Achterhoek

Toestand aangereden eeuwenoude eik is kritiek, 'alsof je opa overlijdt'

De trekker verstrengeld met de eeuwenoude eik.
De trekker verstrengeld met de eeuwenoude eik. © Instagram Regio8
RUURLO - Bomen doorstaan weer en wind en gaan vaak honderden jaren mee. Maar overleven ze ook verwondingen, zoals in Ruurlo waar een trekker al rijdend een gigantische tak afbrak van een van de oudste bomen van Nederland?
"Vergelijk het afbreken van een gezonde tak, met het verliezen van een arm of been. U overleeft het waarschijnlijk, maar het wordt er niet beter op", stelt Jaap Cannegieter. Hij is voorzitter van Bomenstichting Achterhoek.
En vooral niet als het een heel oude boom betreft, zoals een eeuwenoude eik in Ruurlo. Een trekker reed daar in op laaghangende takken van de gedupeerde eik, waarna een grote tak afbrak en een gapend gat in de boom achterliet. "Dit geval is extreem en ongelofelijk debiel. Een groot deel van de kroon van de boom en een stuk van de bast zijn eraf. De boom wordt hierdoor gevoelig voor infecties", weet de voorzitter.

Welk lot wacht de eik?

"Een oude boom is als een kwetsbare oudere. Vooral deze boom, die écht heel oud is, naar schatting zo'n 350 jaar", weet de voorzitter. Daarmee is de boom een van de tien oudste bomen van Nederland. "Een verwonding maakt een boom vatbaar voor infecties. De wond van de boom kan gaan rotten", aldus Cannegieter.
Dit is te vergelijken met onze huid wanneer we een snee hebben. Deze kan gaan zweren. "De eik is verzwakt en kan ten prooi vallen aan verschillende schimmels die zich voeden met verzwakt of dood hout. De schimmels verteren het hout van de boom en hollen zo de stam van binnen uit. Totdat de boom verzwakt is, omvalt en dus overlijdt."

'Alsof je opa plotseling overlijdt'

En dat zou enorm tragisch zijn, volgens de voorzitter. "Deze boom staat al eeuwen in het dorp, er zijn rechtszaken onder gehouden, rituelen uitgevoerd. Ook leven er zeker driehonderd soorten insecten, plantjes en schimmels op. Als de eik sterft, is het alsof je opa plotseling overlijdt", aldus de voorzitter.
Ondanks zijn leeftijd, is de eik nog een vitale bejaarde

Wat is nu precies beschadigd?

De eik in Ruurlo kampt nu met twee grote problemen. Cannegieter: "Omdat de bast is beschadigd, kan de boom minder voeding uit de grond naar de bovenkant van de boom sturen." Die zogeheten 'sapstroom' zorgt voor water en verschillende voedzame mineralen. Het is de spijsvertering van de boom. Of de oude vandaag nu nog voldoende voeding binnenhaalt om de hele boom te voorzien, is de vraag.
Met name oude bomen leveren veel zuurstof. Evenveel als duizend jonge boompjes
"Het tweede probleem is de afgebroken tak. Daarmee is een groot deel van de kroon ineens geamputeerd", weet de voorzitter. De boom heeft nu minder bladeren en kan daardoor minder koolstof uit de lucht filteren, waar de boom van groeit.
De beschadigde kroezeboom in Ruurlo.
De beschadigde kroezeboom in Ruurlo. © Wim Masman
Dat is niet alleen problematisch voor de eik, maar ook voor de mens: "De eik produceert zo ook minder zuurstof. Terwijl met name grote bomen op die leeftijd veel zuurstof leveren. Ongeveer evenveel als zo'n duizend kleine pas aangeplante boompjes met minder bladeren. Wees dus echt zuinig op oudere bomen", benadrukt Cannegieter. "Vertroetel ze."