Arnhem en omstreken

Arnhem gaat koranverbranding niet lokaal verbieden

De situatie op het Jansplein escaleerde. Inzet: burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem.
De situatie op het Jansplein escaleerde. Inzet: burgemeester Ahmed Marcouch van Arnhem. © Omroep Gelderland
ARNHEM - Arnhem gaat de lokale regels niet aanpassen om in de toekomst koranverbrandingen in de stad te voorkomen. Dat was de belangrijkste uitkomst van een urenlang debat tot diep in de nacht over de ontspoorde Pegida-demonstratie. Wel sprak de gemeenteraad uit 'het verbranden van een heilig boek als een verwerpelijke, provocerende en aanstootgevende actie te zien'.
Het stadhuis was woensdagavond afgeladen vol. Zelden was het de afgelopen jaren zo druk tijdens een politieke avond. Omdat de raadszaal tot de nok toe gevuld zat, werden er extra stoelen bij een groot scherm in de naastgelegen hal gezet, zodat alle toegestroomde moslims het debat konden volgen. Met regelmaat lieten zij met gejuich en applaus van zich horen.

'Komen vanuit ons hart'

"Wij komen hier vanuit ons hart, vanwege het verbranden van de koran", vertelt een vrouw vooraf. Zij hoopt te gaan horen dat hun heilige boek niet meer verbrand gaat worden.

Op zaterdag 13 januari wilde Pegida-voorman Edwin Wagensveld een koran verbranden op het Jansplein in Arnhem. Dat deed hij als reactie op het besluit van de gemeente om onder meer hoofddoekjes voortaan toe te staan bij boa’s.

Tegendemonstranten uit de moslimgemeenschap verzamelden zich op datzelfde plein. Na een geweldsuitbarsting waarbij zowel Wagensveld als enkele agenten gewond raakten, werd de demonstratie afgeblazen.

Dat gebeurde niet. Vrijwel alle raadsfracties en burgemeester Ahmed Marcouch spraken opnieuw hun afschuw uit over het plan van de Pegida-voorman. "Dat weekend was voor mij een gruwel", sprak Marcouch. "Maar ik sta daar en doe wat mij te doen staat."
En dat is de wet volgen die zegt dat een burgemeester het maximale moet doen om een demonstratie te beschermen, ziet ook vrijwel de voltallige gemeenteraad. Lokale regels maken die tot doel hebben 'om meningsuitingen met een bepaalde inhoud onmogelijk te maken', zijn niet toegestaan. Voorstellen van DENK daartoe werden dan ook verworpen.
Spoeddebat

Pleidooi voor landelijk verbod

Landelijk kan er wel regelgeving komen om het verbranden of vernielen van de koran en andere religieuze items strafbaar te stellen, naar het voorbeeld van Denemarken. Al betoogde Mattijs Loor (D66) dat dit in Nederland mogelijk in strijd is met de Grondwet.
Marcouch gaf al eerder aan daar wel bij de nationale overheid voor te willen pleiten en dat werd nogmaals bekrachtigd. Of hij daar met de huidige samenstelling van de Tweede Kamer de handjes voor op elkaar krijgt, is zeer de vraag.

Weinig steun in Tweede Kamer voor verbod

In de Tweede Kamer maakt een verbod op koranverbrandingen weinig kans. "Het verbranden van religieuze boeken is lomp, dom en onzinnig", zegt Ulysse Ellian van de VVD. "Maar we gaan geen vrijheden inperken uit angst voor de reactie van mensen die er aanstoot aan nemen."

Ook Lilian Helder (BBB) vindt korans verbranden 'smakeloos en provocerend'. Maar een verbod is volgens haar in strijd met de vrijheid van meningsuiting. De meeste andere partijen zijn een vergelijkbare mening toegedaan.

DENK hield eerder een pleidooi om te verbieden dat korans worden verbrand of verscheurd. Alleen PvdA-GroenLinks, Partij voor de Dieren en BIJ1 steunden dat. De voorstemmers hebben nu samen slechts 31 van de 150 zetels in de Tweede Kamer.

'Geen haatacties voorkomen'

Dat Arnhem zelf geen stappen zet om koranverbrandingen of andere ontheiligingen van het voor velen heilige boek in de toekomst te voorkomen, stelde DENK-fractievoorzitter Yildirim Usta teleur. "We zijn niet blij dat we lokaal niks hebben kunnen regelen om te voorkomen dat dit soort haatacties plaatsvinden."
Usta had bijvoorbeeld graag gezien dat het maken van vuur in een vuurkorf in de openbare ruimte in de hele stad wordt verboden, zodat ook Wagensveld de koran daar niet in kan verbranden.
"Gaan we dan zien dat je het boek niet meer op een vuurkorf, maar wel op een BBQ mag leggen?" Zo maakte SP'er Gerrie Elfrink duidelijk dat er altijd wel weer manieren gevonden zouden worden om die lokale regels te omzeilen. Toch is Usta van plan om later met nieuwe voorstellen en argumenten te komen om zijn collega's te overtuigen.

Begrip vanuit moslimgemeenschap

Moskeevoorzitter Mustafa Akpinar kan zich wel vinden in de overwegingen van de gemeenteraad om een verbod niet lokaal te regelen. "Begrijpelijk omdat dat in zou gaan tegen de nationale wetgeving", laat hij weten. "Het zorgt op deze manier voor minder onnodige discussie. Stel dat de raad de voorstellen wel had aangenomen, was het voor Wagensveld een fluitje van een cent geweest om deze bij de rechter te brengen. Dat had alleen maar rompslomp gegeven."
Brede steun voor een landelijk verbod en de afkeer die de raad uitspreekt tegen een koranverbranding, vond Akpinar wel een mooi beeld.
Bij elk vrijdagmiddaggebed wordt gepreekt dat wij geweld te allen tijde afkeuren
Moskeevoorzitter Mustafa Akpinar
Op 23 maart heeft Wagensveld aangekondigd opnieuw een koran in Arnhem te willen verbranden. Hoe Akpinar er samen met zijn mede-moskeevoorzitters aan bij wil dragen dat een nieuwe tegendemonstratie niet opnieuw ontspoord in geweld?
"We roepen mensen op met hun verstand te handelen. Bij elk vrijdagmiddaggebed wordt gepreekt dat wij geweld te allen tijde afkeuren. De aankomende demonstratie zouden we daar nog eens expliciet bij kunnen benoemen."

'Tijdens ramadan extra kwetsend'

Wel vreest Akpinar dat er zeker gezien de aandacht die deze kwestie heeft gekregen, ook grote groepen tegendemonstranten van buiten de stad gaan komen. Ook ziet Akpinar dat de nieuwe demonstratie middenin de ramadan valt. "Ik ben wel bang dat de moslimgemeenschap dat als extra kwetsend zou kunnen ervaren. Maar geweld is natuurlijk geen optie."
Persoonlijk ziet Marcouch een nieuwe koranverbanding in zijn stad liever niet gebeuren. "Maar de wet is de wet."
Lees hier alle eerdere berichten over het onderwerp.