilitaire groepering die uit lokale milities bestaat en vecht aan de kant van het regime van de Syrische president Bashar al-Assad.
In 2021 kwam A. naar Nederland en kreeg hij tijdelijk asiel. Vorig jaar vestigde hij zich met zijn gezin in Druten. Het Team Internationale Misdrijven van politie en justitie in Nederland kwam hem op het spoor na een tip.

Verklaringen van getuigen

Justitie heeft verklaringen van een aantal getuigen verzameld over martelpraktijken en ernstig seksueel geweld, waaronder verkrachting. "Het is ronduit gruwelijk wat zij hebben moeten meemaken", aldus de officier van justitie. `
Naast vrouwen zou ook een man slachtoffer zijn geworden van seksueel geweld. Volgens A.'s advocaten bestaat het bewijs tegen hun cliënt vrijwel uitsluitend uit die getuigenverklaringen en valt op de betrouwbaarheid daarvan het nodige af te dingen.
De Drutense Syriër is volgens zijn advocaten zelf slachtoffer van de NDF, die hem op een zeker moment zelf zou hebben vastgezet 'in een kelder, tussen de lijken van personen die net waren geëxecuteerd', om hem vervolgens te martelen. "Zijn lichaam zit onder de littekens."
De rechtbank wil dat A. op korte termijn alsnog in de rechtszaal verschijnt, om hem te kunnen horen over een eventuele plaatsing in het Pieter Baan Centrum, de observatiekliniek van justitie. Het OM verwacht dat het onderzoek pas in het najaar afgerond is.