Arnhem en omstreken / Rijk van Nijmegen

Marcel van Roosmalen aanvaardt excuses

Cabaretier Van Luyn (L) en journalist Marcel van Roosmalen (R).
Cabaretier Van Luyn (L) en journalist Marcel van Roosmalen (R). © Omroep Gelderland
Cabaretier en protestant, Thomas van Luyn, heeft zijn excuses voor de Beeldenstorm aangeboden. Die ene in 1566 waarbij protestanten kerken vernielden en heiligbeelden aan gort sloegen. Zijn satirische verontschuldigingen gaan uit naar de katholieken. Zij worden vertegenwoordigd door de Arnhemse journalist en katholiek Marcel van Roosmalen. "Dit is jullie opgestoken middelvinger aan de rest van Nederland."
Het zit Thomas van Luyn al een tijdje dwars: de Beeldenstorm van 1566. Daarom maakte hij vrijdagavond in Nijmegen aan katholiek Nederland zijn excuses, met een knipoog. De cabaretier haakt op een komische manier in op de vele excuses die door de overheid en de koning zijn gemaakt de afgelopen jaren.
Zo waren er onder andere excuses voor de slavernij en voor de ‘politionele acties’ in Indonesië. In dat kader vindt cabaretier Van Luyn het nu tijd voor een verontschuldiging voor de Beeldenstorm, zo'n 457 jaar geleden. In het hart van de Stevenskerk spreekt de protestant Van Luyn de katholiek Van Roosmalen toe.

'Wij houden van een verzetje'

Op een podium middenin de galmende kerk vangt Van Luyn zijn excuses aan: "Marcel, jij komt uit een katholiek geslacht. Jouw voorouders zagen hun cultuur aangevallen worden en vernietigd. Hun god letterlijk kapotgeslagen met een hamer. Mijn grootouders waren protestanten. Ik kan niet uitsluiten dat ze aan de Beeldenstorm hebben meegedaan. Wij houden wel van een verzetje", grapt de cabaretier. Tot slot vraagt hij Van Roosmalen en daarmee alle katholieken schertsend om vergiffenis.
Van Roosmalen neemt plaats achter de microfoon en steekt van wal: "Mijn vader was een snoeiharde katholiek. Ik had gedacht dat ik van alles zou voelen bij deze hele poespas, deze excuses. Maar ik voel echt helemaal niets. Dit is het dan", grapt hij. "Hier hebben we dus 457 jaar op gewacht."

Hoe zat het ook alweer?

In 1566 woedde de Beeldenstorm in Nederland. Protestanten vielen kerken binnen, vernielden heiligbeelden en plunderden alles leeg. De protestanten uitten daarmee kritiek tegen de rooms-katholieke kerk en tegen de overheersing van Nederland door de Spaanse koning Filips II.

Liefdevolle herinneringen aan Nijmegen

Hij vraagt zich dan ook af: waarom sta ik hier dan toch? "Doe ik het voor het geld? Uit liefde voor de Stevenskerk? Nee, ik sta hier omdat ik het leuk vind om in Nijmegen een toespraak te houden", zegt Van Roosmalen met een even stoïcijns gezicht.
"In tegenstelling tot alle andere steden hebben jullie totaal geen idee wie jullie zijn en hoe jullie overkomen. Qua citymarketing komen jullie heel onzeker over." Waarop gelach klinkt uit het publiek. "Met Nijmegen heb ik ondanks alles toch een speciale band. Het is voor mij ook moeilijk voor te stellen, maar ik heb hier gewoond."

Opgestoken middelvinger aan Nederland

"Ik had nooit gedacht dat ik nog ooit op een podium zou staan om als katholiek excuses voor de Beeldenstorm in ontvangst te nemen. Maar ik liet het me niet afnemen." Van Roosmalen richt zich tot het publiek en besluit: "Het aanbieden van de excuses in de Stevenskerk is jullie opgestoken middelvinger aan de rest van Nederland. Jullie zijn wel winnaars, jullie zijn een voorbeeld, ik houd van jullie. Ik zou zeggen: excuses aanvaard."
Met die woorden wordt bijna 500 jaar geschiedenis afgesloten in de Stevenskerk. Een iconische locatie voor het excuus. Want na overname door de protestanten zijn ook daar alle katholieke relieken en schatten 'spoorloos verdwenen'.
Bekijk hier een fragment uit de toespraak van Van Luyn en de reactie van Van Roosmalen:
xcuses voor de beeldenstorm