Rijk van Nijmegen / Gelderse Vallei

Waarom Jumbo bergen eten weggooide: 'Het risico is onverantwoord'

Een medewerker van Jumbo kiepert producten in een zeecontainer.
Een medewerker van Jumbo kiepert producten in een zeecontainer. © Persbureau Heitink
NIJMEGEN - Bij een vestiging van supermarkt Jumbo in Nijmegen werden twee zeecontainers vol ontdooid en afgekoeld eten weggegooid, na het ontdekken van een urenlange stroomstoring. Jammer, zeggen veel mensen op sociale media. Had dat niet anders gekund?
Jumbo verklaarde de producten weggegooid te hebben vanwege de voedselveiligheid. En daar heeft de supermarktketen een punt. Professor Marcel Zwietering, hoogleraar levensmiddelenmicrobiologie aan de Wageningen Universiteit, zegt dat er twee problemen optreden wanneer gekoeld voedsel niet meer koel wordt gehouden.
"Ten eerste gaat de kwaliteit van het voedsel achteruit en ten tweede neemt het risico op voedselvergiftiging toe", zegt Zwietering. "Het is niet zo zwart-wit dat iedereen meteen ziek wordt, maar je moet er wel bij stil staan." Met name bij dierlijke producten als vlees, waaronder kip, is het erg belangrijk om daaraan te denken. Het hangt daarna heel erg van het product af hoe groot het risico is.
Dat beaamt het Voedingscentrum. "Op rauw kippenvlees kunnen bacteriën zitten, denk bijvoorbeeld aan salmonella. Deze bacteriën kunnen zich vrij snel vermenigvuldigen bij een oplopende temperatuur", zegt Wieke van der Vossen.

Na enkele uren klachten

Als iemand deze producten met bacteriën eet, kunnen er na een paar uur al klachten van voedselinfectie of -vergiftiging opkomen. Veelvoorkomende klachten zijn in zo'n geval braken, koorts, misselijkheid en diarree. Vaak duurt zo'n vergiftiging tussen de 24 en 48 uur. Bij een voedselinfectie komen de klachten wat later, bijvoorbeeld na een of twee dagen.

Waarom een supermarkt snel handelt

Waarom is een onderneming als Jumbo zo huiverig om de producten ongekoeld te laten? Daar heeft de Nederlandse Voedsel- en Waren Autoriteit (NVWA) een kort en duidelijk antwoord op: bedrijven zijn primair verantwoordelijk. "Als bedrijven twijfelen, dan hoeven ze het niet te verkopen."
Kwetsbare mensen, denk aan zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een zwakke weerstand, zijn extra vatbaar als er iets mis is met het product. Ook mensen met een sterke weerstand lopen risico, wellicht iets minder maar niet 0 procent. "Bedrijven willen nu eenmaal niet op hun geweten hebben dat er iets gebeurt met een persoon die een product heeft gegeten dat bedorven verkocht is", aldus een woordvoerder.
"Verspilling van voedsel is ontzettend zonde en duur, maar het is onverantwoord om risico te lopen", zegt professor Zwietering. Dat beaamt het Voedingscentrum. Thuis kun je zelf besluiten of je iets eet, bakt, frituurt of weggooit. Een winkel moet die afweging al maken voordat het product in de winkel ligt. Als zij een verkeerde keuze maakt, dan kan dat vervelende gevolgen hebben.

En thuis?
Maar wat kun je zelf doen als je koelkast of vriezer uitvalt? Als bij jou thuis de koelkast uitvalt, kun je het beste de deur of klep dicht laten zitten. "Zo gaat de minste kou verloren", zegt Zwietering. "Vaak is er nog wel kou aanwezig in de koelruimte. Bevroren producten uit de vriezer die volledig bevroren zijn, kunnen in de vriezer blijven."

Als producten volledig zijn ontdooid en op kamertemperatuur zijn, kun je deze beter niet opnieuw invriezen.