Rijk van Nijmegen

Oud-generaal doet een boekje open over zijn soldatenleven

Peter van Uhm
Peter van Uhm © Omroep Gelderland
NIJMEGEN - 'Een goede leider blijft altijd kalm', 'Toon je zwakte, dat is je kracht' en 'Steek je nek uit voor een ander'. Dit zijn enkele 'kreten' die oud-commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm uit Nijmegen heeft opgeschreven in zijn nieuwe boek 'Notities van een Generaal'. Tijdens zijn militaire carrière heeft Van Uhm veel geleerd over het leven en over leidinggeven. Veel van de wijsheden die hij toen opdeed, geeft hij nu door.
Op 17-jarige leeftijd koos de Nijmeegse Peter van Uhm voor een carrière bij de krijgsmacht. Veertig jaar later zwaaide hij af als Nederlands hoogste militair en baas van ruim zestigduizend mensen. Al die tijd droeg hij een notitieboekje bij zich, waarin hij waardevolle ervaringen en inzichten noteerde. In zijn nieuwe boek deelt Van Uhm zijn persoonlijke inzichten en lessen in leiderschap.
"Een jonge officier leert gewoon dat hij een boekje bij zich moet hebben. Dat heb je in je binnenzak. Daar zet je ezelsbruggetjes in of andere handigheidjes. Eigenlijk gewoon dingen die je wil onthouden", vertelt Van Uhm vrijdag in De Week van Gelderland.
"Ik liep soms in situaties, dan bedacht ik: 'je moet aan militairen helder en concreet dingen uitleggen.' Ik noem dat altijd 'kreet'. Sommige kreten schreef ik op en andere dingen onthield ik. Toen ik uit dienst was, lanceerde ik te pas en te onpas soms zo'n kreet. Andere mensen schreven dat dan vervolgens op. Toen merkte ik dat mijn reikwijdte verder ligt dan ik ooit gedacht had. De uitgever zei al vaker dat ik een tweede boek moest schrijven, dus dat ben ik uiteindelijk ook maar gaan doen."

Vertrouwen

In het boek staan verschillende kreten, zoals: 'Steek je nek uit voor een ander'. Van Uhm geeft uitleg: "Wij Nederlanders maken makkelijk verbinding. Het gaat uiteindelijk om vertrouwen. Bij defensie is vertrouwen niet genoeg, je moet elkaar blindelings kunnen vertrouwen. De verbinding die je bij het koffiezetautomaat hebt om over bijvoorbeeld het weer te praten, da's mooi. Maar de echte verbinding is als de ander weet dat je niet alleen je hand voor hem uitsteekt, maar ook je nek. Als je bijvoorbeeld ziet dat een collega het druk heeft, vraag dan of je iets kunt doen. Alleen al die vraag is goed. En als het antwoord ja is, dan ook gewoon doen."
Zelf heeft Van Uhm in het verleden ook ervaring gehad met mensen die voor hem de nek uitstaken. "Toen mijn zoon Dennis, die ook militair was, door een bermbom op 18 april 2008 overleed in de Afghaanse provincie Uruzgan, heb ik best slechte nachten gehad. De man die mijn waan van de dag regelde en mijn managementassistente zagen dat ik het 's ochtends soms best moeilijk had. Die twee hebben toen het volgende met elkaar afgesproken: 'We zorgen dat we er eerder zijn dan Peter. Dan kijken we hoe 'ie de trap opkomt.' Als ze dan aan me zagen dat ik een slechte nacht had gehad, gooiden ze twee of drie afspraken uit m'n agenda. En dan kwamen ze naar mij toe en zeiden: 'sorry die mensen hebben afgezegd.' Als ze toen eerlijk tegen me waren geweest dan zou ik onmiddellijk hebben gezegd: 'terugzetten, we gaan werken.' Na mijn pensioen vertelde de man dat hij af en toe tegen me gelogen had."

'Toon je zwakte'

Een andere kreet uit het boek van de oud-generaal is: 'Toon je zwakte, dat is je kracht'. Van Uhm: "Ik zie veel bazen die vinden dat ze niet mogen zeggen dat ze het niet weten. Ik vind dat volslagen onzin. Juist als je dat toegeeft, nodig je mensen uit om met ideeën te komen. Daardoor krijg je betere besluiten.
Als ik bij bedrijven ben, vraag ik wel eens of er iemand perfect is. Iedereen begint dan te lachen. Soms plaag ik door en vraag dan: 'kunnen jullie anders een collega aanwijzen?' Vervolgens lacht iedereen dan weer. Dan trek ik de conclusie dat niemand perfect is, dat je het niet alleen kunt en dat je dus moet samenwerken.
Bekijk het gesprek met Peter van Uhm:
Oud-commandant Peter van Uhm heeft boek uit