Achterhoek / Stedendriehoek

Gemeenten vrezen geldnood: zo doet jouw gemeente het

Gemeenten krijgen op termijn waarschijnlijk financiële problemen.
Gemeenten krijgen op termijn waarschijnlijk financiële problemen. © Pexels
Het huishoudboekje van de gemeente is op veel plekken in Gelderland nog op orde, maar als de financiering vanuit de Rijksoverheid in 2026 verandert, verslechteren die huishoudboekjes sterk. Dat is de belangrijkste conclusie van accountantsbureau BDO, dat jaarlijks de financiële gezondheid van alle Nederlandse gemeenten onder de loep neemt.
Eerder bleek al dat de Gelderse gemeenten samen een tekort van 115 miljoen euro kunnen verwachten, bleek uit een berekening van de provincie.
De gemeente Barneveld scoort het slechtst van alle Gelderse gemeenten en krijgt met het rapportcijfer 4 een flinke onvoldoende. Het BDO berekende de rapportcijfers aan de hand van de jaarrekeningen van 2022.
Kijk op de onderstaande kaart hoe financieel gezond jouw gemeente is:
Ook de gemeenten Brummen, Overbetuwe, Oude IJsselstreek en Renkum haalden geen voldoende voor hun financiële gezondheid. Zij krijgen een 5. Zaltbommel, Neder-Betuwe, Rozendaal, Putten, Epe en Lochem zijn de financieel gezondste gemeenten van Gelderland. Zij krijgen van de rekenmeesters een 10.

Problemen vanaf 2026

Gemeenten in Gelderland hebben hun financiële zaken tot 2022 goed op orde. Ook in 2023 zijn de uitgaven en inkomsten in balans. BDO bekeek ook de meerjarenbegrotingen tot en met 2027. Er ontstaan grote problemen vanaf 2026. BDO spreekt van een ravijnjaar:
"De belangrijkste bron van inkomsten voor een gemeente is het Rijk", zegt Esther Kuik van BDO. "De financieringswijze vanuit het Rijk wordt in 2026 gewijzigd. Dat betekent dat de gemeenten 3 miljard euro minder krijgen. Een gedeelte van die korting is al verwerkt in de gemeentelijke begrotingen, maar er is nog een gat van 1,1 miljard dat gedicht moet worden. Ondertussen zijn de gemeenten ook meer geld kwijt omdat ze steeds meer taken moeten uitvoeren."
Daar komt nog een mogelijk lange formatie bij. Dat zorgt voor onzekerheid bij gemeenten. "Gemeenten hebben behoefte aan stabiliteit, zodat ze een langetermijnbegroting kunnen maken. Als een gemeente bijvoorbeeld een zwembad zou moeten sluiten om kosten te besparen, dan moeten ze daarvoor ruim de tijd hebben om in gesprek met dat zwembad te kunnen gaan", aldus BDO.

Personeelstekort houdt aan

Gelderse gemeenten moeten zich alvast voorbereiden op minder inkomsten, adviseert BDO. Tegelijkertijd is meer geld ook niet de enige oplossing, want een gemeente kan wel veel geld hebben: zonder personeel kunnen ze taken niet uitvoeren. Door het tekort aan personeel vinden gemeenten het nu al lastig om al hun taken uit te voeren.
"Ons advies is dat gemeenten en het Rijk met elkaar in gesprek gaan. Gemeenten moeten eerst vaststellen welke taken ze moeten en willen doen. Zo zie je wat voor geld een gemeente nodig heeft en kan er in de begroting sneller geschakeld worden."