Gelderse Vallei / Rijk van Nijmegen

Willem promoot insecten eten: ‘Het is superfood’

Willem promoot het eten van insecten
Willem promoot het eten van insecten © Omroep Gelderland
WAGENINGEN/BEUNINGEN - Wie een rondje supermarkt doet, moet heel goed zoeken naar voedselproducten waar overduidelijk op staat dat er insecten in zijn verwerkt. En dat is enigszins opvallend, als je bedenkt dat het eten van insecten al ruim tien jaar wordt gepromoot. De Beuningse Willem Lieberwirth, beter bekend als ‘De Insectenman’, wil meer mensen aan de insecten krijgen. “Het is niet eng of vies, het is juist superfood.”
In zijn eigen woonkamer begint Willem zes jaar geleden met het kweken van insecten. “Maar na een tijdje ben ik daarmee opgehouden. Je kan wel aanbod hebben, maar als er geen vraag is, heeft het weinig zin. De promotie in Nederland liet te wensen over, het eten van hele insecten slaat hier niet aan.”

Kweken in de woonkamer

Willem gooit het roer om en zet zelf vol in op de promotie van insecten vermalen tot insectenmeel. Sinds een jaar timmert hij keihard aan de weg met een online webshop, voorlichting en presentaties, en proeverijen op locatie. “Ik wil mensen op een laagdrempelige manier meekrijgen. Als we er mee bekend zijn en er meer over weten, dan zouden we in Nederland veel meer insecten eten. Daarnaast is het vele malen duurzamer dan het eten van vlees", zegt Lieberwirth.

Volgens het Voedingscentrum passen insecten prima in een gevarieerd en gezond voedingspatroon. Ze bevatten veel goede voedingsstoffen, zoals eiwitten, (onverzadigd) vet, ijzer en vitamine B.

Ook volgens de Wageningen Universiteit is het eten van insecten gezond. "De eiwitgehaltes van insecten zijn vergelijkbaar met die van vleesproducten. Maar ook de samenstelling van de eiwitten met aminozuren is goed. De eiwitten van insecten zijn eveneens goed te verteren."

Op uitnodiging van Omroep Gelderland geeft Willem eind december een proeverij in het centrum van Wageningen. We zijn benieuwd hoe mensen reageren op zijn aanpak. Met een brede glimlach bereidt Willem zijn dienblad met insecten voor. En dat begint met het inschenken van een insectenbiertje waarin meel van meelwormen is verwerkt.

'Koek, brood en pizzabodems'

“Mensen verwachten niet dat je insecten kan verwerken tot een lekker biertje”, vertelt Willem, terwijl hij het volgende flesje opent. “De meeste mensen willen überhaupt geen voedsel eten als ze de insecten nog daadwerkelijk kunnen zien. Als we de slag willen slaan, dan moeten we insecten vermalen tot meel."
Dat insectenmeel kunnen we volgens Willem verwerken in laagdrempelige producten waar mensen mee bekend zijn. "Denk bijvoorbeeld aan tapenade, toastjes of chips. Als mensen daaraan zijn gewend, kunnen we het insectenmeel vervolgens verwerken in koek, brood, pizzabodems of vleesvervangers zoals worstjes en hamburgers. Ik verwacht dat dit binnen vijf of tien jaar het geval is."
In onderstaande reportage zie je hoe mensen reageren op de insectenproeverij van Willem. Ook kom je erachter waarom de insectenproducten nog niet voor het grote publiek te koop zijn in de supermarkt.
Willem houdt een insectenproeverij op straat

Zuid-Amerikaans luizenbloed

Roze koeken, Fristi, vruchtenhagel en winegums: het zijn slechts een paar voorbeelden van producten uit de supermarkt waar momenteel insecten in zijn verwerkt. De rode of roze kleur is namelijk afkomstig van de Zuid-Amerikaanse cochenilluizen en is beter bekend als 'karmijn of 'karmijnzuur'. In de ingrediëntenlijst met E-nummers is dit in kleine lettertjes te herkennen aan productnummer E120. De E-nummers zijn een verzameling geur-, kleur- en smaakstoffen die door de Europese Unie zijn goedgekeurd.
De cochenilleluis zit onder andere verwerkt in roze koeken en Fristi
De cochenilleluis zit onder andere verwerkt in roze koeken en Fristi © Wikipedia, Vándormadár
Een woordvoerder van supermarkt Jumbo stelt dat er in het verleden wel eens insectenburgers in de winkels zijn verkocht. "Maar dat was destijds geen groot succes. De enige insecten in voedselwaren die wij kennen is inderdaad E120, afkomstig van bladluizen."

Halve tot hele kilo insecten

Toch zijn er volgens Willem meer populaire voedselproducten waar 'ongemerkt' insecten inzitten. "In een blik champignons kun je eiwitten van maden vinden, in een zakje rozijnen kunnen fruitvliegeieren zitten. Datzelfde principe geldt voor tarwebloem en tomatenketchup." Het wetenschappelijke tijdschrift Scientific America stelt dat consumenten op die manier een halve tot een hele kilo insecten per jaar eten.

Advies

Mensen die allergisch zijn voor het eten van schelp- en schaaldieren (zoals garnalen) wordt door het Voedingscentrum afgeraden om insecten of delen van een insect te eten.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) adviseert om dagelijks niet meer dan 45 gram gevriesdroogde insecten te eten. Dat heeft te maken met de stof chitine uit het skelet en schild van insecten. Volgens Willem moet je dit getal in perspectief zien. "In de basis is chitine heel gezond en bevat het veel antioxidanten. Je moet ontzettend veel insecten eten om schadelijke hoeveelheden te halen. Net als met alles geldt dat je dingen met mate moet nuttigen."