Rijk van Nijmegen / Liemers

Lisa maakt 'onzichtbare' ziekten zichtbaar

Lisa Kraaijeveld bij een van haar foto's.
Lisa Kraaijeveld bij een van haar foto's. © Arjan van der Vegt
UBBERGEN - Leven met reuma betekent leven met pijn en vermoeidheid die voor de buitenwereld niet zichtbaar zijn. De 23-jarige Lisa Kraaijeveld uit Nijmegen besloot zichzelf en anderen te fotograferen om de ziekte zichtbaar te maken. "Ik heb door mijn reuma sneller een lege batterij dan anderen."
"Als je deze jongeren op straat ziet lopen, zien ze er gezond uit", zegt Lisa over de mensen die ze heeft gefotografeerd. "Maar ze hebben wel een chronische ziekte. Het is lastig om daar een weg in te vinden. Dat heb ik zelf ook gemerkt in mijn leven."

Ontstoken gewrichten

Lisa heeft reumatoïde artritis, wat betekent dat haar gewrichten ontstoken zijn en daardoor stijf en pijnlijk aan kunnen voelen. Het is een aandoening waarbij de meeste mensen snel aan ouderen zullen denken. Toch komt de chronische ziekte op alle leeftijden voor.
Als ik in de ochtend les had, moest ik daarna soms meteen naar bed
Op haar 12e begonnen bij Lisa de symptomen, waarna jeugdreuma werd vastgesteld bij de Sint Maartenskliniek in Nijmegen. "Mijn klachten zijn niet consistent", zegt Lisa over de weg die ze sindsdien heeft afgelegd.
"Sommige jaren heb ik meer last, sommige jaren gaat het beter. Vanaf 2020 tot maart dit jaar heb ik erg veel last gehad. Vandaar dat ik deze serie wilde maken. Daarmee wil ik ook aandacht vragen voor andere jongeren die hiermee te maken hebben."

Energie voor leuke dingen

Lisa studeerde met het project af aan de kunstacademie in Utrecht. Tijdens haar studie had ze vaak weinig energie. "Als ik in de ochtend les had, dan moest ik daarna soms meteen naar bed. Ik heb door mijn reuma sneller een lege batterij dan anderen. Ik heb wel geleerd om ook tijd en energie vrij te houden voor de leuke dingen in het leven."
Foto van de expositie van Lisa Kraaijeveld.
Foto van de expositie van Lisa Kraaijeveld. © Lisa Kraaijeveld

Vijf fotokunstwerken

Vijf levensgrote zwart-witbeelden maken in een reeks van tien foto's de bewegingen zichtbaar die de jongeren veel moeite kosten of pijn doen.
Lisa fotografeerde niet alleen mensen met reuma, maar ook met andere chronische aandoeningen, zoals fibromyalgie, waarbij mensen chronisch last hebben van pijn en stijfheid.
De afgelopen maanden gaat het weer beter met haar eigen klachten, zegt Lisa. "Dat heeft ook met de temperatuur te maken. In de winter heb ik vaak meer last, en in de warmere maanden minder. Ik ben nu afgestudeerd en moet mijn draai zien te vinden zonder de structuur van school. Een nieuwe fase, dus dat is wel spannend."
De expositie is vanaf donderdag te zien in de Sint Maartenskliniek in Nijmegen.
Bekijk hier alvast hoe deze eruitziet:
Lisa maakte een expositie over reuma bij jonge mensen.