Gelderland

Provincie praat over kerncentrales in Gelderland, hoe ziet dat er dan uit?

De kerncentrale Dodewaard werd in 1997 gesloten.
De kerncentrale Dodewaard werd in 1997 gesloten. © ANP
ARNHEM - De Gelderse politiek heeft experts uitgenodigd om over kernenergie te praten. Het gaat dan om zogenoemde 'Small Modular Reactors' (SMR's), dat zijn kleine kerncentrales.
Ruut Schalij is één van de experts die door de provincie Gelderland is uitgenodigd om over deze kleine kerncentrales te komen praten. Voor de provincie Limburg heeft hij al onderzoek gedaan daarnaar.

Klein is niet zo klein

Small Modular Reactors, kleine kerncentrales dus. Maar zo klein zijn die helemaal niet, zegt Schalij. Volgens hem is de term klein in deze discussie niet juist: "De meest gangbare modellen zijn een stuk groter. Die zijn net zo groot als wat er nu in Borssele staat. Dus het woord 'klein' wordt nog wel eens een beetje misbruikt."
Volgens Schalij worden er overigens al wel kleinere centrales ontwikkeld: "Maar die staan nog op de tekentafel. Dan praat je over een zeecontainer. Dat is dus echt wel klein."
Schalij denkt niet dat kerncentrales windmolens overbodig gaan maken: "Ik denk dat Nederland heel veel energie nodig heeft. Zeker als we onafhankelijk willen worden van landen waarvan het niet zo handig is om afhankelijk van te zijn. Dus dan denk ik dat je alles nodig hebt. Ik denk dat we heel veel wind nodig hebben. Maar ik denk dat kernenergie zeker een goede aanvulling kan zijn."

Duurt lang

Schalij is in Limburg aangesteld als kwartiermaker. En spreekt uit ervaring in de praktijk: "De provincie Limburg is al in 2020 over kerncentrales begonnen. Uiteindelijk is er in 2022 een groot onderzoek geweest. En vorig jaar heeft men besloten een SMR-alliantie op te richten om te onderzoeken of het een interessant idee is om zo'n kerncentrale ergens in Limburg te realiseren."
Zo'n kerncentrale staat er dan nog niet zomaar, bleek in Limburg, vertelt Schalij: "Kijk, het is een hele klus. Je moet spreken met heel veel bedrijven. Want om een centrale te bouwen, heb je ook afnemers nodig. Dus dan heb je ook industrie nodig, die de elektriciteit wil kopen. Je spreekt met iedereen. Je spreekt met alle gemeentes. De gemeente moet het zien zitten. De bevolking moet het uiteindelijk zien zitten. Dus voor je zo'n besluit neemt, moet er heel wat water door de Maas, in dat geval."

Advies van de kenner

Schalij wil wel een kijkje geven in zijn verhaal deze woensdag in de provincie: "Tot nu toe is kernenergie nog niet heel succesvol in de nieuwbouw in Europa. Dus ik denk dat je moet kijken hoe succesvol dat kan worden. En afhankelijk van hoe succesvol dat kan worden, kan het een grotere of kleinere rol gaan spelen. Dat het een rol speelt, dat staat vast."
Dat betekent overigens nog niet dat hij het advies zal geven om kerncentrales in Gelderland te bouwen: "Ik ga met name iets vertellen. Dat het uitzoeken dat we in Limburg gedaan hebben heel goed is. En ik denk dat iedere partij voor zichzelf moet uitmaken of ze vinden dat ze kerncentrales in Gelderland nodig hebben."

Dodewaard niet opnieuw open?

De politiek onderzoekt dus of Gelderland een nieuwe kerncentrale kan of wil bouwen. Maar onze provincie heeft nog een kerncentrale die buiten werking is. De centrale in Dodewaard was de eerste kerncentrale in Nederland en werd in 1969 in gebruik genomen. In 1997 is die stilgelegd.
Een woordvoerder van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat legt uit dat 'Dodewaard' niet opnieuw in gebruik genomen kan worden: "De oude gesloten Kerncentrale Dodewaard (KCD) kan niet meer heropend of opnieuw in gebruik genomen worden. De KCD is in veilige insluiting sinds 2005. Voorafgaand aan die situatie is de kernbrandstof uit de KCD afgevoerd en is de situatie in de KCD dusdanig aangepast ten behoeve van de veilige insluiting dat het technisch gezien niet meer mogelijk is om de KCD opnieuw in gebruik te nemen. De veilige insluiting geldt voor een periode van 40 jaar. Daarna, dus vanaf 2045, zal de KCD volledig ontmanteld worden. De ontmanteling zal meerdere jaren in beslag nemen."