Achterhoek

Het vriest hier en dooit daar: dit is waarom het zo verschilt

Een kindje op natuurijs.
Een kindje op natuurijs. © ANP
WINTERSWIJK - Op de ene plek vriest het dat het kraakt, maar elders in het land is onvoldoende ijs om een schaatsmarathon te houden, zoals in Winterswijk. Sterker nog, daar dooide het zelfs. Hoe kunnen binnen zo'n klein land de temperaturen zo verschillen?
Het korte antwoord op die vraag: opklaringen. "Dat betekent dat er geen wolken aan de hemel zijn. Dan kan de temperatuur plaatselijk ver onder het nulpunt raken. Maar zijn er wolken? Dan dalen de temperaturen veel minder hard. Dan kan het zelfs zo zijn dat ze niet eens onder het nulpunt komen", aldus weerman Johnny Willemsen.

De invloed van wolken

Om te begrijpen wat de invloed van wolken op de temperatuur is, moeten we eerst met ons hoofd uit de wolken en terug naar de aarde. De aarde heeft zelf een boel energie en warmte. Deze straalt ze ook naar boven uit. "Als het bewolkt is, wordt die straling weerkaatst. Dan gaat een deel van de energie en warmte weer terug naar de grond. Daardoor koelt het minder snel af."
Als er wolken zijn, daalt de temperatuur dus minder snel, zoals in Winterswijk het geval was in aanloop naar de schaatsmarathon. "Maar als er opklaringen zijn en geen wolken, dan vervliegt die warmte. Daardoor koelt het af", aldus de weerman. "Soms nemen de temperaturen dan een grote duik. Dat kan het verschil maken tussen vriezen of dooien", aldus de weerman.
En dat verschil merkten ze bij de Winterswijkse IJsvereniging, die hun primeur - als eerste een marathon op natuurijs organiseren deze winter - door 'grillig' weer in de ijskast konden zetten.

De zon en de wind

Toch zijn er nog meer factoren die bepalen of we wel of niet kunnen schaatsen op natuurijs. Als de aarde meer straling binnenkrijgt dan deze uitstraalt, dan wordt het warmer. Zoals wanneer de zon schijnt. Dan lopen de temperaturen op aarde, hier, op.
Ook de wind is van invloed. "Als de wind overwaait uit een kouder land, zoals Duitsland, dan wordt het hier ook koeler. Als de wind uit het noordoosten waait, wordt het in Nederland vaak kouder. Als de wind uit het zuidwesten waait, dan wordt het vaak warmer", aldus de weerman.