Arnhem en omstreken / Stedendriehoek

Deze gebouwen kregen een bijzondere metamorfose

De voormalige kastanjefabriek in Eibergen.
De voormalige kastanjefabriek in Eibergen. © Omroep Gelderland
DIEREN - In Lathum wordt een voormalige basisschool omgetoverd tot een dorpshuis. Maar er zijn veel meer historische gebouwen in Gelderland die flinke een metamorfose hebben ondergaan.
Een kleuterschool in Dieren, gebouwd in 1932, is vorig jaar omgeturnd naar een woongroep voor zeven mensen. Het speellokaal is omgetoverd naar een woonkamer en de twee leslokalen zijn nu vier slaapkamers. Onder de overkapping met zandbak is nu een atelier en een werkplaats. Verder zijn er nog logeerkamers en een thuisbioscoop. Het schoolplein is verbouwd tot terras, moestuin en kas, zo schrijft de website herbestemming.nl.

Monument wordt kantoor

In Ulft stond een ketelhuis uit 1895. Van dat monument is in 2018-2019 een kantoor gemaakt, met 'nul op de meter'. Energieneutraal dus. In het oude pand is een nieuw pand gebouwd, zodat het oude pand als een schil functioneert. Daarnaast zijn de buitenwanden en het dak geïsoleerd en is er een warmteterugwin-installatie.
Wat nu een gezondheidscentrum in Aalten is, was voorheen een stoomweverij. Op het hoogtepunt stonden daar tweehonderd weefgetouwen. Nu zijn er diverse zorgverleners gevestigd, waaronder een huisartsenpraktijk, ieder met een eigen ingang.

Bed and breakfast populaire bestemming

Bed and Breakfast (B&B) is ook een populaire herbestemming. Zo is de Kastanjefabriek in Eibergen uit de 19e eeuw daartoe omgebouwd. Het was jarenlang een katoenweverij. Maar de huidige eigenaren maakten er een B&B voor een betaalbare overnachting zonder veel poespas van.
Ook de stoomwasserij in Zutphen uit 1911 is nu een B&B. Maar het gemeentelijk monument dient ook als kantoor, vergader- en evenementenlocatie en enkele woningen. Met onder meer isolatie, LED-verlichting en een warmtepompsysteem met individueel instelbare vloerverwarming wordt een zo groot mogelijke duurzaamheid nagestreefd.

Nieuwe Hollandse Waterlinie hergebruikt

De Nieuwe Hollandse Waterlinie was een verdedigingslinie, die steden als Amsterdam en Utrecht moest beschermen. Maar in Herwijnen is er een evenementenlocatie van gemaakt: het educatieve Geo-Fort. Het fort biedt nu speelse en spannende mogelijkheden om zowel het rijke ‘geo-verleden’ van Nederland als de indrukwekkende geo-innovaties van het heden te presenteren aan de buitenwereld.
Een ander deel van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, Fort Werk aan het Spoel in Culemborg, heeft is nu een culturele ontmoetingsplek. "Het Fort is een plek om elkaar te ontmoeten, goede gesprekken te hebben, een plek waar kinderen kunnen spelen", aldus de stichting die het fort beheert.

Koelhuis was al duurzaam

Het was sinds 1920 een koelhuis in Zutphen. Maar in 2017 werd het een evenementenlocatie een kantoor. Veel materialen zijn hergebruikt. Zo komt de trap naar het dak van het station Utrecht. En omdat het nu eenmaal een koelhuis was, is het pand van zichzelf al behoorlijk duurzaam.
Wat doe je met een gerechtsgebouw dat leeg komt te staan? In Apeldoorn zit er in het oude kantongerecht een restaurant annex lunchroom waarin gehandicapten van instelling De Passerel werken en wonen. Op de verdieping zijn negen kamers voor licht-verstandelijk gehandicapten gerealiseerd. Het is een tussenstop voor hen, voor zij doorstromen naar een zelfstandige woning.