Rijk van Nijmegen / Arnhem en omstreken

Zo gaan de grote gemeenten om met daklozen in de kou

Dakloze die buiten slaapt. Foto ter illustratie
Dakloze die buiten slaapt. Foto ter illustratie © ANP
NIJMEGEN - De decembermaand is aangebroken en dat betekent dat het de komende maanden weer vaker koud zal zijn overdag, maar vooral ook in de nacht. En dus treden bij verschillende gemeenten wederom zogeheten winterprotocollen in werking, zodat daklozen niet in de kou hoeven te slapen.
"We willen dat zoveel mogelijk buitenslapers in de winteropvang slapen", vertelt Willeke Bauman, medewerker Bijzondere Zorg van de GGD. In de gemeente Nijmegen hanteren ze ook een winterprotocol, dat wordt gecoördineerd door GGD Gelderland-Zuid. Zij laten de samenwerkende organisaties weten wanneer deze ingaat en weer stopt. Dak- en thuislozen krijgen dan gratis opvang en er zijn extra plekken beschikbaar.

Gevaar op bevriezing

Fase 1 van het protocol gaat in als ’s nachts een gevoelstemperatuur lager dan 0 graden wordt verwacht. Er is dan een reëel gevaar op bevriezing van lichaamsdelen en een klein risico op onderkoeling. Fase 2 gaat in bij drie dagen of langer een gevoelstemperatuur van -5 graden of lager, een gevoelstemperatuur van -10 graden of kouder, of een combinatie van aanhoudende kou, wind en/of neerslag. "Bij fase 2 gaan wij actief op zoek naar de mensen, en bij fase 1 zorgen we dat iedereen welkom is en dat er genoeg mensen zijn. Ook gaan we dan langs met bijvoorbeeld warme koffie en thee, en wat te eten", legt Bauman uit. De gemeente heeft nu dertig extra plaatsen in de winteropvang geregeld.

'Kliklijn'

In Nijmegen zitten ze net weer in fase 1. Samen met collega Valerie Looman gaat Bauman de straat op. Ze proberen de buitenslapers naar binnen te 'lokken' met warme koffie en thee. Willen ze niet? Dan hebben ze een rugzak vol 'shelter suits' mee: een warme, waterdichtje jas waar een slaapzak aangeritst kan worden.
"We houden gedurende het hele jaar een slaaplijst bij om contact te kunnen houden met de buitenslapers, maar in de winter is er extra inzet nodig", vertelt Looman. Daarom vraagt de GGD dit jaar voor het eerst hulp aan de inwoners van Nijmegen: "Mocht je nou iemand zien, meldt het bij ons. Dan kunnen wij die locaties meenemen in onze route." Een melding maken kan via het meldformulier van de GGD.

Apeldoorn

"Vooropgesteld, er hoeft niemand bij kou buiten te slapen", laat een woordvoerder van de gemeente Apeldoorn weten. Ook daar hebben ze een winterprotocol. Binnen de maatschappelijke opvang en de jongerenopvang worden er in de gemeente Apeldoorn extra slaapplekken gecreëerd in de winter. Daarnaast laat de gemeente weten dat ze ook plekken creëren voor de mensen die niet in de maatschappelijke opvang kunnen of mogen verblijven.
Het zou in Apeldoorn gaan om een groep van tussen de dertig en veertig mensen die in meer of mindere mate op straat verblijven. Zij worden tijdens de koude periode actief verzocht om gebruik te maken van de winteropvang.

Lichamelijke klachten

In Arnhem kennen ze een vergelijkbaar protocol als in Nijmegen. Ook in dit zogeheten vorstprotocol wordt een onderscheid gemaakt tussen twee fases. Bij fase 1 wordt er twee nachten een maximale temperatuur van 0 graden verwacht. In deze fase stelt de gemeente extra opvangplekken beschikbaar. De tweede fase gaat in bij een combinatie van extreme kou, wind en/of neerslag. De gevoelstemperatuur moet ’s nachts en/of overdag maximaal -10 graden zijn. Net als in Nijmegen gaat de gemeente Arnhem dan actief zoeken naar buitenslapers.
De capaciteit in de winteropvang wordt uitgebreid zodra het vorstprotocol wordt afgeroepen. Mocht er nog onvoldoende ruimte zijn in de opvangplekken, dan worden daklozen bij nood opgevangen in een hotel laat de gemeente weten.

Daklozen kunnen in Apeldoorn, Arnhem en Nijmegen kosteloos gebruik maken van de winteropvang. Voor de reguliere opvang, die buiten het winterprotocol of vorstprotocol valt dienen zij wel te betalen.