Achterhoek

Veehouder over defensieplannen: 'Kan mijn dieren niet beschermen'

Laagvliegende helikopters zorgen voor stress bij de dieren van Marievonne Reulink.
Laagvliegende helikopters zorgen voor stress bij de dieren van Marievonne Reulink. © Omroep Gelderland
RHA - Als het aan defensie ligt wordt een groot deel van de Achterhoek laagvlieggebied. Dat leidt tot ongenoegen bij veehouders. "Wij begrijpen dat defensie moet oefenen, maar wij kunnen onze dieren zo niet beschermen", zegt veehouder Marievonne Reulink uit Rha.
Op haar boerderij heeft Reulink zo'n tweehonderd melkkoeien en een aantal paarden rondlopen. Vooral bij haar paarden zorgen de lage helikoptervluchten voor veel stress. Het is een van haar paarden, haar 'zielspaard', in 2018 zelfs fataal geworden.
"Die middag had ik contact gehad met defensie en zij hadden gezegd dat er niet gevlogen zou worden die avond. Ik dacht daarom dat ik mijn paarden buiten kon laten, maar ze kwamen dus wel. En toen is mijn paard zó hard geschrokken en weggerend", blikt ze terug. Tijdens zijn vlucht raakte het dier zwaargewond. De enige optie voor Reulink was om het te euthanaseren.

Onveilige wereld

Luitenant-kolonel Martijn Kleiberg zegt in het actualiteitenprogramma EenVandaag de bezwaren van de veehouders te begrijpen, maar geeft aan dat meer oefenruimte hard nodig is: "De wereld is er de laatste tijd niet veiliger op geworden."
Volgens de luitenant-kolonel was laagvliegen eerder minder hard nodig. Defensie was destijds namelijk bezig met missies in landen als Irak, Mali en Afghanistan. "Daar konden we ons permitteren om op hoogte te vliegen omdat de wapensystemen daar niet zo geavanceerd waren", legt hij uit.
Bekijk hier de reportage over de laagvliegoefeningen:
Marivonne is een aantal jaar geleden haar paard verloren door een oefening.
Dat zit nu anders volgens Kleiberg. Hij haalt daarbij de oorlog in Oekraïne aan. "Een grootmacht als Rusland heeft geavanceerde systemen, zoals radargeleide wapensystemen. Dan is het ingewikkeld als je op hoogte wilt blijven vliegen. Ons missiepakket is daarom aangepast en laagvliegen hoort daarbij."

In een spagaat

Veehouder Reulink zegt hier zeker begrip voor te hebben, maar zit ook in een 'spagaat'. "Op hun website staat: 'defensie beschermt wat ons dierbaar is'. Wij kunnen dat nu niet. We snappen heel goed dat ze moeten oefenen en daar moeten ze ook zeker de gelegenheid voor krijgen. Maar de communicatie moet beter."
Een poging om die communicatie te verbeteren is al een keer gedaan. In 2019 zat defensie bij Reulink aan de keukentafel om de lucht te klaren. "Naar aanleiding van dat gesprek zijn ze wel op de website data en tijden gaan aangeven van hun laagvliegoefeningen. Dat maakt het al een stukje veiliger voor mijn dieren, maar het moet verbeteren", benadrukt de veehouder.
Specifieke data of tijden worden er namelijk niet aangegeven. "Dan staat er bijvoorbeeld '22 januari tot 2 februari'. Welke dagen ze dan precies oefenen weet je niet. En qua tijd kan het alles tussen 10.00 uur en 22.30 uur zijn."

Specifieker kan niet

Dat specifieker aangeven is alleen niet altijd mogelijk, zegt Kleiberg. "Bij een planbare grote oefening informeren we de omgeving, misschien gaan we dat zelfs meer doen. Maar bij de dagelijkse trainingen zal dat lastig zijn."
Of het laagvlieggebied groter wordt in de Achterhoek is nog even de vraag. Kleiberg: "We hopen natuurlijk van wel. Het kan namelijk niet allemaal naar het buitenland. Dat zou afwentelen zijn." Uiteindelijk is het aan het kabinet om te beslissen of het laagvlieggebied uitgebreid kan worden.