Rijk van Nijmegen / Arnhem en omstreken

Om deze reden vallen we massaal voor Black Friday

Black Friday reclame. Foto ter illustratie.
Black Friday reclame. Foto ter illustratie. © ANP
NIJMEGEN - Sinterklaas en Kerst staan voor de deur. Juist nu zijn we met z'n allen meer dan anders geneigd de euro's te laten rollen. En bedrijven spelen daar handig op in: 'Black Friday' schreeuwen de billboards en online advertenties ons toe. En dat werkt. Hoe komt het dat we blijkbaar vol gaan voor al die stunts en aanbiedingen?
Black Friday 2022 zorgde voor ruim 300 miljoen euro meer omzet dan een doorsnee vrijdag, dat blijkt uit cijfers van Betaalvereniging Nederland. Hieronder lees je vijf vragen over dit fenomeen aan hoogleraar marketing José Bloemer van de Radboud Universiteit:

Waar komt Black Friday vandaan?

"Zoals zoveel is ook dit overgewaaid uit Amerika. Het is daar de dag na Thanksgiving en de naam Black Friday komt van de omslag die bedrijven maken - tot aan Black Friday schrijven ze rode cijfers en door alle kerstinkopen die er die dag worden gedaan, worden dat zwarte cijfers. Het concept slaat in Nederland ook aan. Dat komt omdat wij in Nederland zo dol zijn op koopjes, denk ik. Het is een aantrekkelijke formule."

Zijn de aanbiedingen wel écht voordeliger?

"Ieder jaar zijn er ook nepaanbiedingen. Bedrijven doen alsof de adviesprijs hoger is waardoor het een extra goede aanbieding lijkt. Dat mag niet. De Autoriteit Consument en Markt (ACM) waarschuwt daar ook voor, maar het gebeurt toch ieder jaar weer."
Black Friday zorgt ieder jaar voor recordverkoop
Black Friday zorgt ieder jaar voor recordverkoop © Omroep Gelderland

En we trappen er toch massaal in. Waarom is dat?

"Omdat we het zien als een beloning. Je denkt dat je een product hebt weten te bemachtigen dat goedkoper is. Uit onderzoek blijkt dat het een zekere adrenalinekick geeft. Daarbij komt dopamine vrij en dat geeft een goed gevoel. De angst om iets te missen - zogeheten Fear Of Missing Out - lijkt ook een drijfveer. Dat je toch bang bent dat je iets misloopt. We zijn ook gewoon hebberig. En het werkt nog steeds: gooi sokken in een bak, zet er 'sale' boven en we beginnen meteen te graaien. We willen de ander te slim af zijn."

Kan het eigenlijk nog in deze tijd? Moeten we niet consuminderen?

"Ja, je kunt je afvragen hoe gewenst het is om allerlei extra producten te kopen. Zeker bij kleding - bij fast fashion kun je je afvragen of het hoe het kan als de prijs met Black Friday nóg lager is. Dan weet je eigenlijk dat dat niet duurzaam en eerlijk geproduceerd kan zijn. Ik vind dat je je daar ook als consument bewust van moet zijn. Maar ook bedrijven hebben daar een verantwoordelijkheid in. Je ziet ook wel een tegenbeweging ontstaan: Green Friday. Dille & Kamille sluit bijvoorbeeld helemaal hun winkels op Black Friday."

Heb je tips voor mensen met een kleine beurs?

"Er is een groep die minder te besteden heeft en daarom uitkopen uitstelt tot Black Friday. Dat kan ook slim zijn. Je hoeft ook geen te dief zijn van je eigen portemonnee. Ik zou wel altijd een lijstje maken van wat je echt nodig hebt, zodat je niet verleid wordt om dingen te kopen die je eigenlijk niet nodig hebt. En zet op dat lijstje ook wat de maximale prijs is die je ervoor wilt betalen. Let op of het wel echt een goede aanbieding is. En zorg dat je niet al te grote tassen bij je hebt!"