Arnhem en omstreken / Noord-Veluwe

Ransuil laat zich minder vaak zien, maar Amber heeft ze in de wijk

Ransuil laat zich minder vaak zien, maar Amber heeft ze in de wijk
Ransuil laat zich minder vaak zien, maar Amber heeft ze in de wijk
ARNHEM - De afgelopen vijftig jaar is het aantal ransuilen landelijk met 80 procent gedaald. In Gelderland is de daling zelfs nog sterker. Hoe komt dat en waar zijn de overgebleven uilen?
Daar zitten ze, verstopt tussen de takken van een hoge boom. Kleine haaksnavels, knaloranje ogen en pluimpjes op hun kop. Het zijn ransuilen en ze zitten midden in een woonwijk. Fietsers rijden langs en verderop is een man bij z'n bus aan het klussen. Af en toe kijken een paar uilen op, waarna ze weer hun ogen sluiten.
In de winter zoeken ransuilen een boom uit waar ze met een groepje een uiltje knappen. Roesten wordt dat genoemd. En geregeld is dat in woonwijken. Waarom daar? ''In woonwijken is het rustig en er worden veel groenblijvende bomen en struiken geplant, zoals taxus en andere naaldbomen. Die geven het hele jaar door dekking aan die ransuilen, dus daar kunnen ze heel onopvallend rustig zitten slapen. En 's nachts gaan jagen'', vertelt Jip Louwe Kooijmans van Sovon Vogelonderzoek Nederland. Daarom zitten veel roestplekken ook aan de rand van de bebouwde kom, grenzend aan het buitengebied. Zo zitten ze in de buurt van hun eten: muizen in de weilanden.
Een andere reden om in woonwijken te verblijven, zijn kraaiennesten. ''Ransuilen maken zelf geen nest, dat kunnen ze niet, dus ze gebruiken altijd de oude nesten van kraaien.'' Veel kraaien hebben zich de afgelopen jaren verplaatst van het buitengebied naar bebouwd gebied. Er zijn dus meer kraaiennesten in steden en dorpen en daarmee meer nesten voor de ransuilen.

Minder ransuilen

Het gaat niet goed met de ransuil en daar zijn verschillende redenen voor. Door intensievere landbouw leven er minder muizen in de velden, waardoor de uilen minder te eten hebben. ''Als je door Nederland rijdt, zie je dat het veel grootschaliger wordt. Die velden worden groter, de heggenrijen worden opgeruimd, die bomenrijen verdwijnen en dat is nadelig voor de ransuil.'' Een andere reden waarom de aantallen afnemen is voedselconcurrentie. Er zijn minder muizen, maar veel dieren die wel een muisje lusten. Daardoor heeft de ransuil minder eten.
In Gelderland is de afname zelfs nog sterker dan het landelijk percentage. Hoe komt dat? ''In provincies met een afwisselend landschap van bos en open gebieden waren de aantallen het grootst en blijkt de afname het sterkst. Dus de landelijke afname geldt in nog sterkere mate voor de provincie Gelderland. Lokaal is ransuil zelfs als broedvogel verdwenen'', legt Kooijmans uit.
De tekst gaat door onder de video
In deze twee bomen zitten nog ransuilen

Toekomst

Wat kunnen we doen voor de ransuil? ''Zorgen dat kleinschalige landschappen intact blijven. En we zouden dat heel grootschalige landschap wel een beetje gezelliger kunnen maken. Dat ziet er voor ons ook mooier uit'', aldus Kooijmans.
Een andere manier is het creëren van rust bij roestplekken. Als er teveel mensen op een plek afkomen of teveel geluid maken, kunnen de uilen vertrekken. Volgens buurtbewoners van de roestbomen uit de video bleek dat een aantal uilen al weg was. Bij de ene boom waren bladblazers langs geweest en bij de andere boom waren een paar takken afgezaagd. Het zagen was weliswaar gedaan voordat de uilen arriveerden, maar in vergelijking met afgelopen jaren hebben de uilen minder beschutting. Het jaar ervoor zaten er twintig uilen, nu nog maar vijf.
Om verstoring te voorkomen, heeft een gemeente bordjes geplaatst bij een roestboom. Daarop wordt gevraagd om afstand te houden en rust te bewaren.
Deze gemeente vraagt om rust voor de ransuilen. De naam van de gemeente hebben we verwijderd om te voorkomen dat veel mensen ernaartoe gaan en zo misschien de uilen verstoren.
Deze gemeente vraagt om rust voor de ransuilen. De naam van de gemeente hebben we verwijderd om te voorkomen dat veel mensen ernaartoe gaan en zo misschien de uilen verstoren. © Omroep Gelderland