Arnhem en omstreken

Blauwtongvaccin afgekeurd: 'We houden geen schapen over'

Een schaap met blauwtong.
Een schaap met blauwtong. © Amanda Algra via NH Nieuws
ARNHEM - "We hebben een blauwtongvaccin nodig", pleitte voorzitter van de vakgroep schapenhouderij LTO Saskia Duives-Cahuzak al. Zuid-Afrika leek dit vaccin tegen blauwtong, het Blu-Vax, te hebben. Maar dit is niet goedgekeurd, meldt het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit donderdagavond. Schapenfokkers zien ondertussen hun schapen de pijp uitgaan.
Schapenfokker Erik van Norel uit Oosterwolde heeft tot nu toe dertig schapen verloren aan het blauwtongvirus. Van negen schapen is het nog maar de vraag of zij het gaan halen, en acht strompelen ondertussen weer in de wei.
Het blauwtongvirus grijpt nog steeds om zich heen. Het aantal schapen met het virus blijft volgens het NVWA vooralsnog stijgen en ook LTO krijgt steeds meer meldingen binnen.

Vaccin van levensbelang

Van Norel wachtte vandaag in spanning de beslissing van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit af. De muggen, zogeheten knutten, die het virus verspreiden zullen namelijk wel afnemen in de winter, maar de ziekte blijft in de dieren zitten.
"In het voorjaar komen die knutten weer terug. Als die een dier prikt die nog drager is van het virus, brengt die knut het weer naar het volgende schaap", legt hij uit. Volgens Van Norel is het essentieel dat alle schapen voor de zomer gevaccineerd worden: "Dan kunnen we de draad weer oppakken. Zonder vaccin... daar wil ik niet eens over nadenken."

Blu-Vax afgekeurd

Even leek het erop dat het vaccin er zou komen: Zuid-Afrika heeft het blauwtongvaccin Blu-Vax ontwikkeld, geschikt voor schapen. Maar deminissionair minister Adema heeft vandaag laten weten deze niet goed te keuren: "Er zijn te veel onzekerheden als het gaat om de veiligheid. De inschatting is dat er een zeer beperkte werkzaamheid is".
Adema zegt dat zijn ministerie zal blijven zoeken naar een vaccin. Ook gaan de gesprekken met Europese farmaceutische bedrijven door: "Mijn inzet is dat er voor de volgende knuttenperiode volgend jaar een werkzaam vaccin is".

'Geen schaap meer over'

De gevolgen zijn groot als dit niet lukt, zeggen zowel Duives-Cahuzak als Van Norel. Nu deed het virus zijn intrede pas laat in augustus. De knut, die gedijt bij warme dagen, heeft dus maar kort de kans gehad het virus over te brengen.
"Maar straks kan die los", zegt Van Norel. "Het is dan niet meer te overzien. Dan houden we geen schapen meer over in Nederland."

Gejuich voor koud weer

"Het is een grote klap, maar het weer lijkt mee te zitten", zegt Van Norel. Want vanaf aankomend weekend wordt er regen en kou verwacht. De meeste mensen zullen hier niet enthousiast van worden, maar voor schapenhouders kan de kou niet snel genoeg komen.
"De kou wordt met gejuich ontvangen", zegt voorzitter van de vakgroep schapenhouderij LTO Saskia Duives-Cahuzak. "Knutten gaan namelijk dood als het echt koud is".

Effect over paar weken te zien

Dat is eerder al gebleken. Veel schapenhouders geven gevallen van schapen met het blauwtongvirus door aan het LTO. In september is er een korte periode van regen en kou geweest, waarna een dip in het aantal meldingen te zien was.
Dat biedt perspectief voor schapenhouders: "Hoop op het beste. Maar door de incubatietijd weten we na drie weken pas meer", vertelt fokker Van Norel.
En of de kou nu voor een grotere en langere dip gaat zorgen, moet ook nog maar blijken. Om écht effect te zien moet het kwik volgens Duives-Cahuzak namelijk een week onder de vijf graden liggen, ook overdag. Volgens de weersvoorspellingen komt het kwik de komende dagen alleen 's nachts zo laag. En zonder vaccinatie blijft het 'uitstel van executie'.
BuitenGewoon is hét natuurplatform van Omroep Gelderland.
Het laatste nieuws uit de natuur vind je op buitengewoon.nl.