Liemers / Achterhoek

Je moet je huis uit, kan dat zomaar?

Onteigening kan bijvoorbeeld vanwege de aanleg van een spoorlijn, beeld ter illustratie.
Onteigening kan bijvoorbeeld vanwege de aanleg van een spoorlijn, beeld ter illustratie. © ANP
DIDAM - Eindelijk heb je een mooi plekje gevonden om te wonen en dan valt er een brief op de mat met het bericht dat je je grond moet verkopen. Kan dat zomaar?
Het overkwam Erkan Tasan. Hij verruilde met zijn gezin het drukke Leiden voor een rustige plek op de grens van de Liemers en de Achterhoek. Daar komt de zogenoemde RegioExpres - de sneltrein tussen Doetinchem en Arnhem - ProRail is er druk bezig grond in bezit te krijgen voor de aanleg van het extra spoor. Hierdoor zijn er onder andere in Didam meerdere inwoners die grond moeten verkopen. Er zijn daar nog acht huishoudens over aan het onderhandelen, onder wie Tasan.

Kan ik zomaar onteigend worden?

Volgens onteigeningsadvocaat Stef Nuijen kan dat niet zomaar. "Het staat zelfs in de grondwet dat niet zomaar je eigendom afgepakt kan worden. Dat kan alleen als er een algemeen belang gediend moet worden, zoals de aanleg van een weg. Zo'n belang moet zijn vastgelegd in een omgevingsplan of een projectbesluit."

Hoeveel geld krijg ik?

Het begint met een traject waarin onderhandeld wordt. Bijvoorbeeld wanneer de gemeente aangeeft dat ze een stuk grond van je over willen nemen. De prijs die je dan krijgt is een integrale vergoeding, dus ook een inschatting van de mogelijke waardedaling van een huis plus alle redelijke bijkomende kosten. "Emotionele schade zit daar niet in. Stel je had voor je kinderen op dat terrein een huis willen bouwen, dan geeft dat wellicht een emotionele schade." Die wordt niet vergoed volgens de advocaat.

Sta ik in mijn recht?

Als de onderhandelingen mislukken kan bijvoorbeeld een gemeente overgaan tot een onteigeningprocedure. "Voor de onteigening moeten zowel gemeenteraad als een rechter toestemming geven. Dus ook die stap gaat niet zomaar." Mochten beide toestemming geven voor de onteigening, dan komt er een schadeloosstelling. Bij zaken die spelen rond spoortrajecten, is de minister het bevoegd gezag om tot onteigening over te gaan.

Is dit wel te doen voor een burger?

Ook de kosten voor advocaten en experts worden vergoed in een schadeloosstelling, maar het is heel moeilijk voor een burger om na een onteigeningsbeschikking de onteigening nog tegen te gaan.

Kan het op elke plek gebeuren?

Volgens Stef Nuijen van IJzeradvocaten gebeurt een onteigening niet vaak, maar kan het in principe overal gebeuren. "Als maar aangetoond kan worden dat er een algemeen belang gediend wordt dat past binnen een omgevingsplan."