Liemers / Stedendriehoek

Ledentekort nekt de muziekvereniging: 'Tegen voetbal kunnen we niet op'

Dolf Wieggers en Henk Leenders waren meer dan een halve eeuw lid van drum- en showfanfare Red & Black.
Dolf Wieggers en Henk Leenders waren meer dan een halve eeuw lid van drum- en showfanfare Red & Black. © Omroep Gelderland
GIESBEEK - "Een sinterklaasintocht of Koningsdag zonder muziek, dat kan gewoon niet", zegt Rob van Tuil, voorzitter van Muziekbond Gelderland-Flevoland. Uit cijfers van die stichting blijkt dat in zeven jaar tijd bijna een op de vijf leden van een muziekvereniging de aftocht blies. Diverse verenigingen moeten door ledentekorten besluiten om ermee op te houden.
"Tegen voetbal kunnen we niet op", zegt Albert Steert, secretaris van Muziekbond Gelderland-Flevoland. Dat is de koepelorganisatie voor muziekverenigingen uit onze provincie en Flevoland. Hij ziet dat jongeren lastig zijn te enthousiasmeren: "Er is voor kinderen tegenwoordig zoveel te doen. Als je fatsoenlijk klarinet wilt leren spelen, heb je twee jaar lang heel veel les nodig. Als je tegen een bal trapt, zie je meteen resultaat."
In 2023 viel het doek voor onder meer de Stedelijke Muziekvereniging Zevenaar, Drum- & Streetband Zuilichem, Advendo Lintelo en Fanfare Juliana Waardenburg.
Volgens Muziekbond-voorzitter Van Tuil kunnen vergrijzing, financiën en de nasleep van corona ook redenen zijn om te stoppen. In vijf jaar tijd daalde het aantal bij de koepelorganisatie aangesloten verenigingen met acht: tot een aantal van 366 in 2022, waarvan zo'n 345 uit Gelderland.

'Zelfs in het weekend of bij slecht weer'

Bij drum- en showfanfare Red & Black uit Giesbeek weten ze hoe moeilijk het vinden van jonge aanwas is. De in 1953 opgerichte vereniging hield in 2022 op met spelen. Dolf Wieggers was sinds 1955 lid en vervulde verschillende functies: "In de jaren tachtig en negentig hadden we elk jaar wel een stel kinderen dat bleef hangen, maar de laatste jaren was het erg matig."
Red & Black had op den duur nog twintig leden over. "Dat zou genoeg moeten zijn om te kunnen spelen," zegt Wieggers, "maar lang niet iedereen kwam altijd opdagen. Als je niet met alle leden kan spelen, is het op den duur niet leuk meer."
Ledentekort muziekverenigingen
Henk Leenders, die bijna zestig jaar lid was, heeft zijn kleine trom nog bewaard. Voor het eerst in anderhalf jaar tijd haalt hij het instrument weer tevoorschijn om een stukje te spelen: "Het is wel apart om 'm er weer bij te pakken. Als je zo lang lid bent, doet zo'n besluit wel wat met je. Het had zo mooi kunnen zijn met z'n allen, maar je weet nu wel waar je aan toe bent. Je zit niet meer met de onzekerheid van hoeveel mensen er komen opdagen. Vroeger kwam zelfs de hele club in het weekend of bij slecht weer bijeen en daar hebben we een paar mooie titels aan te danken. Nu kwam het voor veel mensen tussen andere zaken door."

'Gigantische sociale functie'

Fanfareorkest Eendracht uit Eerbeek hoopt door muziekonderwijs aan te bieden basisschoolkinderen te enthousiasmeren voor fanfaremuziek. Voorzitter Davy te Bokkel: "Ze lenen een trompet of trombone en ervaren tien weken lang hoe het is om met klasgenoten een orkest te vormen."
Op het concertconcours in Zutphen stond het fanfareorkest in november met 52 man sterk op de planken. "Het is een mooie mix mensen", zegt Te Bokkel. "En de vereniging heeft echt een gigantisch sociale functie."
Rob van Tuil, voorzitter van de Muziekbond, ziet eveneens dat muziekverengingen vaak een speciale functie vervullen in gemeenschappen : "Kan jij je een sinterklaasintocht of Koningsdag voorstellen zonder muziek? Dat kan gewoon niet. Het zou heel kaal worden als dat er niet meer is. Cultuur is een soort smeerolie voor de gemeenschap."
Kan jij je een sinterklaasintocht of Koningsdag voorstellen zonder muziek? Het zou heel kaal worden als dat er niet meer is.
Rob van Tuil, voorzitter Muziekbond Gelderland-Flevoland

Hoogtepunt

Te Bokkel stelt dat Eendracht als doel heeft om mee te blijven draaien op het hoogste amateurniveau: "Voor de jongeren is dat een reden om te blijven komen. Ze hebben iets om samen naartoe te werken."
Jannemien Wensink (19) speelt sopraansaxofoon bij het fanfareorkest en bevestigt dat: "Iedereen helpt elkaar. Het is leuk om te zien dat we steeds beter worden."
Een concours is vaak echt een hoogtepunt, zegt Te Bokkel. "Wanneer een slotnoot goed klinkt, dan is dat geniaal. Soms heb ik een beetje tranen in mijn ogen staan."
Tekst loopt door onder de grafiek.

'Regionaal gebeuren'

Red & Black uit Giesbeek heeft de instrumenten grotendeels verkocht, vertelt Wieggers. "We hebben er een toneelvereniging uit de buurt blij mee kunnen maken, zo kunnen ze toch nog goed gebruikt worden."
Muziekbond-voorzitter Van Tuil blijft hoopvol voor de toekomst, maar: "Muziekverenigingen in de kleinere dorpen hebben het soms echt moeilijk. Die zullen elkaar vaker gaan opzoeken en vaker gaan samenwerken. Het zal meer een regionaal gebeuren worden."