Gelderse Vallei

Negen SS-dolken op beurs, OM eist werkstraf tegen Edenaar

De man werd betrapt op de Militariabeurs.
De man werd betrapt op de Militariabeurs. © Mert Kahveci/Unsplash
EDE - Het Openbaar Ministerie heeft maandag een werkstraf geëist tegen een verzamelaar uit Ede die op de Militariabeurs in Houten originele SS-dolken met hakenkruizen aanbood. Op de dolken stond de inscriptie 'Meine Ehre heisst Treue', het motto van de SS. Het OM vindt de handel 'discriminerend en strafbaar', gezien de nazisymbolen.
Agenten in burger zagen de handelswaar uit de Tweede Wereldoorlog in vitrines tijdens de beurs in augustus 2022. Er werd ook een werkstraf geëist tegen iemand uit Venray.
Een jaar eerder deden het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) en het Centraal Joods Overleg (CJO) aangifte tegen de organisator van de beurs, na een uitzending van het programma Kassa van BNNVARA. Tijdens deze undercoverreportage was te zien dat op de beurs van 2021 nazivoorwerpen te koop werden aangeboden, waaronder een Jodenster. Naar aanleiding daarvan is het strafrechtelijk onderzoek gestart.
De SS-dolken zijn niet meer op de verzamelaarsbeurs verkrijgbaar 'om het gedoe', vertelde de organisator aan de rechtbank. "Ik ga er nog steeds van uit dat het niet strafbaar is."

Collectie verkocht

De 64-jarige verzamelaar uit Ede die ervan wordt verdacht dat hij negen exemplaren aanbood, heeft ze niet meer in bezit. Hij heeft de collectie verkocht. De 57-jarige man uit Venray bood op de beurs één dolk aan met de SS-inscriptie. "Ik heb er nooit bij stilgestaan; het is onderdeel van de geschiedenis en ze liggen ook in musea", zei hij.
Het OM vindt de handel in de dolken discriminerend en strafbaar, gezien de nazisymbolen. "De associatie met dood en geweld is snel gemaakt", zei de officier van justitie. Tegen de verzamelaar uit Ede eiste de officier een werkstraf van zestig uur, waarvan de helft voorwaardelijk. De man uit Venray hoorde een werkstraf van veertig uur, waarvan de helft voorwaardelijk, tegen zich eisen.
De Militariabeurs wordt vijf keer per jaar georganiseerd. De editie van afgelopen zondag trok tweehonderd standhouders en 4000 belangstellenden.

Nazisymboliek, wat mag er wel en niet?

Symbolen van nationaalsocialisme zijn niet altijd strafbaar. Zo is bijvoorbeeld de zichtbaarheid cruciaal om te bepalen of het gebruik strafbaar is. Een hakenkruis of SS-teken in het openbaar dragen bij een demonstratie, mag niet. En in het verleden zijn daar ook mensen voor veroordeeld. Maar een afbeelding van een hakenkruis in een kamer in je huis ophangen weer wel.

Voor educatief, museaal of verzamelingsdoeleinden mogen mensen wel nazi-spullen kopen en verkopen. Een museum over de Tweede Wereldoorlog overtreedt dus niet de wet als er tentoonstellingen zijn met oude voorwerpen van de SS of vlaggen van nazi-Duitsland. Dan kunnen mensen er immers wat van leren en is het niet bedoeld om het gedachtegoed te promoten.

Het CIDI en Centraal Joods Orgaan deden vorig jaar dus aangifte tegen zo'n beurs waar volgens tv-programma Kassa ruim de helft van de spullen gerelateerd was aan nazi-Duitsland. Zij vinden dat dit soort beurzen nazi-gedachtegoed verheerlijken. Volgens de minister destijds moet "van geval tot geval beoordeeld worden" of de verkoop strafbaar is. Het bij voorbaat verbieden van zulke beurzen of online sites is niet mogelijk.