Rijk van Nijmegen / Arnhem en omstreken

Toch vuurwerk afsteken? Niemand controleert het

Handhavers controleren vaak maar tot 23.00 uur en de politie heeft andere prioriteiten dan controleren.
Handhavers controleren vaak maar tot 23.00 uur en de politie heeft andere prioriteiten dan controleren. © ANP
NIJMEGEN - Een paar boetes, een HALT-verwijzing en enkele waarschuwingen: dat waren de resultaten van de handhaving op het vuurwerkverbod in Nijmegen en Apeldoorn bij de vorige jaarwisseling. Ook dit jaar is het in die gemeenten verboden om vuurwerk af te steken, maar wie denkt dat er nu wel gecontroleerd wordt, heeft het mis. Het verbod lijkt een wassen neus.
Na Nijmegen en Apeldoorn voeren ook Arnhem (dit jaar), Ede en Zutphen (waarschijnlijk volgend jaar) een verbod in op het afsteken van vuurwerk. Toch zal er rond de jaarwisseling niet veel veranderen, leert de ervaring in de gemeenten waar zo'n verbod al langer geldt.
In Nijmegen is het verbod nu voor het vierde jaar van kracht, maar afgelopen jaar deelden handhavers van de gemeente slechts vier boetes uit voor vuurwerkbezit en maar één voor het afsteken ervan. Sterker nog, er werd maar tot 23.00 uur gecontroleerd. "Na dat tijdstip was de politie aan zet", reageert de gemeente.

14 waarschuwingen in Apeldoorn

Ook in Apeldoorn constateerde de gemeente dat een "deel van de Apeldoorners zich niet aan het afsteekverbod heeft gehouden". Het resulteerde in de aanloop naar Nieuwjaarsnacht in veertien waarschuwingen en één persoon die zich moest melden bij Bureau Halt. "Maar tijdens de jaarwisselingen is niet gehandhaafd op het afsteekverbod."
Dit jaar verandert er weinig in Apeldoorn. Ook de gemeente Nijmegen geeft al aan dat handhavers zeer waarschijnlijk opnieuw maar tot 23.00 uur actief zullen zijn. De politie neemt die taak niet over; er zijn andere prioriteiten.
"Het is supermoeilijk om dit te handhaven", bevestigt Nine Kooiman, waarnemend voorzitter van de Nederlandse Politiebond. "Het is keuzes maken, we kunnen niet overal tegelijkertijd zijn. In de praktijk zullen we er over het algemeen voor kiezen om alleen op te treden als het ergens echt uit de hand loopt."

In Arnhem geldt dit jaar voor het eerst een afsteekverbod. In een reactie laat de gemeente weten dat ze, net als afgelopen jaren, maximale inzet van handhavers in de stad heeft rond de jaarwisseling. Maar ook voor Arnhem vindt: veel beter en mogelijk effectiever is een landelijk totaalverbod. Met een totaalverbod doelt Arnhem op een verbod op zowel bezit, als het verkopen en het afsteken van vuurwerk. Als alternatief biedt de gemeente vanaf 23.00 uur overigens een grote vuurwerk- en lasershow aan op de John Frostbrug.

Volgens de gemeente Apeldoorn heeft de verandering van een traditie gewoon wat tijd nodig. Burgemeester Hubert Bruls van Nijmegen wil liever een landelijk vuurwerkverbod. "Omdat dat veel duidelijker is voor inwoners", zegt hij. "Maar ik ben zeker blij met het verbod. Het is de drukste nacht van het jaar voor de hulpdiensten. Dat komt toch ook door vuurwerk."
Als we vuurwerk afsteken weten te verminderen door een verbod, dan is dat een hele goede bijdrage
"Maar wij handhaven op wat het ergste is op een avond. Dat kan vuurwerk zijn, een vuurtje stoken, een opstootje of de brandweer hinderen. Je moet wel op heterdaad betrappen, dat is lastig. Maar als we vuurwerk afsteken weten te verminderen door een verbod, dan is dat een hele goede bijdrage."
Ook de politiebond is voorstander van een landelijke regeling. "Dan kun je ook een eenduidig handhavingsbeleid hanteren", aldus Kooiman. Toch begrijpt ze dat steeds meer gemeenten een lokaal verbod invoeren. "Er was onvoldoende draagvlak voor een landelijke regeling, dan is dit second best, waarmee je in ieder geval hoopt dat er minder excessen zijn en minder ongelukken gebeuren."

Verbod op verkoop

Toch blijft ook bij een landelijk verbod de vraag hoe je dat handhaaft. Zeker omdat de situatie van nu niet te vergelijken is met die tijdens de coronaperiode. Toen was er weliswaar een landelijk verbod en werd er veel minder afgestoken, maar dat kwam vooral doordat er een verbod op de verkoop van vuurwerk was.
"Als je een verbod doet, dan zou je ook landelijk in moeten voeren dat je het niet mag verkopen", erkent Kooiman. Zo lang vuurwerkverkopers ook in deze gemeenten niet minder, maar juist méér blijven verkopen, zal het tijdens de jaarwisseling niet rustiger worden en is een verbod slechts een papieren werkelijkheid.