Arnhem en omstreken

'Brandweer had megabrand Arnhem kunnen voorkomen'

Het huizenblok waar zondag een grote brand woedde.
Het huizenblok waar zondag een grote brand woedde. © ANP
ARNHEM - De brandweer had veel meer kunnen doen om te voorkomen dat de brand in het Arnhemse Presikhaaf afgelopen weekend een hele rij woningen compleet zou verwoesten. Toen de gebruikelijke methode om te blussen via het dak niet werkte, had er een deur of raam geforceerd kunnen worden om het vuur van binnenuit te doven, stelt hoogleraar constructieleer Rob Nijsse.
Nijsse is verbonden aan de Technische Universiteit Delft. In zijn woning in Arnhem legt hij onder meer uit dat er in zijn ogen 'rare dingen' gebeurden bij het blussen van deze catastrofale brand.

'Vlammen sloegen uit het dak'

"Ergens in de keuken ontstond brand", vertelt Nijsse. "Die sloeg om zich heen, waardoor de brandweer met groot materieel moest uitrukken. De vlammen sloegen al uit het dak door de kleine spleetjes van de dikke massale laag zonnepanelen."
Bij het blussen zagen de brandweermannen het water gewoon van de zonnepanelen afstromen, constateert de hoogleraar. "Dat ging niet het huis in. Bij een normaal pannendak slaan ze dan een gat in het dak, zodat ze toch kunnen blussen. Ze hebben namelijk graag dat het water boven in een gebouw wordt gespoten om de brand te bestrijden."
Bekijk hier hoe het water van het dak afgleed.
Kritiek op brandweer
Toen ook dat niet bleek te kunnen, ging de brandweer 'staan te kijken wat er allemaal gebeurde'. "Dat verwijt ik ze eigenlijk wel. Ze gingen de percelen ernaast natuurlijk wel nathouden. Maar als je ziet dat het water niet via het dak naar binnen komt: sla dan een gat in de voorkant, forceer een deur of sla een raam in. Ga naar binnen en blus die brand in de keuken."

'Kan dat niet begrijpen'

Volgens Nijsse ligt die oplossing voor de hand. "Ik kan dat niet begrijpen. Jammer is het wel, want daardoor is er grote schade ontstaan." Een goede verklaring waarom het dan toch zo is gegaan zoals het is gegaan, heeft Nijsse niet. "En ik denk dat de brandweermannen daar ook geen goed antwoord op kunnen geven. Het is gewoon een 'systeemfalen'. Je staat ergens met een ploeg, je ziet dat er wat gebeurt en kijkt elkaar aan terwijl niemand reageert."
Hoogleraar Rob Nijsse.
Hoogleraar Rob Nijsse. © Omroep Gelderland
Op zo'n manier kun je volgens Nijsse 'oefenen tot je een ons weegt'. "Misschien moet de brandweer gaan oefenen op huizen met zonnepanelen", stelt hij voor.
Ook de omgevingsdienst ODRA, die verantwoordelijk is voor het afgeven van bouwvergunningen en de controle en handhaving daarvan, is kritisch op de voorbereiding van de brandweer. De ODRA voelt zich wat in een hoek gezet door onder meer de brandweer met kritiek op hun controlerende taak als het gaat om brandveiligheid, laat een woordvoerder weten. "Maar waarom heeft de brandweer nog geen strategie voor branden met zonnepanelen?", kaatst hij de bal terug.

'Brandweer mag eisen stellen'

Daarnaast heeft de lokale brandweer zelf ook een belangrijke rol bij de aanvraag van bouwvergunningen, weet Nijsse. Er moet namelijk worden gebouwd volgens de regels van het bouwbesluit, maar de lokale brandweer mag daar 'aanvullende eisen' aan stellen. "Die concentreren zich op de vraag of het brandveilig is, of mensen kunnen vluchten en of de brand goed kan worden bestreden."
Een dakconstructie als deze is dus niet goed te blussen, concludeert de hoogleraar. "Maar die is zo nieuw. Dat wisten ze toen ook niet."

Brandweer wil niet reageren

Omroep Gelderland heeft de uitspraken van Nijsse en de ODRA voorgelegd aan de brandweer. Die zegt niet te willen reageren op 'meningen of oordelen die vanuit een beperkt beeld tot stand zijn gekomen'. De brandweer verwijst naar het lopende onderzoek en wil de resultaten daarvan afwachten.