Stedendriehoek

Krijgt woelige Gelderse geschiedenis nu eindelijk een eigen plek?

Ridders van Gelre René en Bas van het gelijknamige geschiedenisplatform en televisieprogramma.
Ridders van Gelre René en Bas van het gelijknamige geschiedenisplatform en televisieprogramma. © Ivo Hutten
ZUTPHEN - Het plan voor het vertellen van het héle verhaal over het ooit machtige en glorierijke Gelderland in een permanent museum krijgt serieus gestalte. Maandag maken de Ridders van Gelre met de gemeente Zutphen en stichting Musea Zutphen hun plannen voor zo'n museum in een geweldige historische setting in Zutphen bekend. De organisatie staat klaar.
De bedoeling is om vanuit de Gelderse 'canon' veelvuldig te verwijzen naar verhalen in andere musea in Gelderland en die zo ook te versterken. De plannen worden voorgelegd aan de Provinciale Staten van Gelderland. Die overwegen zo'n museum te financieren en hadden om zo'n voorstel gevraagd.

Gelre naar voren, Holland opzij

Voor de ridders is het vertellen van de échte Gelderse geschiedenis in een permanent Gelders Museum een bloedserieuze queeste. En wel hierom: "De vaderlandse geschiedenis wordt altijd veel te 'Hollandocentrisch' verteld", aldus Ridder Bas en Ridder René.

'Gouden Eeuw was in 1400'

"De Gouden Eeuw was niét in de 17e eeuw, maar tussen 1350 en 1450, in Gélderland. De schilderstraditie waar Breugel, Van Eyk, Rembrandt en andere meesters uit voortkwamen, begon niet in Holland, maar in Nijmegen. Net als kerkhervormingen en de opkomst van gasthuizen en scholen. Gelre was als politiek machtsblok in Noordwest-Europa véél belangrijker en groter dan graafschap Holland."
De Ridders willen wel van de daken schreeuwen wat veel te vaak ondergesneeuwd blijft in vertellingen over de Nederlandse geschiedenis: de opkomst, rijkdom en glorie van het machtige Gelre, en hoe die uiteindelijk weer verdween. "Gelderse hertogen zaten bij alle machtige hoven in Europa aan tafel, en trouwden met Franse prinsessen. Vorsten als Elizabeth en Charles en Schotse koningen zijn nazaten van hertogen uit Gelre."

Geridderd worden

De 80-jarige oorlog, vaak als Nederlandse overwinning verteld, was mooi voor Holland. Maar voor de Gelderse Gouden Eeuw was de oorlog desastreus, vertellen de ridders fel. "Gelre, dat gloriedagen kende toen het zelfstandig en op het oosten gericht was, werd onder de Oranjes een land dat je onder water kan laten lopen om Holland te beschermen als het moet. Gegroet!" Door de Oranjes zouden de 'ridders' dan ook nooit in het echt geridderd hoeven te worden. "Liever vonden we nog meer nazaten van hertogen van Gelre."

'Allure is ons afgenomen'

Volgens de ridders zijn Gelderlanders zich ten onrechte veel te weinig van de gloriejaren in de Gelderse geschiedenis bewust. "Onze allure is ons afgenomen. Gelderlanders zijn er onverschillig over omdat ze dit niet weten. Dit verhaal moet daarom niet alleen digitaal of als rondreizende tentoonstelling verteld worden,, maar permanent en in samenhang op een vaste plek."
De afgelopen jaren hebben de Ridders van Gelre bij Provincie, gemeenten en musea flink gelobbyd voor een Gelders Museum. In een tijdelijke tentoonstelling vorig jaar in Harderwijk mochten ze laten zien hoe ze het voor zich zien, waarna het een serieus agendapunt werd bij de provincie.