Noord-Veluwe

'Beste radar ter wereld' in actie op de Veluwe: 'Wij zien alles'

Commandant Jeffrey van der Veer voor de nieuwe radar.
Commandant Jeffrey van der Veer voor de nieuwe radar. © Omroep Gelderland
'T HARDE - Een speciaal in Nederland ontworpen radarsysteem, waar de Landmacht zelf over mee heeft gedacht: het is de trots van Defensie én van Thales, het bedrijf uit Hengelo dat de radar ontwikkelde. Donderdagmiddag werd de bijzondere radar gedemonstreerd op Artillerie Schietkamp 't Harde. "Dit systeem is vele stappen vooruit ten opzichte van onze oude radar."
Tientallen journalisten staan te wachten, bovenop 'de knobbel' bij 't Harde. Vanaf hier heb je overzicht over het gebied waar projectielen van mortieren en pantserhouwitsers neerkomen. Plotseling komt een vrachtwagen op hoge snelheid aanrijden. De vrachtwagen stopt, en op de oplegger is beweging te zien: het radarsysteem komt omhoog en begint te draaien. Binnen een minuut is de nieuwe 'multi missie radar' in werking.
"Die snelheid is essentieel", vertelt commandant Jeffrey van der Veer. "Ons oude radarsysteem moesten we met landmeetapparatuur helemaal juist afstellen, en dan stond het een tijd lang statisch op dezelfde plek. Deze radar stelt zich op, scant de omgeving, geeft door wat hij tegenkomt, klapt weer in en rijdt weer weg. Daarmee garandeer je ook een stuk veiligheid voor het stuk zelf."

Tien jaar ontwikkeling

De ontwikkeling van de radar startte ruim tien jaar geleden. "Wij hadden een soortgelijke radar al ontwikkeld voor de marine", vertelt Job van Harmelen van Thales. "Toen kwam de landmacht bij ons, of wij niet een vergelijkbaar systeem voor op het land zouden kunnen ontwikkelen. Daar zijn we, steeds in overleg met Defensie, mee bezig gegaan."
Namens Defensie was Henk te Kulve vanaf het begin betrokken bij het project. "In het begin hebben we ons vooral gefocust op zaken als warmte en stof, op basis van ervaringen in Irak", vertelt hij. "De afgelopen jaren kwamen daar ineens extra dreigingen bij, en hebben we ook gekeken hoe we bijvoorbeeld drones kunnen onderscheppen."
Tijdens de demonstratie krijgen de journalisten, maar ook andere internationale gasten, live te zien wat de radar ziet. Mortieren en pantserhouwitsers schieten granaten af en twee drones cirkelen rond in het gebied. "We zien alles", vertelt Te Kulve. "Zelfs vogels kunnen we zien, maar we hebben het systeem zo afgesteld dat we die kunnen negeren."
De nieuwe radar staat op een vrachtwagen, en is daardoor extreem snel inzetbaar.
De nieuwe radar staat op een vrachtwagen, en is daardoor extreem snel inzetbaar. © Omroep Gelderland

Berekenen waar de vijand zit

Maar de radar zíét niet alleen de projectielen, hij berekent ook heel precies hun baan. "De radar kan ons exact vertellen waar raketten of granaten zullen landen, maar ook heel precies waar ze vandaan geschoten zijn", vertelt Van der Veer. "En daarbij geeft hij de coördinaten van die plek automatisch door aan onze pantserhouwitsers, die dus gelijk op die vijand kunnen schieten, en zo dat stuk kunnen uitschakelen."
De samenwerking tussen Thales en Defensie heeft geresulteerd in een radar waar zowel Van Harmelen als Te Kulve trots op zijn. "Dit is het beste radarsysteem ter wereld", zegt Te Kulve. "En omdat het volledig op software gebaseerd is, kunnen we het de komende jaren steeds verder updaten", vult Van Harmelen aan. "Noorwegen, Denemarken en Litouwen hebben al van deze radars besteld bij de Nederlandse overheid. Dat toont aan dat we als Nederland voorop lopen in dit gebied. Dat is goed voor ons, en natuurlijk goed voor Nederland.
En net zo snel als de radar opgesteld werd, klapt hij weer in, en rijdt de vrachtwagen weg. De demonstratie is ten einde, nu is het aan Defensie om er mee te gaan oefenen.