Arnhem en omstreken / Rivierengebied

Max (86) woont in Israël en maakt zich grote zorgen om oorlog

Max Nathans (86) woont in de buurt van de grens tussen Israël en Libanon.
Max Nathans (86) woont in de buurt van de grens tussen Israël en Libanon. © Omroep Gelderland
Het conflict tussen Israël en Hamas is dit weekend volledig opgelaaid. In beide gebieden zijn de nodige burgerslachtoffers gevallen en zijn er grote zorgen over wat er de komende dagen nog te gebeuren staat. De joodse Max Nathans (86), die werd geboren in Arnhem en als kind ondergedoken zat in de Betuwe, is gevlucht naar het huis van zijn dochter.
Nathans (86) woont op 750 meter van de Libanese grens in Israël. Sinds zaterdag blijven zijn familieleden en hij via de televisie op de hoogte van de ontwikkelingen. "Het zijn vreselijke gebeurtenissen", zegt hij. Nathans vreest dat de militante Libanese beweging Hezbollah zich ook in het conflict zal gaan mengen. Dat is zondagochtend ook gebeurd, schrijft NOS. Daarom is hij geëvacueerd en logeert hij bij zijn dochter, waar het veiliger is.

Hond achtergelaten

Nathans hoopt dat hij snel terug kan naar zijn huis. "Mijn kleinkinderen zijn hier, maar mijn hond heb ik achter moeten laten. Ik hoop dat ik daar snel voor terug kan." Niet iedereen in de streek waar de tachtiger woont heeft gekozen voor evacuatie. "De meeste mensen zijn nu op veilige plekken, maar er is een aantal oudere mensen dat niet uit hun huis weg wilde", aldus Nathans.

Nathans woont al jaren in Israël, maar werd in 1937 geboren in het Gemeenteziekenhuis van Arnhem - dat nu Rijnstate heet. Met zijn ouders woonde hij op de Hoogkamp in Arnhem, maar in de Tweede Wereldoorlog dook hij op vijfjarige leeftijd onder bij de familie Den Hartog op boerderij De Fliert in Zetten, in de Betuwe. Pas na de oorlog, toen hij terugkeerde naar Arnhem, hoorde hij dat hij nog twee broertjes had gekregen.

Zelf heeft Nathans geen familie in de getroffen gebieden. Wel hoort hij verhalen van buurtbewoners, die niet weten hoe het met hun geliefden is. "Ik ken iemand wiens zoon van 20 jaar omgekomen is tijdens de gevechten, er gebeuren echt onmenselijke dingen", aldus Nathans.
Veel mensen in het gebied zijn opgeroepen om te vechten in het leger of voor reservedienst. Ook één van zijn eigen familieleden dient in het Israëlische leger. Hoe het met hem is, weet hij niet. "Hij heeft het erg druk nu, dus ik heb nog geen contact met hem gehad."
Max Nathans als jonge jongen in de Tweede Wereldoorlog.
Max Nathans als jonge jongen in de Tweede Wereldoorlog. © privéfoto
Nathans hoopt dat het conflict gauw de-escaleert en dat hij terug kan naar zijn eigen huis. "Veel onschuldige mensen komen op dit moment om, dat moet stoppen."
Dat zegt ook Nijmegenaar Maarten Dietz (27). Hij studeerde in het verleden een halfjaar in de stad Jeruzalem en verrichtte werkzaamheden voor The Rights Forum, dat zich inzet voor een rechtvaardige uitkomst van de kwestie Palestina/Israël en opkomt voor de rechten van de Palestijnen. Dietz maakte vrienden aan zowel Israëlische als Palestijnse zijde en woonde later anderhalf jaar in de Egyptische hoofdstad Caïro.

Onschuldige burgerslachtoffers

Zaterdagochtend las hij dat het geweld in de regio weer is opgelaaid. "Aanvankelijk had ik de ernst ervan niet in de gaten, maar daarna werd me de verschrikkelijke situatie duidelijk. Er zijn hier gewoon geen winnaars", zegt hij.
Zijn gevoel zit met name bij de burgers aan zowel Israëlische als Palestijnse zijde. "Ik veroordeel het geweld van beide kanten, zowel het geweld van Hamas als dat van de Israëlische veiligheidsdiensten. Er vallen onschuldige burgerslachtoffers in beide gebieden."

Polarisatie

Het maatschappelijke debat is erg gepolariseerd, vindt Dietz. Hij zegt ook in Israël mensen te hebben ontmoet die voor vrede, rechtvaardigheid en gelijkheid voor iedereen zijn en die de annexatie van Palestijnse grond afkeuren. "Het is belangrijk dat iedereen in Israël gelijke rechten krijgt en ophoudt de Palestijnen als tweederangs burgers te zien."
"Ik vind het lastig dat de internationale gemeenschap er vrij weinig van zegt dat de Israëlische veiligheidsdiensten en kolonisten onschuldige Palestijnse burgers discrimineren en soms zelfs straffeloos doden", aldus Dietz, die benadrukt dat hij niet louter vanuit Palestijns oogpunt naar het conflict kijkt. "De manier waarop het geweld nu oplaait, is niet goed te praten. Wat er nu gebeurt, is verschrikkelijk."
Een Israëlisch bombardement op Gaza-Stad, enkele uren nadat Hamas duizenden raketten afvuurde op Israël.
Een Israëlisch bombardement op Gaza-Stad, enkele uren nadat Hamas duizenden raketten afvuurde op Israël. © ANP