Gelderland

'Veldheren' in podcast en theater over oorlog: 'We zijn er niet om gerust te stellen'

Peter van Uhm en Mart de Kruif.
Peter van Uhm en Mart de Kruif. © Omroep Gelderland
ARNHEM - Oud-generaals Peter van Uhm uit Nijmegen en Mart de Kruif uit Laag-Keppel al bijna een jaar lang de podcast 'Veldheren'. Daarin bespreken ze de oorlog in Oekraïne en sinds een tijdje ook die in de Gazastrook. Die podcast is heel populair en ook de theatertour, die ervan is afgeleid, trekt veel bezoekers. "Er is behoefte aan duiding", zegt Van Uhm.
"We zijn door verschillende mensen gevraagd om een podcast te maken", vertelt Van Uhm in De Week van Gelderland. Door hun eigen ervaring op het slagveld, weten de heren hoe oorlog werkt. In de podcast vertellen ze iedere week de dynamiek van een oorlog en duiden ze de laatste ontwikkelingen aan het front. "Blijkbaar is er behoefte aan duiding. Dat is wel bevestigd door het aantal luisteraars en de mensen die naar de theaters komen. Daar komen mensen naartoe die echt bezorgd zijn om de wereld en die ons daar vragen over stellen."
Vooral de jeugd heeft volgens De Kruif veel vragen over de oorlog. "Wij knakkers zijn gewend aan de Koude Oorlog, kernwapens en dat er altijd een soort van dreiging was. Maar als je ziet dat jonge mensen van nu geen dreiging voelt en plotseling zijn er twee oorlogen, ja dat duidt tot heel veel vragen. Wat is oorlog en hoe ga je daarmee om? Wat is gevechtsbereidheid? Waarom vechten mensen in een loopgraaf? Een aantal dingen kunnen wij wel antwoord op geven."

Oorlog Oekraïne

De oorlog in Oekraïne wordt altijd wel besproken in de podcast. "Wat wij in onze podcast duidelijk proberen te maken, is dat die Oekraïners ook vechten voor onze waarden en normen. Voor onze vrijheid", zegt Van Uhm. "Als wij ze niet meer steunen, waar gaat het dan naartoe? Poetin stopt alleen maar voor macht."
Volgens De Kruif is het belangrijk om de situatie tussen Rusland en Oekraïne te blijven bespreken. "Mensen zeggen wel eens: 'Ja, en de politiek bij ons dan, er gebeuren een heleboel dingen'. Dat is waar, maar de politiek bij ons praat vooral over het verdelen van de welvaart. En wij praten eigenlijk over het behouden van de welvaart. Dat is iets heel anders."

Optimisme en realisme

Bij het duiden van oorlogssituaties, is er ruimte voor enig optimisme, zegt De Kruif. "Ik sprak gister nog met een Oekraïense soldaat. Die was zijn been en arm kwijtgeraakt. Die zei: Wat er ook gebeurt, als jullie ons blijven steunen, zullen wij nooit opgeven. Dit is ons land en onze toekomst'."
"Optimisme kan ook samengaan met realisme", vult Van Uhm aan. "Maar, we zijn er niet om mensen gerust te stellen. In alle eerlijkheid, met twee conflicten bij de grenzen van Europa, zie ik niet hoe je mensen gerust kunt stellen. Als je een reëel beeld neerzet, dan kun je stellen dat het ons niet direct fysiek raakt en dat kun je uitleggen.

Oorlogsmoe

Steeds meer Gelderlanders lijken 'oorlogsmoe te zijn', blijkt uit een rondgang door Omroep Gelderland. Van Uhm: "Dat kan ik me best voorstellen. Maar ik hoop dan dat die Nederlanders zich af en toe even verplaatsen in bijvoorbeeld een Oekraïner. Als je dat doet, wat is dan het Nederlandse woord 'oorlogsmoe' nog?"
De Kruif vult aan: "Wij kunnen de tv op een andere zender zetten en naar iets anders kijken. Je hoeft dus niet te zien. Dat is een luxeprobleem en Oekraïne kan dat niet."