Arnhem en omstreken / Achterhoek

Zo mooi zag Gelderland er vanmorgen uit

Ook in de Achterhoek was de rode lucht goed te zien.
Ook in de Achterhoek was de rode lucht goed te zien. © Ronny Wormgoor
ARNHEM - De morgenstond heeft goud in de mond, zegt het spreekwoord. Klopt dat? Vanochtend leek dat er wel even op. De lucht was koud en dat gaf een indrukwekkend schouwspel van verschillende kleuren. Het leverde prachtige plaatjes op. Maar hoe ontstaat zo'n lucht eigenlijk?
De zon schijnt op de aarde in de volgorde van de kleuren: rood, oranje, geel en wit. Morgenrood begint met een rode gloed die overgaat in oranje tinten. Naarmate de dag verstrijkt, worden de kleuren geel en op het allerlaatst schijnt het witte zonlicht.
Toch was er vanochtend een rode lucht te zien, het zogenoemde morgenrood. Hoe dat komt, legt meteoroloog Wouter van Bernebeek van Weerplaza uit.

Morgenrood, water in de sloot

"In de ochtend staat de opkomende zon dicht aan de aarde", zegt Van Bernebeek. "De zonnestralen schijnen dan schuin tegen een wolkenfront aan. Dit geeft een rode kleur en die is voor ons te zien. Er is dan een hoge kans op neerslag door de hoge luchtvochtigheid en grote hoeveelheid waterdamp."
"Bij dit soort rode luchten hangt de bewolking ons nog niet boven het hoofd. Deze komt in de loop van de tijd over ons heen." Dit verschijnsel zorgt later voor het water in de sloot, zoals de bekende weerspreuk luidt.
Niet alleen bij neerslag kan een rode lucht voorkomen, het kan ook voorkomen bij veel stof in de lucht. Om de zonnestralen op aarde te kunnen zien, moet deze door een laag stof in de onderste laag van de atmosfeer. Als de zon in het oosten opkomt en er is veel stof in de lucht aanwezig, dan breekt het vocht de zonnestralen.
Blauwe tinten worden het hardst 'gebroken' door het licht en zijn daardoor niet te zien. Daarentegen zijn er rode tinten , die niet gebroken worden en kunnen deze er wel doorheen komen. De rode tinten die in het licht zitten, bereiken ons zicht, maar de blauwe tinten niet. Daardoor zien we warme kleuren in de lucht.

Fraaie foto's

Het morgenrood zorgde ervoor dat veel mensen foto's maakten en deze deelden op sociale media. Dat leverde de volgende plaatjes op.
Avondrood, mooi weer aan boord?
De tegenhanger van morgenrood is avondrood. Om het avondrood te zien, gebeurt hetzelfde proces als bij ochtendrood. Dit proces staat alleen precies andersom: het daglicht verandert van wit licht naar geel. Geel verandert naar oranje en vervolgens verandert dit in avondrood.
Doordat een weerfront doorgaans van west naar oost trekt en de zon in het oosten opkomt en in het westen ondergaat, trekt de bewolking ook door naar het oosten. Op deze manier is de kans op neerslag kleiner. Van Bernebeek zegt dat er vaak 80 procent kans op regen is. Geen 100 procent zekerheid dus, want niets blijft in Nederland zo veranderlijk als het weer.