Rivierengebied

Deze geheimzinnige pijp 'van nationaal belang' is aan vervanging toe

Werkzaamheden aan een ondergrondse pijplijn van Defensie.
Werkzaamheden aan een ondergrondse pijplijn van Defensie. © Defensie
HEDEL - De schep gaat in het Rivierengebied de grond in. Niet om dijken op te hogen of te verstevigen deze keer, maar om een geheimzinnige en ondergrondse pijplijn 'van nationaal belang' te vernieuwen. De 17 centimeter dikke leiding zit vol kerosine voor straaljagers en andere vliegtuigen van de Koninklijke Luchtmacht en is aan vervanging toe. Dat is een flinke klus.
Er valt in het Gelderse landschap maar bar weinig te zien van de in 1954 aangelegde brandstofleiding. De ondergrondse pijp kwam er destijds op verzoek van de NAVO. Die wilde dat de Koninklijke Luchtmacht snel kon optreden tegen eventuele Russische straaljagers. Dat betekende dat de vliegtuigen op militaire vliegvelden als Volkel en Eindhoven altijd snel bijgetankt moesten worden.
In het westelijke deel van Europa ligt 5279 kilometer van dit soort ondergrondse leidingen. De kerosine is voor een groot deel afkomstig van de raffinaderijen in de Rotterdamse haven.

Nieuwe route

Maar de huidige leiding tussen ruwweg Culemborg en Hedel, een traject van ongeveer 30 kilometer, is aan vervanging toe. Ook wordt de pijp verbreed naar 25 centimeter.
De aanpak van het deel tussen Culemborg en Haaften is vrij eenvoudig; daar wordt de huidige leiding simpelweg vervangen. Tussen Haaften en Hedel zoekt Defensie echter ook naar een nieuwe route voor de leiding. De oude pijp volgt daar een nogal grillig traject met veel bochten en kronkels.

Nationaal belang

De Defensie Pijpleiding Organisatie is druk bezig met de voorbereidingen, onder meer in de vorm van een studie naar het nieuwe tracé. Ook is een milieueffectenrapportage in de maak.
Omdat de leiding van nationaal belang is, bepaalt het ministerie van Defensie samen met het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de exacte route van de pijp. De vervanging is onderdeel van een groter project waarin in totaal 60 kilometer leiding wordt vervangen. Zeven kilometer pijp onder de Maas is al eerder vervangen.

Afstemming

Voor het project is afstemming nodig met twaalf gemeenten in Gelderland, Utrecht en Brabant. In Gelderland gaat het om Culemborg, Maasdriel, West Betuwe en Zaltbommel. Ook Rijkswaterstaat, ProRail en de waterschappen doen nog een duit in het zakje.
De werkzaamheden starten op z'n vroegst in de tweede helft van 2026 en duren tot medio 2027. In Hedel houdt Defensie dinsdag een informatieavond over de pijpleiding.