Stedendriehoek / Noord-Veluwe

Kwart eeuw radiostilte in Radio Kootwijk: ‘Deze plek is écht uniek’

Toenmalig manager Martin Nieuwenhuizen drukte de stopknop in.
Toenmalig manager Martin Nieuwenhuizen drukte de stopknop in. © Omroep Gelderland
RADIO KOOTWIJK - “Ik stond klaar. Om mij heen stond allemaal pers. En toen drukte ik rond 16.30 uur op de grote rode noodknop. Daarna werd het oorverdovend stil, in een zaal waar al decennialang ruis klonk.” Hij slikt even en kijkt even rond. “Het was emotioneel en indrukwekkend…”
Toenmalig KPN-manager Martin Nieuwenhuizen kan zich nog als de dag van gisteren herinneren dat er op 31 december 1998, vandaag 25 jaar geleden, een einde kwam aan zendstation Radio Kootwijk. De zender was 75 jaar lang in de lucht, maar door nieuwe technieken werd Radio Kootwijk overbodig.
“Het was een moment waar we naar toe geleefd hebben”, vertelt Nieuwenhuizen in de grote zaal van het imposante Gebouw A. “Het was namelijk al heel lang duidelijk dat de zender zou verdwijnen.” Radio Kootwijk verzorgde sinds 1923 voornamelijk het berichtenverkeer naar de toenmalig Nederlands-Indië. Toen dat efficiënter kon, richtte het station zich op scheepsvaartverkeer. In 1998 was ook dat passé.

Zendamateur

Tegenwoordig is het voormalig zenderpark er nog. Nu vooral in trek als toeristische attractie vanwege het imposante betonnen Gebouw A, dat midden op hei staat. Zendstation Radio Kootwijk is er óók nog, maar dan wel in kleine vorm, grapt oud-medeweker en inwoner van Radio Kootwijk Jan-Willem Udo.
“Als zendamateur houd ik Radio Kootwijk nog in de lucht”, vertelt hij terwijl hij contact legt met een collega in Oostenrijk. “Het hoort toch nog bij deze plaats. Als ik via de radio vanaf welke historische grond ik zend, krijg ik altijd een leuke reactie aan de andere kant van de lijn.”

Verloederen

Lange tijd was onduidelijk wat er met het voormalig zenderpark moest gebeuren. KPN had tot 2004 de tijd genomen om alle spullen weg te halen. Wat overbleef waren grote lege betonnen gebouwen. “Even is sprake geweest dat er een nieuwe en veel grotere zender in de gebouwen zou komen”, vertelt Udo. “Maar dat hebben we tegengehouden, vanwege de overlast die we daarvan zouden krijgen.”
Het hotel kort na de brand.
Het hotel kort na de brand. © Archief Staatsbosbeheer
Na 2004 kwam het gebouw in handen van de toenmalige Dienst Landelijk Gebied (DLG). De kreeg de opdracht op zoek te gaan naar een nieuwe bestemming. Ondertussen verloederden de gebouwen snel. Antikrakers hielden de panden in die tijd bezet. Udo: “Er zijn talloze bedrijven en organisaties langsgekomen om te kijken naar de mogelijkheden. Maar telkens was er geen match.”

Commerciële partij

Eind 2009 gingen de gebouwen over op de huidige eigenaar, Staatsbosbeheer. De natuurorganisatie was al eigenaar van de grond in het dorp en rondom de gebouwen. Voormalig regiodirecteur Piet Winterman mocht met DLG en andere overheden meezoeken naar een nieuwe eigenaar en realiseerde zich opeens dat ook zijn organisatie een goede partij zou kunnen zijn voor de overname.
“Het is een uniek gebied met een unieke geschiedenis. Je moet iets vinden dat past bij de waarde, het landschap en de rust. Een commerciële partij is dan minder geschikt. Staatsbosbeheer wél. We hebben toen een plan ontwikkeld en daar hebben we nu nog steeds profijt van”, zegt de pensionado trots.
Toch verloopt niet alles soepel. Bewoners klagen soms over de evenementen die in Gebouw A plaatsvinden en het vele verkeer dat de trekpleister aantrekt. Bovendien draait Staatsbosbeheer al jaren fors verlies op het terrein. En voor het in 2006 afgebrande voormalig Hotel Radio, is ook nog steeds geen oplossing. De restanten die 17 jaar na dato nog steeds in het dorp liggen, zijn inwoners en Staatsbosbeheer een doorn in het oog.

Zien wat er de afgelopen 25 jaar in Radio Kootwijk is gebeurd en hoe het complex uiteindelijk geworden is tot wat het nu is? Kijk dan hieronder naar de Omroep Gelderland-documentaire: ‘Van zender naar ontvanger: 25 jaar na zendstation Radio Kootwijk'

Van zender naar ontvanger: 25 jaar na zendstation Radio Kootwijk