Rivierengebied

De hele Bommelerwaard stond onder water

ZUILICHEM - De Ridders van Gelre snuffelen graag rond in Gelderse musea, kastelen en archieven, want daar kun je de geschiedenis nog echt aanraken. Ze vinden er unieke voorwerpen die ons meevoeren naar het rijke verleden van Gelderland. Vandaag bekijkt Ridder René prenten die zijn gemaakt rond de grote overstroming in de Bommelerwaard in 1861.
Overstromingen waren in het verleden helaas aan de orde van de dag in de Bommelerwaard en in 1861 is het weer raak. Het is zo’n strenge winter dat het water in de Waal bevriest. Door het kruiende ijs wordt een enorme hoeveelheid water opgestuwd. Het spoelt over de dijken en op verschillende plekken ontstaan dijkdoorbraken. De Bommelerwaard stroomt onder.
Dijkdoorbraak bij Zuilichem
Dijkdoorbraak bij Zuilichem © Omroep Gelderland
Dit is een fragment van een wandgrote kaart uit 1863 van het arrondissement Tiel. Hierop zijn dijkdoorbraken aangegeven, zoals deze bij Zuilichem. Deze kaart is in 1863 uitgegeven om de slachtoffers van een verschrikkelijke watersnoodramp twee jaar eerder te ondersteunen.

Hulpacties

Vrijwel het hele Gelderse rivierengebied komt onder water te staan. Het verwoestende water richt een enorme schade aan, hele huizen worden meegesleurd en talloze mensen en dieren verdrinken. Pas in mei is het meeste water weer verdwenen. Kranten en tijdschriften in het hele land schrijven over de watersnoodramp en overal worden hulpacties opgezet voor de mensen in het gebied die alles zijn verloren.
Fragment uit prent die gemaakt is voor de slachtoffers van de watersnood
Fragment uit prent die gemaakt is voor de slachtoffers van de watersnood © Regionaal Archief Rivierenland - Omroep Gelderland
Zo is deze steendruk speciaal gemaakt ter ondersteuning van de slachtoffers. Hier zie je een fragment waarop dieren staan die hun toevlucht zoeken op de dijk bij een boerderij in Nieuwaal. De hele opbrengst van de steendruk was voor de slachtoffers bedoeld.
Prent van het bezoek van koning Willem III aan Brakel
Prent van het bezoek van koning Willem III aan Brakel © Regionaal Archief Rivierenland

Koninklijk bezoek

Koning Willem III komt zelfs persoonlijk poolshoogte in Brakel en Beneden Leeuwen. En Rijkswaterstaat begint een studie naar de regulering van de rivieren om te onderzoeken 'welke middelen er zouden aan te wenden zijn, om de ondervonden onheilen zooveel mogelijk te lenigen, en de herhaling ervan te verhoeden'. Dit leidde tot de eerste werkzaamheden van de latere Maasverbetering. De werken waren klaar in 1904, Koningin Wilhelmina onthulde bij Poederoijen een monument ter afsluiting van de werkzaamheden.
Kijk hier naar het filmpje over de watersnoodramp van 1861:
Deze kaart is in 1863 uitgegeven om de slachtoffers van de watersnoodramp te ondersteunen

Ridders van Gelre is het geschiedenisplatform van Omroep Gelderland. Hier volg je het laatste nieuws over de Gelderse historie! Kijk op riddersvangelre.nl

Tip: iedere zaterdag organiseert Ridder René een exclusieve gratis rondleiding op een bijzondere locatie. Op bovenstaande pagina vind je een agenda met waar en wanneer je kunt langskomen.