Gelderse Vallei / Noord-Veluwe

Dit moet je doen als je een spookrijder ziet

De ravage na het fatale spookrijongeluk op de A1.
De ravage na het fatale spookrijongeluk op de A1. © Persbureau Heitink
HOEVELAKEN - De ravage is vanwege de hoge snelheden enorm, en het kost geregeld levens. Ongelukken met een spookrijder op de snelweg. Het gebeurde zaterdagavond op de A1 bij het knooppunt Hoevelaken. Bij dat ongeluk kwamen de spookrijder (19) en twee kinderen van 12 en 14 uit een Hilversums gezin om te leven.
"Zulke ongelukken gebeuren meestal op de snelweg en dus bij hoge snelheid", constateert verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen uit Bruchem. "Het advies is altijd: geef lichtsignalen, maar of het werkt. Auto's zijn zo dichtbij. Bel sowieso 112 al mag je officieel niet handheld bellen. Ik zou dat gewoon doen, omdat het een levensbedreigende situatie is."

Melden kost minuten

Dergelijke acties kosten tijd, weet de verkeerspsycholoog. "En dan zijn ongelukken vaak al gebeurd."
Dat zegt ook de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OvV), na een analyse van een ongeluk met een spookrijder op de A73 bij Roermond, in 2020. Dit ongeval riep binnen wegbeheerder Rijkswaterstaat vragen op, onder meer omdat de spookrijder door de Roertunnel was gereden zonder dat dit was gedetecteerd of de tunneloperators daarvan melding hadden gekregen.
Gesignaleerde spookrijders worden omgeroepen op de radio. De OvV schat dat het in de praktijk 3 tot 5 minuten duurt voordat een waarneming van een spookrijder door een andere verkeersdeelnemer heeft geleid tot uitzending. In die tijd is de spookrit vaak al voorbij, al dan niet na een ongeluk. Is dat niet zo, dan is de spookrijder al kilometers verder.
Stop nooit midden op de snelweg
Gerard Tertoolen, verkeerspsycholoog
Het kan natuurlijk voorkomen dat je zelf ontdekt dat je spookrijder bent. Wat doe je dan? Tertoolen: "Stop nooit midden op de snelweg, want daarmee breng je de andere verkeersdeelnemers en jezelf in acuut gevaar. Probeer naar de vluchtstrook te rijden en zet daar je auto stil, ga de auto uit en ga achter de vangrail staan. Dan ben je veilig." Dat advies geeft ook Rijkswaterstaat.
Bel ook dan 112, zegt Tertoolen en wacht op hulp. "Keren op de vluchtstrook lijkt me niet verstandig en doorrijden naar de eerstvolgende afslag moet je ook echt niet doen, want er kan iets gebeuren waardoor iemand de vluchtstrook op moet."
Hoe vaak ongelukken met spookrijders gebeuren is niet precies bekend, zegt het instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV) in Den Haag. De politie registreert lang niet altijd een ongeluk met een spookrijder als 'spookrij-incident'. Het aantal wel geregistreerde incidenten, gemiddeld 375 per jaar, is daardoor slechts een schatting.
Uit oudere cijfers komt naar voren dat de gevolgen vaak ernstig zijn. Tussen 1998 en 2003 vielen per jaar gemiddeld twee doden door spookrijden op autosnelwegen. Daarna is er een stijging van het aantal doden te zien.

Onder invloed?

Zowel uit Nederlands als uit buitenlands onderzoek blijkt dat er bij veel spookrijongevallen sprake is van alcohol, drugs of een combinatie van die twee. Ook medicijngebruik speelt een rol.
De politie heeft geen indicatie dat de spookrijder op de A1 onder invloed was, zegt een woordvoerder van de politie Midden-Nederland die het onderzoek leidt. Het gezin met de omgekomen twee kinderen was onderweg naar huis. De toestand van beide ouders noemt hij zorgwekkend.