Rijk van Nijmegen

Is AI de toekomst van de zorg? 'Het moet wel menselijk blijven'

Is AI de toekomst van de zorg? 'Het moet wel menselijk blijven'
Is AI de toekomst van de zorg? 'Het moet wel menselijk blijven'
NIJMEGEN - Hoe ziet de toekomst van de zorg eruit met de toenemende vergrijzing en een dreigend personeelstekort? En kunnen technologische ontwikkelingen dat misschien opvangen? Vanuit het Nijmeegse wetenschapsfestival InScience worden films gemaakt met mogelijke toekomstscenario’s. Eén daarvan is opgenomen in verzorgingshuis Kalorama in Beek en gaat over de inzet van een Virtual Reality bril.
“En actie!” roept regisseur Valerie Rutjes in één van de kamers van verzorgingshuis Kalorama in Beek. De kamer is bijna volledig gevuld met behalve Rutjes een cameraman, een geluidsman, iemand voor de grime en een acteur in een rolstoel met een Virtual Reality (VR) bril op zijn hoofd.

Te druk om vader te bezoeker

De film die Rutjes maakt gaat over een man die met behulp van de VR-bril een leuke dag beleeft met zijn familie. Dan gaat de telefoon en zegt zijn dochter dat ze ondanks haar belofte om vandaag te komen toch niet langskomt. Te druk met de kinderen en allerlei andere dingen. De man neemt het gelaten op.
Het project van Valerie is onderdeel van drie films die worden gemaakt voor het internationale wetenschapsfilmfestival InScience. Die organisatie heeft samen met de Radboud Universiteit een zogenaamde 'NWA Wetenschapscommunicatie' subsidie gekregen van het rijk om drie korte fictiefilms te maken onder de titel 'Toekomst Beelden'.

Warme oorden in Virtual Reality bril

Drie filmmakers uit de regio Nijmegen maken drie korte films over de toekomst van de zorg in samenwerking met bewoners van een verzorgingstehuis in Beek (Kalorama) en onderzoekers van de Radboud Universiteit en het Radboudumc. Het idee is dat ze een soort 'speculatieve fictie' maken waarin ze scenario’s over de toekomst van de zorg verbeelden, om zo inzicht te krijgen in wat ze betekenen.
Terwijl Valerie bezig is met de laatste opnames van haar film, bekijkt Henry van Laanen via zijn Virtual Reality bril beelden van verre vakantieoorden. Henry heeft een hersenbloeding gehad waardoor hij zijn benen niet meer goed kan bewegen en moeilijk op woorden kan komen. In het verleden maakte hij verre reizen en op deze manier ziet hij nog steeds iets van de wereld.

Kunstbenen? 'Heerlijk'

Hij staat niet afwijzend tegenover technische ontwikkelingen in de zorg. Kunstbenen? “Heerlijk” zegt Henry glunderend en activiteitenbegeleider Anne Gribnau voegt er stellig aan toe: “Robotbenen!” Want de twee die goed overweg kunnen, hebben het er al eens over gehad.
Ook hier zijn ze best huiverig voor verlies van het menselijke aspect bij de inzet van technologie. Anne Gribnau: “Maar ik weet dat er tekorten zijn dus wat zou kunnen bijdragen om het voor hun nog fijner te maken, ja je zou stom zijn om als je daar geen gebruik van zou maken.”

InScience Filmfestival

Bij het project zijn drie filmmakers ieder gekoppeld aan een onderzoeker op het gebied van zorginnovatie van de Radboud Universiteit of het Radboudumc en één of twee bewoners van het verzorgingstehuis. Met die groep hebben ze een script gemaakt dat ze verfilmen. De films worden uiteindelijk vertoond tijdens het InScience festival in Nijmegen van 12 tot en met 17 maart.
De dochter die haar vader opbelt in de film van Valerie zegt dat ze niet te lang kan bellen. “Heb je wel een leuke dag gehad?” vraagt ze. “Ja” antwoord haar vader. Dochter: “Is er nog iemand langs geweest?” Vader antwoord een beetje gelaten: “nee.”

'Is troost door iets 'neps' erg?'

Valerie Rutjes: “Het is denk ik precies de vraag in hoeverre het menselijk contact vervangbaar is door iets ‘neps’. En als jij jouw troost of wat dan ook uit iets neps kan halen, is dat dan erg? Moeten wij dan oordelen over dat dat nep is? Misschien is het gevoel wel hetzelfde.”
Maar hoeveel Henry ook houdt van VR bril, Anna en haar collega’s zijn onvervangbaar. Wat ze ook uitvinden, de zusters moeten blijven? Henry volmondig: “Juist!”