Gelderse Vallei / Noord-Veluwe

Natuur heeft rust nodig: dit gebied gaat dicht voor bezoekers

Boswachter Laurens Jansen samen met Paul Milo bij de nieuwe afrastering
Boswachter Laurens Jansen samen met Paul Milo bij de nieuwe afrastering © Omroep Gelderland
KOOTWIJK - De natuur heeft meer rust nodig en dus moeten natuurliefhebbers steeds vaker een stap opzij zetten. Natuurgebieden worden dan afgesloten, zodat bijvoorbeeld vogels in het broedseizoen alle rust hebben om te broeden en om hun jongen groot te brengen. Het Kootwijkerzand gaat vanaf 15 maart voor het eerst grotendeels dicht. Staatsbosbeheer is inmiddels begonnen met de werkzaamheden om de zandstuifvlakte af te sluiten.
Vogels als de boomleeuwerik, de nachtzwaluw en de tapuit lijden onder de aanwezigheid van de mens. De vogelsoorten broeden op de grond en worden vaak onbedoeld verstoord door wandelaars, mountainbikers en ruiters. En daarbij hebben ze ook last van de slechte staat van de natuur door de stikstofneerslag en problemen door verdroging.

Kootwijkerzand afgesloten

Tijdens het broedseizoen, dat loopt van 15 maart tot 15 juli, waren er al gebieden op de Veluwe afgesloten. Het gaat onder meer om delen van het Hulshorster Zand en het Rozendaalse Bos.
Nu komt daar een groot gedeelte van het Kootwijkerzand en de Stroesche Heide bij, vertelt boswachter Laurens Jansen van Staatsbosbeheer: "Die palen met het touw is ook wel iets wat we van de duinen en de eilanden kennen in Nederland, maar voor de Veluwe is dit wel echt een nieuw fenomeen."

De provincie spreekt met natuurbeheerders al jaren over de zogeheten recreatiezonering. De Veluwe is verdeeld in vier verschillende zones. Hierbij is zone A een gebied dat geschikt is voor intensief recreatief gebruik met volop fiets- en wandelpaden, terwijl zone D volledig of tijdens het broedseizoen afgesloten wordt. In zone B (matig intensieve recreatie) zijn minder paden, zodat de natuur meer ruimte krijgt. Gebieden gelegen in zone C worden aangeduid als 'verstoringsgevoelig'. Hier ervaar je 'de stille, eindeloze Veluwe'.

Op deze kaart zie je de zones.

Borden en boetes

De afsluiting van de gebieden heeft heel wat voeten in de aarde, want kilometers natuurgebied worden afgesloten. Om bezoekers te informeren waar ze wel en niet mogen recreëren, plaatst Staatsbosbeheer tientallen palen met honderden meters touw.
Op borden wordt aangegeven waar de natuurliefhebbers mogen lopen. "Het is spannend en we volgen het heel nauw", vertelt de boswachter. "De provincie Gelderland heeft opdracht gegeven om ook hier met bewoners van Kootwijk te monitoren, dus er wordt echt naar de nesten gekeken hoe het met de eieren gaat en of die jongen ook groot worden." Aan de hand daarvan worden er volgens Jansen aanpassingen gedaan.
In het uiterste geval worden recreanten die zich niet aan de regels houden ook op de bon geslingerd, maar dat is aan het begin van het broedseizoen nog niet aan de orde, meent Jansen. "De boa's zullen in eerste instantie als een soort gastheer of gastvrouw het verhaal vertellen en het uitleggen aan de bezoekers. Maar op termijn zal er wellicht waarschuwend en ook handhavend opgetreden worden als dit noodzakelijk is."

'Wij worden aangepakt, zij niet'

Er wordt al jaren bij de provincie Gelderland gesproken om de kwetsbare delen van de Gelderse natuur te beschermen. Omwonenden van natuurgebieden staan er niet om te springen.
"Heel blij worden we er niet van", zegt Paul Milo van dorpsvereniging Kootwijk Vooruit. "Het voornaamste probleem is stikstof. In ons dorp staat een kalverhouderij. Zolang dat niet wordt aangepakt, voelt het oneerlijk dat wij wel worden aangepakt. De grootste boosdoener is en blijft stikstof. Zonder aanpak, blijft het dweilen met de kraan open", aldus Milo.
De nieuwe afrastering op de uitgestrekte vlakte