Arnhem en omstreken

Renny wordt verwaarloosd in zorginstelling: 'Onbeschrijflijk lijden'

Renny in zijn appartement. In de inzet, zijn toiletpot.
Renny in zijn appartement. In de inzet, zijn toiletpot. © Omroep Gelderland
ARNHEM - Resten van joints, rommel, vlekken, kapotte meubels en een wc en bed die al zeker maanden niet zijn schoongemaakt. Het appartement van de 31-jarige Renny Liet lijkt meer op een zwervershol dan een zorgwoning. "Schrijnend", erkent zorginstelling Siza, waar Renny de afgelopen jaren bij verblijft.
Toch wordt er maar geen passend antwoord gevonden op zijn zeer complexe problematiek, zien de mentor en pleegmoeder van Renny. Ten einde raad trekken zij nu aan de bel.
Renny Liet werd geboren als heroïnebaby van een drugsverslaafde moeder. Na een turbulent leven - getekend door psychisch en fysiek leed - verblijft hij nu in woongemeenschapwijk en zorginstelling Het Dorp. Hij zit in een rolstoel, omdat bij hem MS is vastgesteld. Maar hij woont daar onder totaal verwaarloosde omstandigheden. De deur van zijn kleine appartementje is half ontwricht en gaat niet meer dicht. Het is er smerig en het stinkt.

'Volledig triest'

Er wordt nauwelijks schoongemaakt, verduidelijkt Renny. "De verzorging is hier gewoon slecht. Kansloos. Volledig triest", vindt hij. "Je krijgt bijna het idee dat hier ongeschoolde mensen rondlopen." Psychische hulp krijgt hij naar eigen zeggen vrijwel niet.
Voor zijn mentor Sissy Elissen is de maat nu vol. "Het stinkt ook gewoon bij hem. Hij stinkt. Zijn rolstoel is al twee jaar kapot." De opeenstapeling van dingen die zij met Siza heeft meegemaakt, zijn voor haar reden om nu de media op te zoeken. Als laatste redmiddel, nadat jarenlang strijden en vele e-mails, apps en gesprekken geen verbetering bleken te brengen.

'Lag uren op de grond'

Een van zijn begeleiders gaf hem soms zelfs wat geld als hij in de nacht niet zou storen, vertelt Renny. En als hij wel hulp nodig heeft, gebeurt het volgens Renny regelmatig dat die niet komt. "Nadat ik was gevallen, heb ik daar weleens uren gelegen", vertelt de rolstoelafhankelijke Renny.
Bestuurder Jan-Dirk Sprokkereef van Siza kan vanwege privacy helaas niet ingaan op deze specifieke beweringen, maar hij noemt de situatie van Renny na het zien van de beelden wel 'schrijnend.' "Van de 1200 cliënten die bij ons wonen, is er een handvol waarbij het iedere dag zoeken is naar het juiste evenwicht", ziet Sprokkereef.
Bekijk hier hoe Renny woont en leeft:
Getraumatiseerde Renny wordt verwaarloosd in zorginstelling.

Slapen in een scootmobiel

Renny is 'altijd een probleemjongen' geweest, erkent Sissy. Dat Renny bijvoorbeeld zelf ook alles vernielt, is juist onderdeel van zijn psychische problematiek, weet zij. "Hij is absoluut niet makkelijk. Maar wat hier gebeurt, is ons land onwaardig."
Slapen doet Renny op dit moment naar eigen zeggen niet in bed, maar in zijn scootmobiel. "Als ik al slaap, want ik krijg geen hulp om in mijn bed te komen." De reden daarvoor zou zijn dat het personeel een tillift wil gebruiken die Renny weigert. "Dat is gewoon een klereding." Ook gaat Renny volgens Sissy niet meer naar de tandarts en komt er geen pedicure om de wonden aan zijn voeten te behandelen. Het enige wat hij de hele dag zegt te doen, is tv kijken en naar muziek luisteren.
Sissy leerde Renny kennen in een periode dat hij in Arnhem op straat leefde en nog kon lopen. Toen hij in een zorginstelling terechtkwam waar ze hem in een isoleercel zouden willen doen, werd zij zijn mentor. "Dat ging mij te ver. Daar ben ik voor gaan liggen."

Instabiel en chaotisch leven

Nadat hij als pasgeboren baby eerst af moest kicken van de heroïne, kenmerkt zijn leven zich door veel veranderingen, herinnert Renny. "Ik ben vaak verhuisd. Eerst naar een gastgezin. Toen naar mijn pleegouders. En later naar allerlei verschillende zorginstellingen." Instabiel en chaotisch was het, ervaarde Renny. "Gedoe."
Aan de periode bij zijn pleegouders heeft Renny nog de beste herinneringen. "Daar was het altijd wel prima en chill. Ik ben met ze op vakantie geweest. Dat waren wel echt ouders."

'Glipte tussen onze vingers weg'

Zijn pleegmoeder is Jane. "Renny kwam bij ons toen hij zeven maanden oud was", vertelt zij. De eerste jaren verliepen volgens haar 'redelijk goed'. Maar toen Renny een jaar of acht was 'glipte hij tussen hun vingers weg', zag zij. "Het was een moeizame jeugd, met veel onbegrip. Ook op school. Hij had het gevoel dat mijn man en ik tegen hem samenspanden. Dat uitte zich op onprettige manieren. Dan liet hij zich bijvoorbeeld boven op mij vallen of hield mij vast als mijn man weg was."
Ook luisterde Renny niet, draaide hij harde muziek en leek hij niks vast te houden, ervaarde Jane. "Hij was agressief."
Hij is bij zoveel instanties en stichtingen geweest. Tot het moment dat hij 18 jaar werd. Toen werd er niet meer thuisgegeven.
pleegmoeder Jane
In 2002 werd Renny uit huis geplaatst. Hij was toen tien jaar oud. Alleen in de weekenden kwam hij toen nog bij zijn pleegouders. "Hij is bij zoveel instanties en stichtingen geweest. Tot het moment dat hij 18 jaar werd. Toen werd er niet meer thuisgegeven."

'Traumatisch voor beiden'

Zijn voogd die hem na zijn 18e verjaardag zou begeleiden, moest Renny onder politiebegeleiding uit het huis van zijn pleegouders komen halen, herinnert Jane. "Hij moest daar fysiek toe worden gedwongen. Hij wilde niet weg. Dat was traumatisch voor ons beiden. Als je de onrust in de ogen van zo'n 18-jarige ziet. Dat laat je niet los."
Renny ging vervolgens 'van onderkomen naar onderkomen'. "Hij was ook regelmatig bij ons aan de deur. Hij kreeg een straatverbod, omdat hij ons daarbij ook bedreigde." Jarenlang had Jane geen contact met Renny. "Tot ik het bericht kreeg dat hij niet lang meer te leven heeft, vanwege zijn MS."

'Je komt in een vicieuze cirkel'

Deels heeft Renny zijn ellende zelf aangericht, ziet Jane. "Maar hij wordt ook niet gezien of gehoord. Dan kom je met elkaar in een vicieuze cirkel. Je verwacht dat zorgprofessionals daar boven staan. De zorg begint steeds met goede bedoelingen, maar er wordt heel snel afgehaakt. Eigenlijk is het hopeloos: telkens weer een ander bij wie hij zijn verhaal moet doen. Daarbij wordt hij vaak op een kinderlijke manier benaderd."

Zorgmedewerker vraagt zich af of passende plek voor Renny wel bestaat

Erik* was jarenlang betrokken bij de verzorging van Renny. Volgens hem kon hij met Renny 'lezen en schrijven'. Dat beeld wordt door Sissy bevestigd. "Je moet de juiste wegen met hem weten te bewandelen", stelt Erik. "Zijn hechtingsproblematiek maakt het soms lastig. Het is een echte straatjongen."

Het is ook afhankelijk van welke hulp Renny accepteert, legt Erik uit. "Als hij weigert, mogen wij niks. Dan heb je een lastig verhaal."

Als je met hem naar een dagvoorziening gaat, dan stopt hij na drie keer, zag Erik. "Of als je schoonmaakt, laat hij daarna een blikje Red Bull vallen en laat dat dan liggen. Hij heeft zelfs een keer alles gesloopt nadat ik had schoongemaakt, omdat hij het vond stinken."

Erik zag ook collega's die het niet voor elkaar kregen met hem. "Gevallen als Renny, daar zijn er maar vijf van in Nederland", meent Erik. "Het is moeilijk om daar een passend zorgaanbod voor te vinden. Ik vraag me zelfs af of die passende plek er wel is."

Het advies van Erik aan Renny zijn huidige hulpverleners is om ondanks zijn weerstand er toch te blijven staan. "Houd dat lijntje met hem."

*Erik is een gefingeerde naam, zijn echte naam is bij de redactie bekend.

Renny is 'moederziel alleen', weet zijn pleegmoeder. "Kijk eens wat hij allemaal in zijn leven te verstouwen heeft gehad." Mensen als Renny vallen tussen wal en schip, constateert Jane. "Op zijn combinatie van psychische en fysieke problematiek en de heftigheid ervan, heeft de zorg geen antwoord."
Ze geven hem pillen en onderdak. Buiten dat zie ik niets gebeuren.
pleegmoeder Jane
Jane is er cynisch door geworden. "Ik weet het ook niet meer. Ik gun hem een fijne plek met leeftijdgenoten en een stukje begrip. Ik zou hem wat geluk toewensen." Zijn pleegmoeder voelt zich 'murwgeslagen'. "Ik heb voor mezelf een betonnen blokkade opgericht, omdat ik het niet meer aankon. Dat doet pijn. Het is onbeschrijfelijk lijden wat Renny doet. Ze geven hem pillen en onderdak. Buiten dat zie ik niets gebeuren. Hij ziet eruit als een zwerver."

Siza wil overleg en wijst op klachtenprocedure

Siza erkent dus dat er een groep cliënten is waarmee het voortdurend zoeken is naar het juiste evenwicht. Bij de cliënten met wie dat lastig te realiseren is, is vaak sprake van psychiatrie, verslaving of ernstige en complexe problematiek, ziet zorgbestuurder Sprokkereef.
Als het in die gevallen ook na overleg met alle betrokkenen niet lukt om de situatie te verbeteren, wijst Sprokkereef op de klachtenprocedure. Renny zijn mentor Sissy laat weten dat het multidisciplinaire overleg (MDO) om gezamenlijk tot een verbeterplan te komen, inmiddels staat gepland.
Wilt u reageren op dit artikel of heeft u nog tips? Mail de verslaggever op: hveth@gld.nl