Rivierengebied

Christian wil ‘zijn’ zonnekalender in Tiel graag showen

Christian van der Linde in Flipje en Streekmuseum Tiel
Christian van der Linde in Flipje en Streekmuseum Tiel © Omroep Gelderland
TIEL - Wereldnieuws, dat had Tiel eerder dit jaar. Tot in Australië en de VS was aandacht voor de prehistorische zonnekalender die uit de bodem tevoorschijn kwam. Voor archeoloog Christian van der Linde is het de ontdekking van zijn leven. Hij hoopt de vondst nog goed aan iedereen te kunnen laten zien.
“Deze opgraving is uniek in Europa. Nergens is zo’n uitgebreide zonnekalender gevonden met zoveel skeletten", zegt Van der Linde. "We hebben zestig personen gevonden die in de grafheuvel zijn begraven. Dat is ook in de Europese context erg veel. En elk graf is anders. Het individu speelde dus ook toen een belangrijke rol. Dat vind ik heel bijzonder.”
Prehistorische boeren in de Betuwe legden de zonnekalender vierduizend jaar geleden aan pal langs het water. Het was een onderdeel van een openluchtheiligdom van in totaal vier hectare groot. Een grafheuvel van een meter hoog en een doorsnede van twintig meter was het belangrijkste monument. Het had dezelfde functie als het bekende Stonehenge in Engeland dat jaarlijks veel toeristen trekt. Groot verschil is dat er in Tiel niks meer te zien is van het heiligdom. Waarschijnlijk scheen de zon in de Betuwe door houten palen in plaats van door stenen.

Herbouw is uitgesloten

Op de plek van de zonnekalender komt een bedrijventerrein. Dat zorgde in juni voor grote verontwaardiging in Tiel. De gemeenteraad besloot deze week om geld beschikbaar te stellen voor onderzoek naar een goede publiekspresentatie over het prehistorische heiligdom. Herbouw wordt uitgesloten.
Archeoloog Christian van der Linde hoopt op een publiekspresentatie waar bezoekers meer verhalen te horen krijgen over zijn bijzondere ontdekking. “Het zou mooi zijn als we een wetenschappelijke verdiepingsslag kunnen maken voor het grote publiek. We hebben hier te maken met de oudste kalender van Nederland in combinatie met een absurd groot aantal graven. Daar kunnen we nog veel meer over ontdekken.”

Maanheiligdom

Van der Linde blijft het Betuwse openluchtheiligdom verder bestuderen. “Ik wil graag dna-onderzoek doen naar de skeletten, zodat we meer te weten komen over eventuele familiebanden. Ook hoop ik meer te weten te komen over de grafheuvel die pal aan de overkant van de zonnekalender staat. Die is ongeveer net zo groot. Mijn hypothese is dat dit misschien een maankalender is geweest.”
De archeoloog heeft ook wel een idee waarom dit uitgebreide heiligdom juist in Tiel lag. “Dit is een plek die pal aan een zijtak van de Rijn ligt,” vertelt van der Linde. “De Rijn was ook in de prehistorie de grootste rivier van noordwest-Europa en de snelweg van die tijd. Handelaren reisden via de Rijn van de Alpen naar Engeland en ze gingen allemaal langs Tiel. Dat bracht veel uitwisseling van ideeën en kennis met zich mee.”

360-gradenbioscoop

Op dit moment zijn enkele archeologische vondsten te zien in het Flipje en Streekmuseum Tiel. Bezoekers kunnen die nog drie weken bewonderen. Directeur Jurriaan de Mol droomt van een spectaculaire publiekspresentatie over de geschiedenis van Tiel waar de zonnekalender een prominente plaats in krijgt. “Ik denk altijd groot. Bijvoorbeeld aan een mooie filmische impressie in een gigantische 360-gradenbioscoop. Zo’n attractie is op allerlei plekken in de wereld een groot succes. Die film zou dan moeten gaan over de volledige stadsgeschiedenis, want Tiel is ook na de prehistorie een bijzonder internationaal knooppunt is gebleven.”

Ridders van Gelre is het geschiedenisplatform van Omroep Gelderland. Hier volg je het laatste nieuws over de Gelderse historie! Kijk op riddersvangelre.nl

Tip: iedere zaterdag organiseert Ridder René een exclusieve gratis rondleiding op een bijzondere locatie. Op bovenstaande pagina vind je een agenda met waar en wanneer je kunt langskomen.